Middle Eastern Journal of Disability Studies

fa مقایسۀ اثربخشی درمان رابطۀ والد-کودک و درمان ترکیبی رابطۀ والد-کودک و درمان دلبستگی در مادران دلبستهٔ ناایمن بر مشکلات رفتاری کودکان Comparing the Effectiveness of Parent-Child Interaction Therapy and a Combination of Parent-Child Interaction Therapy and the Attachment Therapy on Insecurely Attached Mothers Treating Their Children's Behavioral Problems روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article چکیده زمینه و هدف: محیط خانواده می‌تواند رشد عاطفی-اجتماعی کودکان و نوجوانان را به‌شدت تقویت کند یا مانع آن شود. این پژوهش با هدف مقایسۀ اثربخشی درمان رابطۀ والد-کودک و درمان ترکیبی رابطۀ والد-کودک و درمان دلبستگی در مادران دلبستهٔ ناایمن بر مشکلات رفتاری کودکان انجام شد. روش‌بررسی: روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری دوماهه همراه با گروه گواه بود. جامعهٔ آماری پژوهش را مادران دارای کودکان دچار مشکلات رفتاری مراجعه‌کننده به کلینیک‌های مشاوره و روان‌شناختی واقع در منطقهٔ یک شهر تهران در سال‌های ۱۳۹۷ و ۱۳۹۸ تشکیل دادند. سی مادر داوطلب واجد شرایط با تشخیص سبک دلبستگی ناایمن براساس نسخهٔ کوتاه مقیاس تجارب مربوط به روابط نزدیک (وی و همکاران، ۲۰۰۷)، وارد مطالعه شدند. سپس در دو گروه آزمایش و یک گروه گواه قرار گرفتند (هر گروه ده نفر). در سه مرحلۀ آزمون، مادران به سیاههٔ اختلال‌های رفتاری کودک (آخنباخ و رسکورلا، ۲۰۰۷) پاسخ دادند. گروه آزمایش اول، ده جلسه درمان رابطۀ والد-کودک و گروه آزمایش دوم، ده جلسه درمان رابطهٔ والد-کودک و ده جلسه درمان دلبستگی را دریافت کرد. برای تحلیل داده‌ها از آزمون تحلیل واریانس، آزمون تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی در سطح معناداری ۰٫۰۵ در نرم‌افزار SPSS نسخۀ ۲۴ استفاده شد. یافته‌ها: بین دو گروه آزمایش در متغیرهای افسردگی/گوشه‌گیری (۰٫۰۰۶=p)، رفتارهای پرخاشگرانه (۰٫۰۱۳=p) و قانون شکنانه (۰٫۰۰۱=p) تفاوت معنادار وجود داشت؛ اما در بقیه متغیرها (اضطراب، شکایات جسمانی، مشکلات اجتماعی، مشکلات تفکر و مشکلات توجه) بین دو گروه آزمایش تفاوت معنادار مشاهده نشد (۰٫۰۵<p). همچنین نتایج بیانگر تفاوت معنادار بین میانگین‌های متغیرهای مذکور در مراحل پیش‌آزمون با پس‌آزمون و پیگیری در گروه‌های آزمایش (۰٫۰۰۱=p) و ماندگاری این تأثیر در مرحلهٔ پیگیری بود (۰٫۰۵<p، ۰٫۰۱۷=p). نتیجه‌گیری: براساس یافته‌های پژوهش، ضمن اثربخشی هر دو درمان بر کاهش مشکلات رفتاری کودکان، در مقام مقایسه، در متغیرهای افسردگی/گوشه‌گیری و رفتارهای قانون‌شکنانه، درمان ترکیبی اثربخشی بیشتری در مقایسه با درمان رابطۀ والد-کودک دارد و در متغیر رفتارهای پرخاشگرانه، درمان رابطۀ والد-کودک اثربخشی بیشتری در مقایسه با درمان ترکیبی دارد.   Abstract Background & Objectives: The behaviors considered normal at age 3 may indicate a clinically significant problem or disorder at age 5. Disruptive behavior problems in early childhood, such as aggressive behaviors, are often stable and signs of poor mental health prognosis in the future, which may lead to school failure, substance abuse, and crimes. These behaviors represent a range of potential risk factors regarding neurodevelopmental disorders and mental health problems, let alone their adverse effects on the child's current performance and increased stress in the family. The family environment is an important feature of the intervention because it can greatly enhance or hinder children and adolescents' emotional and social development. This study aimed to compare the effectiveness of parent–child interaction therapy and a combination of parent–child interaction therapy and attachment therapy on insecurely attached mothers with their children's behavioral problems. Methods: This quasi–experimental study has a pretest–posttest and a 2–month follow–up design with a control group. The statistical population included mothers with children with behavioral problems. The mothers were referred to psychological counseling clinics in district one of Tehran City, Iran, during 2018 and 2019. Thirty eligible volunteer mothers were identified as having an insecure attachment style based on their scores in the Experiences in Close Relationships Scale–Short Form (Wei et al., 2007) were included in the study. They were divided into two experimental and one control group. The first experimental group received only the parent–child interaction therapy. The second experimental group received the combined method of parent–child interaction therapy and attachment therapy. The mothers responded to the Child Behavior Checklist for the pretest, posttest, and follow–up assessment (Achenbach & Rescorla, 2007). The first experimental group received 10 sessions of parent–child interaction therapy, and the second group received 10 sessions of parent–child interaction therapy and 10 sessions of attachment therapy. Descriptive (frequency, percentage, mean and standard deviation) and inferential statistics (analysis of variance, analysis of variance with repeated measurements, and Bonferroni's post hoc test) were used to describe and analyze the data in SPSS version 24. The significance level of the tests was considered 0.05. Results: The results showed that the parent–child relationship therapy and the combination of parent–child interaction treatment and the attachment therapy had a reducing effect on both variables of anxiety, depression/isolation, physical complaints, social problems, thought problems, attention problems, law–breaking and aggressive behavior (p<0.001). The time parameter reduced anxiety, depression/isolation, physical complaints, social problems, thought problems, attention problems, law–breaking behavior, and aggressive behavior (p<0.001). The interaction of time*group reduced anxiety, depression/ isolation, physical complaints, social problems, thought problems, attention problems, law–breaking, and aggressive behavior compared to the control group (p<0.001). There was a significant difference between the two experimental groups in the variables of depression/isolation (p=0.006), aggressive behavior (p=0.013), and law–breaking behavior (p=0.001). But no significant difference was observed between the two experimental groups in the other variables, i.e., anxiety, physical complaints, social problems, thought problems, and attention problems (p=1.000). Also, the results showed a significant difference between the mean values of the mentioned variables (including anxiety, depression/isolation, physical complaints, social problems, thought problems, attention problems, law–breaking behavior, and aggressive behavior) in the pretest with posttest and follow–up phases in the experimental groups (p=0.001) and the persistence of this effect in the follow–up phase (p=0.017, p>0.05). Conclusion: Based on the findings of this study, both parent–child interaction therapy and the combination of parent–child interaction therapy with attachment therapy are effective on children's behavioral problems. However, combining parent–child interaction therapy with attachment therapy showed a greater effect on children's behavioral problems. دلبستگی, مشکلات رفتاری, والد-کودک Attachment, Behavioral problems, Parent–Child 238 238 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-10-1866-1&slc_lang=fa&sid=1 Nazanin Najafi Marboyeh نازنین نجفی مربویه nazinajafi@yahoo.com 100319475328460054540 100319475328460054540 No PhD Student in General Psychology, Department of Psychology, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran دانشجوی دکتری روان‌شناسی عمومی، گروه روان‌شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Fatemeh Golshani فاطمه گلشنی fat.golshan@iauctb.ac.ir 100319475328460054541 100319475328460054541 Yes Assistant Professor, Department of Psychology, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran استادیار گروه روان‌شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Soosan Emamipur سوزان امامی پور soo.emamipour@iauctb.ac.ir 100319475328460054542 100319475328460054542 No Associate Professor, Department of Psychology, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran دانشیار گروه روان‌شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Anita Baghdasarians آنیتا باغداساریانس a.baghdassarians@iauctb.ac.ir 100319475328460054543 100319475328460054543 No Assistant Professor, Department of Psychology, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran استادیار گروه روان‌شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران