fa اثربخشی آموزش کاهش وزن مبتنی‌بر الگوی خانواده‌محور بر سبک زندگی اثرگذار بر وزن و باورهای غیرمنطقی غذاخوردن در زنان دارای اضافه‌وزن روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article <div style="text-align: justify;"><strong>زمینه و هدف</strong>: چاقی عارضهٔ فراگیری است که با افزایش بافت چربی مشخص می‌شود و به بیماری‌های متعدد و مرگ‌ومیر زودهنگام کمک می‌کند. هدف این پژوهش اثربخشی آموزش کاهش وزن مبتنی‌بر الگوی خانواده‌محور بر سبک زندگی مؤثر بر وزن و باورهای غیرمنطقی غذاخوردن در زنان دارای اضافه‌وزن بود.&nbsp;<br> <strong>روش‌بررسی</strong>: روش این پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با استفاده از طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با دو گروه آزمایش و گواه بود. جامعهٔ آماری پژوهش حاضر تمامی زنان دارای اضافه‌وزن با ۳۰>BMI>۲۵ مراجعه‌کننده به یک‌کلینیک تغذیه در شهر مشهد در سال ۱۳۹۷ بودند که تحت هیچ مداخله‌ٔ کاهش وزنی قرار نداشتند. از بین آن‌ها با استفاده از نمونه‌گیری دردسترس ۳۰ نفر به‌صورت تصادفی انتخاب شده و به‌تصادف و به‌طور مساوی در دو گروه آزمایش و گواه جایگزین شدند. سپس پرسشنامه‌های سبک زندگی مؤثر بر وزن (کلارک و همکاران، ۱۹۹۱) و باورهای غیرمنطقی غذایی (اوسبرگ و همکاران، ۲۰۰۸) توسط هر دو گروه تکمیل شد. پس از آن برنامهٔ آموزش کاهش وزن مبتنی‌بر الگوی خانواده‌محور با اقتباس از الگوی واس و همکاران (۲۰۱۱) و کوپر و همکاران (۲۰۰۳) برای گروه آزمایش انجام پذیرفت. سپس پرسشنامه‌های مذکور مجدداً توسط هر دو گروه تکمیل شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخهٔ ۲۴ و روش تحلیل کوواریانس چندمتغیره صورت گرفت.&nbsp;<br> <strong>یافته‌ها</strong>: یافته‌های پژوهش نشان داد، تأثیر آموزش کاهش وزن مبتنی‌بر الگوی خانواده‌محور بر سبک زندگی مؤثر بر وزن و باورهای غیرمنطقی غذاخوردن و زیرمقیاس‌های آن‌ها (به‌جز ناراحتی جسمانی و فعالیت مثبت) معنادار است (۰٫۰۰۱><em>p</em>).&nbsp;<br> <strong>نتیجه‌گیری</strong>: باتوجه به نتایج می‌توان گفت آموزش روش‌های کاهش وزن اگر با مشارکت و درگیرکردن خانواده همراه باشد، می‌تواند در کاهش وزن تأثیر بهتری داشته باشد و نیز بر نوع رفتار غذاخوردن و سبک زندگی مؤثر واقع شود.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background & Objectives:</strong> In recent decades, obesity and overweight have been recognized as serious threats worldwide. Evidence suggests that individuals&rsquo; lifestyle patterns affect their health and life expectancy. Irrational food beliefs, as a cognitive mechanism, could also contribute to weight changes. Studies indicated that the family&ndash;centered weight loss training model improves the quality of life and its related components, such as mental health, happiness, and social interaction in obese individuals. The current study aimed to explore the effects of family&ndash;centered weight loss education on weight&ndash;affective lifestyle and irrational food beliefs in overweight women.<span dir="RTL"></span><br> <strong>Methods:</strong> This was a quasi&ndash;experimental study with a pretest&ndash;posttest and a control group design. The statistical population of the study included all overweight women with 25< Body Mass Index (BMI)<30 kg/m² who referred to a nutrition clinic in Mashhad City, Iran, in 2018. Of them, 30 subjects were randomly selected using a random sampling approach. They were randomly assigned to the experimental and control groups. Then, the Irrational Food Beliefs Scale (Osberg et al., 2008) and the Weight Efficacy Lifestyle Questionnaire (Clark et al., 1991) were distributed among the study groups. Next, the training program was adapted from the Vos et al. (2011) and Cooper et al. (2003) models and provided to the experimental group; however, the control group received no intervention program. After the end of the education program, both study questionnaires were re&ndash;tested in the study groups. Descriptive statistics indices were employed to describe the collected demographic data. The inferential variables were measured using Multivariate Analysis of Covariance (MANCOVA). Besides, to examine the study assumptions, the Kolmogorov&ndash;Smirnov test and Levene&#39;s test were implemented in SPSS. The significance level was set at 0.05.<br> <strong>Results</strong>: The present study findings revealed that the family&ndash;based weight loss education significantly impacted the studied dependent variables (weight&ndash;affective lifestyle & irrational food beliefs) and their subscales (except for physical discomfort & positive activity) (<em>p</em><0.001).<span dir="RTL"></span><br> <strong>Conclusion</strong>: The obtained data suggested that family&ndash;centered weight loss education influenced weight&ndash;affective lifestyle and irrational food beliefs in the explored overweight women.<br> &nbsp;</div> آموزش کاهش وزن مبتنی‌بر الگوی خانواده‌محور, سبک زندگی مؤثر بر وزن, باورهای غیرمنطقی غذاخوردن, زنان دارای اضافه‌وزن. Family–Centered weight loss education, Weight–Affective lifestyle, Irrational food beliefs, Overweight women. 121 121 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-10-1617-1&slc_lang=fa&sid=1 Azam Moghadampasha اعظم مقدم پاشا fatememoghadampasha@gmail.com 100319475328460052496 100319475328460052496 No Department of Health Psychology, Khorramshahr-Persian Gulf International Unit, Islamic Azad University گروه روان‌شناسی سلامت، واحـد بین‌المللی خرمشهر-خلیج فارس، دانشگاه آزاد اسلامی Farah Naderi فرح نادری nmafrah@yahoo.com 100319475328460052497 100319475328460052497 Yes Department of Psychology, Ahwaz Branch, Islamic Azad University گروه روان‌شناسی، واحـد اهواز، دانشـگاه آزاد اسـلامی Fardin Moradimanesh فردین مرادی منش fmoradimanesh@yahoo.com 100319475328460052498 100319475328460052498 No Department of Psychology, Dezful Unit, Islamic Azad University گروه روان‌شناسی، واحـد دزفول، دانشـگاه آزاد اسـلامی Fariba Zargar Shirazi فریبا زرگر شیرازی fzsh3705@gmail.com 100319475328460052499 100319475328460052499 No Department of Psychology, Abadan Branch, Islamic Azad University گــروه روان‌شناسی، واحد آبادان، دانشگاه آزاد اسلامی