fa مقایسه اثربخشی درمان شناختی و رفتاری و آموزش مبتنی بر انگیزش محافظت بر کیفیت زندگی در افراد مبتلا به دیابت نوع II روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article <strong>زمینه و هدف:</strong> عدم توجه به کیفیت زندگی می تواند موجب بیماری یا تشدید آن شده و سلامت عمومی را به خطر اندازد. پژوهش حاضر با هدف تعیین مقایسه اثربخشی درمان شناختی و رفتاری و آموزش مبتنی بر انگیزش محافظت بر کیفیت زندگی در بین افراد مبتلا به دیابت نوع <span dir="LTR">II</span> به اجرا درآمد.<br> <strong>مواد و روش&shy;ها</strong>: تحقیق حاضر طرح نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل و همراه با پیگیری بود و از منظر هدف، تحقیق کاربردی بود. جامعه آماری پژوهش متشکل از کلیه افرادی 40-65 ساله در شهر تهران است که به جهت ابتلا به بیماری دیابت به انجمن دیابت شهر تهران مراجعه و تشکیل پرونده داده‌اند. نمونه پژوهش حاضر براساس نمونه گیری در دسترس و مبتنی بر هدف شامل 45&nbsp; نفر(برای هر گروه 15 نفر) بود. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی(2004)، پروتکل درمان شناختی رفتاری و پروتکل آموزش مبتنی بر انگیزش محافظت بود و به منظور تحلیل آماری داده ها، از تحلیل واریانس چند متغیره استفاده شد. <span dir="LTR"></span><br> <strong>یافته&shy;ها</strong>: یافته&shy;ها نشان داد که دو شیوه درمان شناختی رفتاری و آموزش مبتنی بر انگیزه محافظت بر کیفیت زندگی، در پس آزمون معنی دار است. همچنین تاثیر عامل زمان بر نمرات کیفیت زندگی در مرحله پیگیری معنی دار است. بین نمرات کیفیت زندگی در سه مرحله پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری صرف نظر از گروه، تفاوت وجود دارد. همچنین اثر تعامل بین گروه و زمان نیز معنی دار است. می توان نتیجه گرفت گروهی که از درمان شناختی رفتاری و آموزش مبتنی بر انگیزش محافظت برخوردار بودند در مقایسه با گروهی که درمانی دریافت نکردند افزایش معناداری در میزان کیفیت زندگی نشان دادند. پس فرضیه ها تایید شد. <span dir="LTR"></span><br> <strong>نتیجه&shy;گیری:</strong> می&shy;توان نتیجه&shy;گیری گرفت که با دو شیوه درمان شناختی رفتاری و آموزش مبتنی بر انگیزش محافظت می&shy;توان کیفیت زندگی را در بیماران مبتلا به دیابت <span dir="LTR">II</span> بهبود بخشید. <strong>Aim</strong>: The present study conducted to compare the effectiveness of cognitive behavior therapy (CBT) and Education Based on Protection Motivation on life quality adherence to treatment in patients with Diabet disease.<br> <strong>Method</strong>: Research method was quasi-experimental with pre-test, post- test, three-month follow-up and control group. The statistical population consist of all dieases (40-65) suffering from diabet and applied to Counseling society of diabet located in Tehran City in seasons of autumn & winter of 1397 and spring of 1398 that on the basis of their reports estimated 45 patients. Fourty five available patients selected (fifteen in each experimental group) and replaced randomly in experimental group 1(CBT) and experimental group2 (EPM). Fifteen other patients placed in control group and did not receive any psychotherapy. Life quality Inventory (WHO, 2004) was administered pre-test, post-test and follow-up. The therapeutic packages of cognitive behavior therapy and education based on protection motivation applied on experimental groups (ninety minutes each session) weekly and the control group did not receive any therapy.<br> <strong>Results</strong>: Results showed that the CBT and EPM both are affected the same on increasing of life quality in patients with Diabet disease. Three- month follow-up confirmed these results.<br> <strong>Conclusion:</strong> Since changing of biopsychosocial factors is affected on Diabet disease so should tend life quality component to raise the health of these patients. کیفیت زندگی, درمان شناختی و رفتاری, آموزش مبتنی بر انگیزش محافظت, دیابت Cognitive Behavior Therapy, Education Based on Protection Motivation, life quality, Diabetes Disease 0 0 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-10-1828-1&slc_lang=fa&sid=1 Parmida Qanbari پارمیدا قنبری parmidafly@gmail.com 100319475328460035273 100319475328460035273 No Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی Hasan Ahadi حسن احدی drhahadi5@gmail.com 100319475328460035274 100319475328460035274 Yes Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی Biuok Tajeri بیوک تاجری btajeri@yahoo.com 100319475328460035275 100319475328460035275 No Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی Farhad Jomehri فرهاد جمهری farhadjomehri@yahoo.com 100319475328460035276 100319475328460035276 No Allameh Tabataba'i University دانشگاه علامه طباطبایی Mohamadreza Seyrafi محمدرضا صیرفی msf_3@yahoo.com 100319475328460035277 100319475328460035277 No Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی