fa اثربخشی کلاژدرمانی بر ابعاد سلامت روان نوجوانان بی‌‌سرپرست و بدسرپرست توانبخشی Rehabilitation مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article <div style="text-align: justify;"><strong>هدف</strong>: کلاژدرمانی نوعی هنردرمانی است که با چسباندن اشیای مختلف در کنار هم، روشی جهت درمان و پیشگیری اختلال‌های روانی محسوب می‌شود. هدف این پژوهش بررسی اثربخشی کلاژدرمانی بر ابعاد سلامت روان نوجوانان پسر و دختر بدسرپرست و بی‌سرپرست بود.<br> <strong>روش‌بررسی</strong>: روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون به همراه دو گروه آزمایش و گروه گواه بود. نمونهٔ آماری را ۴۰ نوجوان بدسرپرست و بی‌سرپرست، تحت پوشش بهزیستی شهر کرمان، تشکیل می‌دادند. این افراد به‌صورت تصادفی ساده در چهار گروه ۱۰ نفری پسر و دختر، به تساوی در دو گروه آزمایش و دو گروه گواه جایگزین شدند. گروه‌های آزمایش در معرض کلاژدرمانی بستهٔ پژوهشگرساخته قرار گرفتند. همهٔ گروه‌ها پرسشنامهٔ سلامت عمومی گلدبرگ (GHQ-28) را به‌عنوان پیش‌آزمون و پس‌آزمون تکمیل کردند. داده‌ها با استفاده از کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA)، تحلیل واریانس دوراهه و آزمون t و به کمک نرم‌افزارSPSS نسخهٔ ۱۹ تحلیل شدند.<br> <strong>یافته‌ها</strong>: نتایج نشان داد که کلاژدرمانی بر افسردگی (۰٫۰۰۱˂<em>p</em>)، اضطراب (۰٫۰۰۱><em>p</em>)، اختلال در عملکرد اجتماعی (۰٫۰۰۱><em>p</em>) و علائم جسمانی (۰٫۰۰۱><em>p</em>) اثر معنادار داشته و اثر مداخله (کلاژدرمانی) بر حسب جنسیت متفاوت است. نتایج مقایسه بر حسب جنسیت نشان داد که در افسردگی (۰٫۰۴۲=p) و علائم جسمانی (۰٫۰۴۲=<em>p</em>) بین پسر و دختر، پس از آموزش تفاوت وجود دارد؛ ولی در اضطراب (۰٫۵۳۹=<em>p</em>) و عملکرد اجتماعی (۰٫۴۳۷=<em>p</em>) تفاوتی دیده نمی‌شود.<br> <strong>نتیجه‌گیری</strong>: کلاژدرمانی به‌عنوان شیوه‌ای از هنردرمانی بر بهبود ابعاد سلامت روان (افسردگی، اضطراب، عملکرد اجتماعی، علائم جسمانی) در نوجوانان بی‌سرپرست و بدسرپرست، اثربخشی مثبت داشت. کلاژدرمانی قابلیت توان‌بخشی دارد. این درمان در مواردی تحت تأثیر عامل جنسیت بود. بیشتر تفاوت‌ها در افسردگی و علائم جسمانی پسران نهفته است.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background & Objective</strong>: Mostly the mental health terminology belongs to Goldberg, equivalent to well-being is defined as welfare and comfort in which the individual sees her/him powered and talented, coping with life&rsquo;s stresses, working efficiently and successfully, and participating in the socials. Collage therapy is a kind of art therapy ending up with pasting different types of photos, textures, and objects without any limitations and creating a new piece of art that is entirely different from its constituted components with a variety of expressive capabilities. In positive psychology, the purpose of art therapy is the treatment of distresses through the emotional drain and inducing positive experiences and emotions. Some believe that gender is the factor of the effectiveness, while some others think that ineffectiveness, the gender has no role. Thus, based on the materials mentioned above, the purpose of the present research was to investigate the effectiveness of collage therapy on mental health in orphans and Mistreated adolescent.<br> <strong>Methods</strong>: The research method was the pre-test, post-test with experimental and control groups. The statistical sample was 40 orphans and Mistreated adolescent that were under the supervision of the Welfare Office in the Kerman city. Using the simple random sampling of four equal groups consisting of ten boys and girls (each equal group number of boys and girls) placed into two experimental and two control groups (20 in each group). The experimental groups subjected to the researcher&rsquo;s made package of collage therapy. All groups completed the Goldberg&rsquo;s general health questionnaire (GHQ-28) as the pre-test and the post-test. The data were analyzed using multivariate covariance (MANCOVA), two-way analysis of variance, and t-test by the aid of SPSS-19.<br> <strong>Results</strong>: The analyses showed that collage therapy on depression (<em>p</em>˂0.001), anxiety (<em>p</em>˂0.001), social performance difficulty (<em>p</em>˂0.001), and physical symptoms (<em>p</em>˂0.001) was significant. The results regarding gender differences, the analysis of the t-test showed that there were differences in depression (<em>p</em>=0.042) and somatic symptoms (<em>p</em>=0.042), but there are no differences in anxiety (<em>p</em>=0.539) and social performance (<em>p</em>=0.437).<br> <strong>Conclusion</strong>: The collage therapy has a positive effect on improving mental health dimensions (depression, anxiety, social functions, and somatic symptoms) in orphans and Mistreated boys and girls. Collage therapy has therapy ability, and in some cases, it was under the gender effect. Most of the differences lied in boys&rsquo; depression and somatic.</div> کلاژدرمانی, هنردرمانی, سلامت روان, بی‌سرپرست, بدسرپرست, جنسیت. Collage-Therapy, Art-Therapy, Mental Health, Orphans, Mistreated, Gender. 57 57 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-10-1038-2&slc_lang=fa&sid=1 Afsaneh Towhidi افسانه توحیدی atowhidi@uk.ac.ir 100319475328460030321 100319475328460030321 Yes Shahid Bahonar University of Kerman & Azad Islamic University, Anar دانشگاه شهید باهنر کرمان؛ دانشگاه آزاد کرمان واحد انار Marzieh Ghorbi مرضیه قربی marziehghorbi@yahoo.com 100319475328460030322 100319475328460030322 No Islamic Azad University Research Center دانشگاه آزاد اسلامی کرمان، واحد سیرجان Jafar Pouyamanesh جعفر پویامنش jaffar_pouyamanesh@yahoo.com 100319475328460030323 100319475328460030323 No Abhar Branch, Islamic Azad University; Azad Islamic University, Anar دانشگاه آزاد علوم تحقیقات زنجان واحد ابهر؛ دانشگاه آزاد کرمان واحد سیرجان