Middle Eastern Journal of Disability Studies

fa تعیین اثربخشی واقعیت‌درمانی گروهی بر تعلل‌ورزی تحصیلی دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطۀ شهر اردبیل با فرسودگی تحصیلی Determining the Effectiveness of Group Reality Therapy on Academic Procrastination in Female High School Students in Ardabil City with Academic Burnout روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article زمینه و هدف: فرسودگی تحصیلی است یکی از عوامل ایجادکنندۀ اختلال در آموزش است. از عوامل تأثیرگذار بر فرسودگی تحصیلی، تعلل‌ورزی تحصیلی است که می‌تواند در ایجاد و تداوم فرسودگی تحصیلی نقش داشته باشد. پژوهش حاضر باهدف تعیین اثربخشی واقعیت‌درمانی گروهی بر تعلل‌ورزی تحصیلی دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطۀ شهر اردبیل با فرسودگی تحصیلی، انجام شد. روش‌بررسی: این پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون همراه با گروه‌های آزمایش و گواه بود. دانش‌آموزان دختر دورۀ اول متوسطۀ شهر اردبیل با فرسودگی تحصیلی بالا در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳، جامعۀ آماری پژوهش را تشکیل دادند. از بین آن‌ها سی نفر داوطلب واجد شرایط، به‌روش نمونه‌گیری دردسترس و پس از کسب معیارهای ورود به مطالعه، به‌صورت تصادفی در دو گروه پانزده‌نفرۀ آزمایش و گواه قرار گرفتند. ابزارهای پژوهش، پرسش‌نامۀ فرسودگی تحصیلی (برسو و همکاران، ۲۰۰۷) و مقیاس تعلل‌ورزی تحصیلی-نسخۀ دانش‌آموز (سولومون و راث‌بلوم، ۱۹۸۴) بود. برنامۀ واقعیت‌درمانی گروهی گلاسر طی هشت جلسۀ نوددقیقه‌ای تنها برای گروه آزمایش اجرا شد. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس تک‌متغیره در نرم‌افزار SPSS نسخهٔ ۲۷ انجام شد. سطح معناداری در آزمون‌های آماری ۰٫۰۵ در نظر گرفته شد.  یافته‌ها: نتایج نشان داد، اثر واقعیت‌درمانی گروهی بر تعلل‌ورزی تحصیلی گروه آزمایش بعد از حذف اثر پیش‌آزمون، معنادار بود (۰٫۰۰۳=p). اندازۀ اثر نشان داد، ۲۳٫۱درصد از تغییرات تعلل‌ورزی تحصیلی در مرحلۀ پس‌آزمون، به‌واسطۀ دریافت آموزش تبیین شد. نتیجه‌گیری: براساس نتایج با واقعیت‌درمانی گروهی می‌توان شاهد کاهش تعلل‌ورزی تحصیلی در دانش‌آموزان دختر مبتلابه فرسودگی تحصیلی بود؛ براین‌اساس، پیشنهاد می‌شود مربیان، روان‌شناسان و متخصصان در کنار سایر روش‌های آموزشی، از این برنامه نیز به‌عنوان آموزش مکمل کمک بگیرند. Background & Objectives: In recent years, one of the factors affecting education that has spread to educational situations and contexts and has received less attention is the variable of academic burnout, which is one of the factors that disrupt education. Academic burnout is a type of disorder caused by prolonged exposure to stressful environmental conditions, affecting an individual’s physical, psychological, emotional, and mental dimensions. One of the factors affecting academic burnout is academic procrastination, and there is increasing evidence that academic procrastination can play a role in the creation and continuation of academic burnout. Academic procrastination is defined as the tendency to intentionally delay academic tasks and activities, which, despite awareness of its negative consequences, is considered more common and destructive than other obstacles to academic success. Among the various therapeutic approaches, group reality therapy is more well–known than other approaches for working with adolescents in educational settings. Accordingly, the present study was conducted with the aim of determining the effectiveness of group reality therapy on academic procrastination in female high school students in Ardabil with academic burnout. Methods: This study was a quasi–experimental study with a pretest-posttest design with an experimental group and a control group. The statistical population consisted of female students in the first course of high school in Ardabil with high academic burnout in the academic year 2024–2025, from which 30 eligible volunteers were placed in two experimental and control groups of 15 people using a convenience sampling method after meeting the inclusion criteria. The inclusion criteria for participants in the study were being female, studying in the first course of high school, residing in Ardabil city, being interested in cooperating with the research, having no physical or mental illnesses, and having no stuttering or learning disabilities (based on information included in the students' health records). The exclusion criteria for participants from the research were non–cooperation in the research, receiving similar interventions simultaneously, and absence from more than three training sessions. The ethical considerations of the present research were as follows: All participants received information about the research orally and participated if they wished; Participants were assured that all their information would remain confidential and was not recorded to protect their privacy. The instruments used in this study were Academic Burnout Questionnaire (Breso et al., 2007) and Procrastination Assessment Scale–Student (PASS) (Solomon & Rothblum, 1984). The Glasser group reality therapy program was implemented only for the experimental group. This intervention program was conducted as eight 90–minute sessions, one session per week, by the school psychologist. Data analysis was performed using SPSS software, version 27, at two levels: descriptive statistics (frequency, percentage, mean, and standard deviation) and inferential statistics (univariate analysis of covariance). The significance level in statistical tests was set at 0.05. Results: The results showed that the effect of group reality therapy on reducing academic procrastination in the experimental group was significant after removing the pretest effect (p=0.003). According to the effect size, 23.1% of the changes in academic procrastination in the posttest phase was explained by receiving group reality therapy. Conclusion: Based on the results, group reality therapy can lead to a reduction in academic procrastination among female students with academic burnout. Accordingly, it is recommended that mentors, psychologists, and specialists use this program as supplementary training alongside other educational methods. فرسودگی تحصیلی, تعلل‌ورزی تحصیلی, واقعیت‌درمانی گروهی Academic burnout, Academic procrastination, Group reality therapy 5 0 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-12-4125-1&slc_lang=fa&sid=1 Neda Panahi ندا پناهی nedaa191919@gmail.com 100319475328460069025 100319475328460069025 No Department of Psychology, Ard.C., Islamic Azad University, Ardabil, Iran گروه روان‌شناسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران touran Soleimani توران سلیمانی tsoleimani@iau.ac.ir 100319475328460069026 100319475328460069026 Yes Department of Educational Sciences, Ard.C., Islamic Azad University, Ardabil, Iran گروه علوم تربیتی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران eisa jafari عیسی جعفری dr.jafari@pnu.ac.ir 100319475328460069027 100319475328460069027 No Department of Psychology, Teh.C., Payam Nour University, Tehran, Iran گروه روان‌شناسی، واحد تهران، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران somayyeh taklavi سمیه تکلوی staklavi@iau.ac.ir 100319475328460069028 100319475328460069028 No Department of Psychology, Ard.C., Islamic Azad University, Ardabil, Iran گروه روان‌شناسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران