fa بررسی اثربخشی واقعیت‌درمانی به‌شیوهٔ گروهی بر سلامت عمومی و مسئولیت‌پذیری نوجوانان بی‌سرپرست و بدسرپرست روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article <p style="font-style: normal; text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><strong>زمینه و هدف:</strong> نوجوانان بی‌سرپرست و بدسرپرستی که در مراکز شبانه‌روزی زندگی می‌کنند، به‌دلیل نبود حمایت خانواده، بیشتر از همسالانشان درمعرض آسیب‌های روان‌شناختی قرار دارند. هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی واقعیت‌درمانی به‌شیوهٔ گروهی بر سلامت عمومی و مسئولیت‌پذیری نوجوانان بی‌سرپرست و بدسرپرست بود.<br> <strong>روش‌بررسی:</strong> روش پژوهش نیمه‌‌آزمایشی از نوع طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری دوماهه با گروه گواه بود. جامعهٔ آماری را نوجوانان بی‌سرپرست و بدسرپرست مقیم در مراکز نگهداری سازمان بهزیستی شهر تهران در نیمهٔ دوم سال ۱۳۹۸ تشکیل دادند. از این بین به‌روش نمونه‌گیری خوشه‌ای به‌‌صورت چندمرحله‌ای، تعداد چهل نفر واجد شرایط داوطلب انتخاب شدند. سپس به‌صورت گمارش تصادفی در گروه‌ آزمایش و گروه گواه قرار گرفتند (هر گروه بیست نفر). اعضای دو گروه‌ به پرسش‌نامهٔ سلامت عمومی-۲۸سؤالی (گلدبرگ و هیلر، ۱۹۷۹) و زیرمقیاس مسئولیت‌پذیری از پرسش‌نامهٔ روانی کالیفرنیا (گاف، ۱۹۸۷) پاسخ دادند. واقعیت‌درمانی به‌شیوهٔ گروهی برای گروه آزمایش در هفت جلسهٔ ۱۲۰دقیقه‌ای اجرا شد و گروه گواه در انتظار ماند. داده‌ها ازطریق روش تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی در نرم‌افزار <span dir="LTR">SPSS</span> نسخهٔ ۲۴ تحلیل شد. سطح معناداری آزمون‌های آماری ۰٫۰۵ در نظر گرفته شد.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> نتایج نشان داد، پس از مداخله، بین گروه آزمایش و گروه گواه از نظر سلامت عمومی (۰٫۰۲۹=<em><span dir="LTR">p</span></em>) و مسئولیت‌پذیری (۰٫۰۳۴=<em><span dir="LTR">p</span></em>) تفاوت معنادار وجود داشت. در گروه آزمایش، بین مراحل پیش‌آزمون و پس‌آزمون، تفاوت میانگین نمره‌های سلامت عمومی (۰٫۰۰۱><em><span dir="LTR">p</span></em>) و مسئولیت‌پذیری (۰٫۰۰۷=<em><span dir="LTR">p</span></em>) معنادار بود. همچنین بین مراحل پیش‌آزمون و پیگیری، تفاوت میانگین نمره‌های متغیرهای مذکور معنادار بود (۰٫۰۰۱><em><span dir="LTR">p</span></em>). تفاوت میانگین نمره‌های سلامت عمومی (۰٫۷۷۹=<em><span dir="LTR">p</span></em>) و مسئولیت‌پذیری (۰٫۸۰۶=<em><span dir="LTR">p</span></em>) بین مراحل پس‌‌آزمون و پیگیری نیز نشان داد که اثر مداخله در طول زمان پایدار بود.<br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> براساس یافته‌های پژوهش، واقعیت‌درمانی به‌شیوهٔ گروهی بر بهبود سلامت عمومی و مسئولیت‌پذیری نوجوانانِ بی‌سرپرست و بدسرپرست اثربخش است.</span></span></p> <div style="text-align: justify;"><strong>Background & Objectives:</strong> Orphaned and abandoned adolescents living in welfare boarding centers due to the lack of family support are at further risk of psychological damage than their other counterparts. The increasing number of <em>children and adolescents</em> orphaned and abandoned and observing maladaptive behaviors and emotional disorders in those caused by separation from the family structure elevates the need to pay special attention to general health and the responsibility of this group. Accordingly, group reality therapy, as an approach for monitoring and controlling behaviors and accepting responsibility, can effectively improve general health and responsibility among these groups. Reality therapy significantly emphasizes freedom and responsibility. In this approach, behavior is a kind of choice, i.e., made by the individual; each subject is responsible for their choices. Thus, the present study aimed to investigate the effects of group reality therapy <em>on </em>general health and responsibility among orphaned and abandoned adolescents.<br> <strong>Methods:</strong> This was a quasi&ndash;experimental study with pretest&ndash;posttest&ndash;follow&ndash;up and a control group design. The study&#39;s statistical population consisted of all male adolescents of orphaned and abandoned aged 12&ndash;18 years residing in the child and adolescent care centers of orphaned and abandoned affiliated with the Tehran Welfare Organization in 2019. Of them, 40 individuals were selected using the multistage cluster sampling method according to the research inclusion and exclusion criteria. The study samples were <em>randomly</em> assigned to the experimental and control groups (n=20/group). The inclusion criteria of the research were consent to participate in the research; the age range of 12 to 18 years; having a higher level of education than the third grade; no psychiatric or medical illnesses that require medication, and not taking psychotropic drugs regularly. The exclusion criteria included a history of hospitalization in the psychiatric ward, attending counseling and psychotherapy sessions other than the intervention, not attending intervention sessions regularly, and not cooperating in completing questionnaires at all stages. In pretest, posttest, and follow&ndash;up stages, all participants completed the General Health Questionnaire (GHQ&ndash;28) (Goldberg & Hillier, 1979) and the subscale of responsibility of the California Psychological Questionnaire (Gaff, 1987). No intervention was performed for the control group. Group reality therapy, i.e., designed based on reality therapy techniques and the book Glasser&#39;s Theory of Choice, Sahebi&#39;s translation (2020), was performed for the experimental group in seven 120&ndash;minute sessions. At the end of the therapeutic interventions and 2 months later, both study groups were re&ndash;evaluated by the research questionnaires. The obtained data were analyzed by descriptive statists (mean & standard deviation) and inferential statistics, including repeated&ndash;measures Analysis of Variance (ANOVA) and Bonferroni post&ndash;hoc test in SPSS at the significance level of 0.05.<br> <strong>Results:</strong> The present study results revealed a significant difference between the pretest, posttest, and follow&ndash;up scores of general health and responsibility (<em>p</em><0.001). Additionally, there was a significant difference between the experimental and the control groups concerning general health (<em>p</em>=0.029) and responsibility (<em>p</em>=0.034). Furthermore, the difference in the mean scores of general health (<em>p</em><0.001) and responsibility (<em>p</em>=0.007) between the pretest and posttest stages was significant. Besides, the difference between the pretest and follow&ndash;up stages was significant for the mentioned variables (<em>p</em><0.001). The difference in the mean scores of general health (<em>p</em>=0.779) and responsibility (<em>p</em>=0.806) between the posttest and follow&ndash;up stages reflected that the effect of the intervention remained stable over time.<br> <strong>Conclusion:</strong> The obtained findings suggested group reality therapy&#39;s effectiveness in improving orphaned and abandoned adolescents&#39; general health and responsibility. Therefore, this treatment can be used as an effective method to increase the general health and responsibility of orphaned and abandoned adolescents.</div> واقعیت‌درمانی, سلامت عمومی, مسئولیت‌پذیری, نوجوانان بی‌سرپرست و بدسرپرست Reality therapy, General health, Responsibility, Orphaned, Abandoned, Adolescent 177 177 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-10-1486-3&slc_lang=fa&sid=1 Reyhaneh Jabbari ریحانه جباری reyhane.jabbarii@gmail.com 100319475328460046095 100319475328460046095 No Science and Research Branch, Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات Atefeh Saedi عاطفه ساعدی satefeh20@yahoo.com 100319475328460046096 100319475328460046096 No Allameh Tabataba'i University دانشگاه علامه طباطبائی Elham Zohrabniya الهام ظهراب‌نیا zohrabnia.elham@gmail.com 100319475328460046097 100319475328460046097 No Science and Research Branch, Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات Samad Rahmati صمد رحمتی smd.rahmati@gmail.com 100319475328460046098 100319475328460046098 Yes Shahid Chamran University دانشگاه شهید چمران