fa شرایط اثربخشی و انتقال اثر دور و نزدیک برنامه‌های مداخلاتی کارکردهای اجرایی: مروری نظام‌مند توانبخشی Rehabilitation مقاله مرور نظام‌مند Systematic Review Article <div style="text-align: justify;"><strong>زمینه و هدف</strong>: نقش نارساکنش‌وری اجرایی در اختلالات شناختی و تحصیلی از یک‌سو و نتایج متناقض در زمینهٔ انتقال اثر دور و نزدیک مداخلات کارکردهای اجرایی ازسوی‌‌دیگر، توجه به متغیرهای تأثیرگذار بر کارآیی و تعمیم‌پذیری این مداخلات را امری ضروری می‌نماید. پژوهش حاضر با هدف معرفی ویژگی‌ها و شرایط اثرگذار بر انتقال اثر دور و نزدیک مداخلات کارکردهای اجرایی انجام شد.&nbsp;<br> <strong>روش‌بررسی</strong>: پژوهش حاضر، توصیفی از نوع مرور نظام‌مند بود. جامعهٔ آماری را تمامی مطالعات منتشرشدهٔ الکترونیکی مرتبط با موضوع تشکیل داد که منابع آن با کلیدواژه‌هایی چون مداخلهٔ کارکردهای اجرایی و انتقال اثر دور و نزدیک و مداخلات شناختی، در پایگاه‌های اطلاعات پژوهشی در دامنهٔ زمانی ۲۰۰۸تا۲۰۱۸ باتوجه به ویژگی‌های روش‌شناختی جمع‌آوری شده و بررسی شد.&nbsp;<br> <strong>یافته‌ها</strong>: مشخصات برنامهٔ آموزشی (شامل نوع برنامهٔ آموزشی، شدت برنامه، طول، مدت، فراوانی، فاصلهٔ جلسات آموزشی) و مشخصات تکالیف آموزشی (شامل کیفیت و جنس تکالیف آموزشی، تعداد تمرین، نوع تکالیف، حد مطلوب چالش‌برانگیزی تکالیف برای هر فرد، انطباق سطح دشواری تکالیف) و مشخصات شرکت‌کنندگان (شامل سن، توانایی شناختی و هوشی پایهٔ فرد، خط پایهٔ توانایی شرکت‌کنندگان در متغیرهای آموزش، میزان ارتقا در تکالیف آموزش داده‌شده، نگرش به تکالیف، دشواری ادراک‌شده از تکالیف آموزشی، انگیزهٔ فرد، تعامل سن، روش آموزشی) بر میزان موفقیت برنامه و تعمیم‌پذیری آن مؤثر است.&nbsp;<br> <strong>نتیجه‌گیری</strong>: دستکاری برخی از متغیرها در طراحی و شیوهٔ ارائهٔ تکالیف و برنامه‌ها باتوجه به مشخصات فردی شرکت‌کنندگان، گامی مؤثر و ضروری در بهینه‌سازی مداخلات شناختی است.&nbsp;</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background & Objective</strong>: Executive functions (EFs; also called executive control or cognitive control) refer to a family of top&ndash;down mental processes needed when you have to concentrate and pay attention. different types of interventions have focused on trying to improve executive functions (EFs). However, the generalizability of these training to complex everyday functions namely &quot;near and far transfer effect&quot; of cognitive training is one of the most challenging topics in the field of cognitive science, disability and rehabilitation. Given the role of executive dysfunction in cognitive and educational disorders on the one hand and inconsistency results in the near and far transfer effect of executive function&rsquo;s interventions, on the other hand, caused to be necessary attention to the variables that affect the effectiveness and generality of these interventions. In order to solve this problem, a closer look at interventional studies can illustrate the role of the characteristics and variables that affect the success or failure of the transfer of cognitive program effects. The purpose of the present study was to introduce the variables and conditions affecting the near and far transfer effects of executive function&rsquo;s interventions.<br> <strong>Methods</strong>: The present study was a systematic review and descriptive study. The materials reviewed were all electronically published studies relevant to the subject, published in scientific databases including; Sage pub, PubMed, Springer, ProQuest, Elsevier and Eric in 2008 until 2018. The materials screened through keywords such as; executive function intervention, near and far transfer effect, cognitive program, generality of cognitive intervention effects, intervention, working memory, inhibition, switching, shifting, memory updating, executive control, cognitive control, strategy based training, process based training, multi domain training. Result of these searches was 113 researches. For determining the main sample, abstract and full text of researches and methodological and interventional aspects of those, was investigated. The quality of the articles was evaluated by checklist of critical appraisal of controlled randomized trials research (Public Health Resource Unit; 2018). Finally 16 experimental researches (controlled randomized trials) as main sample selected.<br> <strong>Results</strong>: The present study introduced 18 variables that affect the success and generalizability of interventions, which can be categorized into three groups: Program conditions, Task characteristics, and Participants&#39; characteristics. Training program conditions contains; type of the training regimes (including process&ndash;based, strategy&ndash;based, and multi&ndash;domain training), the intensity of the training regimes, duration of per training session, Total amount of training, per Session duration, Frequency of training session training in per week, training sessions interval) are effective on the success and generalizing of the program. Tasks characteristics including; quality and material of tasks, a number of exercises per task, general and specific domains of tasks, the optimal level of challenging tasks and the adaptation of the level of difficulty of tasks for each person have been considered in the designing of interventions.&nbsp; Participants&#39; characteristics including; sample age, baseline intelligence and cognitive abilities of the individual, the baseline ability of participants in training variables, the number of training gains in training tasks, attitudes toward tasks, perceived difficulty level from training tasks, individual motivation, and age interactions with training regimes are other effectiveness factors.<br> <strong>Conclusion</strong>: The literature review suggests that internal researches have taken steps towards investigating the effect of different variables on the efficiency and generalizability of cognitive interventions to near and far goals. In order to, researchers should be doing more efforts instead of applying commercial intervention programs that have public content, do more efforts to design interventions using Specific assignments that are tailored to the cognitive domain&ndash;general and domain&ndash;specific factors of the goal.</div> مداخلات شناختی, کارکردهای اجرایی, اثربخشی, انتقال اثر دور و نزدیک. Cognitive intervention, Executive functions, Effectiveness, near and far transfer effects. 12 12 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-10-1215-1&slc_lang=fa&sid=1 Somayeh Nazari سمیه نظری exceptionalhelper@gmail.com 100319475328460051728 100319475328460051728 Yes Department of Psychology and Education of Exceptional Children, University of Tehran گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشگاه تهران Saeid Hassanzadeh سعید حسن زاده shasanz@ut.ac.ir 100319475328460051729 100319475328460051729 No Department of Psychology and Education of Exceptional Children, University of Tehran گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشگاه تهران Mohsen Shokoohi-Yekta محسن شکوهی یکتا ms-yekta@uiowa.edu 100319475328460051730 100319475328460051730 No Department of Psychology and Education of Exceptional Children, University of Tehran گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشگاه تهران Seyyed Kamal Kharrazi سید کمال خرازی skharrazi@ut.ac.ir 100319475328460051731 100319475328460051731 No Department of Educational Administration and Planning, University of Tehran گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشگاه تهران Valiollah Farzad ولی اله فرزاد vfarzad@yahoo.com 100319475328460051732 100319475328460051732 No Department of Psychology, University of Kharazmi گروه روان‌شناسی، دانشگاه خوارزمی