Middle Eastern Journal of Disability Studies

fa مدل‌یابی ساختاری صفات شخصیتی در دو نوع الگوی آسیب‌پذیری اولیه و ثانویۀ اختلال شخصیت جامعه‌ستیز براساس مدل آیزنک Structural Equation Modeling of Personality Traits in the Primary and Secondary Vulnerability Patterns of Antisocial Personality Disorder Based on Eysenck's Model روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article زمینه‌ و‌ هدف: مدل صفات شخصیتی آیزنک اختلال شخصیت جامعه‌ستیز را براساس سه‌صفت برون‌گرایی، روان‌رنجورخویی و روان‌پریش‌خویی توصیف می‌کند. هدف پژوهش حاضر، مدل‌یابی ساختاری صفات شخصیتی در دو نوع الگوی آسیب‌پذیری اولیه و ثانویۀ اختلال شخصیت جامعه‌ستیز براساس مدل آیزنک بود. روش‌بررسی: روش این پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی بود که در قالب مدل‌یابی معادلات ساختاری ارائه شد. جامعهٔ آماری پژوهش را تمامی ‌دانشجویان پزشکی شهر ‌تبریز در سال‌تحصیلی ۹۹-۱۳۹۸ تشکیل دادند. تعداد ۲۸۴نفر به‌شیوه نمونه‌گیری دردسترس به‌عنوان نمونه انتخاب شدند و به مقیاس خودگزارش‌دهی جامعه‌ستیزی لونسون (لونسون و همکاران، ۱۹۹۵) و مقیاس تجدید‌نظرشدهٔ شخصیت آیزنک-فرم ‌کوتاه (آیزنک و همکاران، ۱۹۸۵) پاسخ دادند. داده‌ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و مدل‌یابی معادلات ساختاری در نرم‌افزارهای SPSS نسخهٔ ۲۴ و LISREL نسخهٔ ۸٫۸۰ تحلیل شد. سطح معنا‌داری همهٔ آزمون‌ها ۰٫۰۱ بود. یافته‌ها: بررسی ضرایب مسیر مستقیم بین مسیرهای مختلف نشان‌ داد، روان‌رنجورخویی با اختلال شخصیت جامعه‌ستیزی اولیه (۰٫۰۰۱>p، ۰٫۳۰۱=Beta) و ثانویه (۰٫۰۰۱>p، ۰٫۸۲۳=Beta) رابطهٔ مستقیم و معنا‌دار داشت؛ همچنین روان‌پریش‌خویی با اختلال شخصیت ‌جامعه‌ستیز اولیه (۰٫۰۰۱>p، ۰٫۵۰۲=Beta) ‌و ثانویه (۰٫۰۰۱>p، ۰٫۳۱۰=Beta) رابطهٔ مستقیم و معنا‌دار داشت؛ اما برون‌گرایی با اختلال شخصیت جامعه‌ستیزی اولیه (۰٫۰۶۱=p، ۰٫۱۲۳-=Beta) و ثانویه (۰٫۰۸۰=p، ۰٫۱۲۲=Beta) رابطۀ معنا‌دار نداشت. همچنین داده‌های گردآوری‌شده با مدل پیشنهادی پژوهش تناسب داشتند (۲٫۴۶=df/۲x، ۰٫۹۶=CFI، ۰٫۹۱=GFI، ۰٫۹۴=NFI، ۰٫۰۷۲=RMSEA). نتیجه‌گیری: براساس یافته‌های این پژوهش، تئوری آیزنک تأثیر مهمی در بسط تئوریک و پژوهشی سبب‌شناسی اختلال شخصیت جامعه‌ستیز دارد و از نقش اساسی تئوری آیزنک در اختلال شخصیت جامعه‌ستیز حمایت می‌کند. <div style="text-align: justify;">Background & Objectives: Psychopath evaluation and conceptualization in non–clinical individuals has attracted increasing attention in recent years. Psychopathy is a set of emotional, interpersonal, and behavioral traits that represent cruelty, recklessness, deception, bigotry, excitement, and aggression. Underlying individual differences in Antisocial Personality Disorder (APD) are biological issues. One of the personality theories that addressed individual differences, especially biological differences, is Eysenck's theory of personality. Eysenck's personality traits model describes APD based on the following traits: extraversion, neuroticism, and psychoticism. Thus, the present study aimed to investigate the relationship between personality traits of primary and secondary psychopathy based on Eysenck’s model. Methods: The present correlational research applied structural equation modeling. The statistical population of this study included all medical students in Tabriz City, Iran, in the academic year of 2019–2020. In total, 284 subjects were selected using the convenience sampling method. The inclusion criterion of the study included medical students. Besides, the exclusion criteria of the study were the presence of active mental health disorders and absence from >2 sessions. The required data was gathered by the Levenson Self–Report Psychopathy Scale (LSRP) (Levenson et al., 1995) and Eysenck Personality Questionnaire–Revised Short (EPQ–RS) (Eysenck et al., 1985). The obtained data were analyzed using Pearson correlation coefficient and structural equation modeling in SPSS and LISREL. The significance level of all tests was 0.01. Results: The collected results indicated that neuroticism had a direct and significant relationship with primary APD (Beta=0.301, p<0.001) as well as secondary APD (Beta=0.823, p<0.001). Psychosis had a direct and significant relationship with primary APD (Beta=0.502, p<0.001) as well as secondary APD (Beta=0.310, p<0.001); however, extraversion had no significant relationship with primary APD (Beta=–0.123, p=0.061) as well as secondary APD (Beta=0.122, p=0.080). Furthermore, the collected data fitted with the proposed research model (x2/df=2.46, CFI=0.96, GFI=0.91, NFI=0.94, RMSEA=0.072). Conclusion: According to the current research results, Eysenck's theory has a tremendous influence on the development of theoretical and research etiology of psychopathy and supports the major role of Eysenck's theory in APD.</div> برون‌گرایی, روان‌رنجورخویی, روان‌پریش‌خویی, اختلال شخصیت جامعه‌ستیز اولیه و ثانویه Extraversion, Neuroticism, Psychoticism, Primary, Secondary, Antisocial personality disorder 121 121 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-10-2114-1&slc_lang=fa&sid=1 Bahareh Deljou بهاره دلجو bahareh.deljou@gmail.com 100319475328460044644 100319475328460044644 No Department of Psychology, Tabriz Branch, Islamic Azad University گروه روان‌شناسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی Abbas Bakhshipour Rodsari عباس بخشی پور رودسری bahareh.deljou@gmail.com 100319475328460044645 100319475328460044645 Yes Department of Psychology, Tabriz University گروه روان‌شناسی دانشگاه تبریز Alireza Farnam علیرضا فرنام alireza.farnam@yahoo.com 100319475328460044646 100319475328460044646 No Department of Psychiatry, Tabriz University of Medical Sciences گروه روان‌پزشکی دانشگاه علوم‌پزشکی تبریز