fa بررسی اثربخشی تقویت حافظه‌ٔ کاری بر بهبود عملکرد ریاضی و ارتقای ظرفیت حافظه‌ٔ کاری دانش‌آموزان دارای مشکلات یادگیری خاص از نوع ریاضی روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article <p style="font-style: normal; text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><strong>زمینه و هدف:</strong> در سال‌های اخیر پژوهشگران بر دانش‌آموزانی متمرکز شده‌اند که دارای چالش‌هایی در یادگیری دروس هستند و این بر روند تحصیل آن‌ها تأثیر چشمگیری دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی تقویت حافظه‌ٔ کاری بر بهبود عملکرد ریاضی و ارتقای ظرفیت حافظه‌ٔ کاری دانش‌آموزان دارای مشکلات یادگیری خاص از نوع ریاضی انجام شد.<br> <strong>روش</strong>‌<strong>بررسی:</strong> این پژوهش نیمه‌آزمایشی با استفاده از طرح پیش‌آزمون<span dir="LTR">-</span>پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعهٔ آماری را دانش‌آموزان پایه‌های سوم، چهارم و پنجم ابتدایی دارای مشکلات یادگیری خاص از نوع ریاضی در شهرستان کرمان در سال تحصیلی ۹۷-۱۳۹۶تشکیل دادند. از این میان ۳۰ دانش‌آموز با اختلال ریاضی به‌شیوهٔ نمونه‌گیری دردسترس انتخاب شدند و به‌روش تصادفی در گروه‌های آزمایشی و گواه قرار گرفتند. برای جمع‌آوری داده‌ها، آزمون‌های ماتریس‌های پیش‌روندهٔ ریون (ریون، ۱۹۵۶)، چک‌لیست ریاضی (تبریزی، ۱۳۸۹) و آزمون رایانه‌ای حافظهٔ کاری (خداداد و امانی، ۱۳۹۳) به‌کار رفت. آزمودنی‌های گروه آزمایش برنامهٔ تقویتی حافظه‌ٔ کاری را در ۲۵ جلسۀ ۴۵دقیقه‌ای دریافت کردند. برای تحلیل نتایج از آزمون تحلیل کوواریانس در سطح معناداری ۰٫۰۵ استفاده شد.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که تفاوت معناداری بین نمرات حافظه‌ٔ کاری دیداری (۰٫۰۰۱><em><span dir="LTR">p</span></em>)، حافظه‌ٔ کاری شنیداری (۰٫۰۰۱><em><span dir="LTR">p</span></em>) و عملکرد ریاضی (۰٫۰۰۱><em><span dir="LTR">p</span></em>) گروه‌های آزمایش و گواه پس از اعمال مداخله وجود دارد.<br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> براساس یافته‌های این پژوهش، آموزش حافظه‌ٔ کاری می‌تواند به‌عنوان روشی مؤثر در پیشرفت ریاضی و بهبود عملکرد حافظه‌ٔ کاری دانش‌آموزان با اختلال ریاضی استفاده شود.</span></span></p> <div style="text-align: justify;"><strong>Background & Objectives:</strong> The researchers&#39; attention has recently been focused on students with challenges in learning different lessons; such complications significantly impact their educational process. The mathematical learning disorder, based on the criteria of the Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition, is called dyscalculia, a specific learning disorder. Several factors have been implicated in the etiology of motility disorder; however, this research highlighted the role of working memory and its deficits in the emergence of learning disabilities, and in particular, math difficulties. Research has also suggested that the weakness or strength of working memory provides an intolerable impact on learning. Therefore, the present study aimed to investigate the effects of working memory enhancement on improving math performance. We also aimed at enhancing working memory capacity among students with specific learning problems of mathematical type.<br> <strong>Methods:</strong> This was a quasi&ndash;experimental study with a pretest&ndash;posttest and a control group design. The statistical population of the present study comprised the students of the third, fourth, and fifth grades with specific learning problems in Kerman City, Iran, in the academic year of 2018&ndash;2019. In total, 30 students with mathematical disabilities were selected using a convenience sampling method and randomly assigned to the experimental and control groups. To collect the necessary data, Raven&#39;s Progressive (Raven, 1956), Mathematical Standard Checklist (Tabrizi, 2010), and Working Memory Test Software (Khodadadi & Amani, 2014) were used. The experimental group members individually received a working memory enhancement program in 25 sessions of 45 minutes. However, the control group received no training. To analyze the obtained data, Analysis of Covariance (ANCOVA) was used at <em>p</em><0.05.<br> <strong>Results:</strong> The ANCOVA results indicated a significant difference in the visual working memory scores (<em>p</em><0.001), auditory working memory scores (<em>p</em><0.001), and math performance (<em>p</em><0.001) between the experimental and control groups after receiving the intervention and working memory enhancement.<br> <strong>Conclusion:</strong> Based on the present study findings, working memory training can be used as an effective measure in mathematical progression and improving the memory performance of students with math disorders. Additionally, working memory enhancement software can be used as an effective educational tool for students with different learning disabilities.</div> حافظه‌ٔ کاری, مشکلات یادگیری خاص از نوع ریاضی, برنامهٔ تقویتی حافظه‌ٔ کاری. Working memory, Math learning problems, Working memory enhancement program. 229 229 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-10-992-3&slc_lang=fa&sid=1 Afarideh Tikdari آفریده تیکدری Afaridehtikdari@yahoo.com 100319475328460051915 100319475328460051915 No Islamic Azad University, Kerman Branch گروه روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان Amanollah Soltani امان الله سلطانی Amanallahsoltani@iauk.ac.ir 100319475328460051916 100319475328460051916 Yes Department of Psychology, Islamic Azad University, Kerman Branch گروه روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان vida Sadat Razavi ویدا رضوی vidarazavi2010@yahoo.com 100319475328460051917 100319475328460051917 No Department of Psychology, Islamic Azad University, Kerman Branch گروه روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان Hamdollah Manzari Tavakoli حمدالله منظری hmanzarl@iauk.ac.ir 100319475328460051918 100319475328460051918 No Department of Psychology, Islamic Azad University, Kerman Branch گروه روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان