Middle Eastern Journal of Disability Studies

fa تأثیر درمان شناختی-هیجانی-معنوی بر بهزیستی روان‌شناختی زنان سوگوار Effect of Spiritual Cognitive-Emotional Therapy on the Psychological Well-Being of Bereaved Women روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article زمینه ‌و ‌هدف: داغدیدگی از مشکلاتی است که برای هر فردی مدت کوتاهی پس از مرگ عزیز رخ می‌دهد؛ اما گروهی از افراد مهارت‌ها و توانایی‌های لازم را برای حل مشکل سوگ ندارند. هدف این پژوهش بررسی اثربخشی درمان شناختی-هیجانی-معنوی بر بهزیستی روان‌شناختی زنان سوگوار بود. روش‌بررسی: روش پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح تحقیق پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری دوماهه با گروه گواه بود. جامعهٔ آماری پژوهش را تمامی زنان سوگواری تشکیل دادند که حداقل دوازده ماه از سوگشان گذشته بود و هنوز نشانگان سوگ را داشتند و به مرکز مشاورهٔ شهر بابل در سال ۱۳۹۸ مراجعه کردند. از جامعهٔ آماری تعداد سی نفر به‌روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب شدند و به‌صورت تصادفی در دو گروه پانزده‌نفره (آزمایش و گواه) قرار گرفتند. برای جمع‌آوری داده‌ها از مقیاس بهزیستی روان‌شناختی (ریف، ۱۹۸۹) استفاده شد. صرفاً برای گروه آزمایش، درمان شناختی-هیجانی-معنوی به‌صورت گروهی در ده جلسهٔ نوددقیقه‌ای و هفته‌ای یک‌بار براساس بستهٔ آموزشی رجایی (۲۰۱۰) انجام شد. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با استفاده از روش تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر، آزمون تعقیبی بونفرونی و آزمون تحلیل واریانس در نرم‌افزار SSPS نسخهٔ ۲۴ صورت گرفت. سطح معناداری برای آزمون‌ها ۰٫۰۵ در نظر گرفته شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد، تحلیل واریانس متغیر بهزیستی روان‌شناختی برای اثر زمان (۰٫۰۰۱>p)، اثر گروه (۰٫۰۰۲=p) و اثر متقابل زمان و گروه (۰٫۰۰۱>p) معنادار بود. اندازهٔ اثر مداخله برای بهزیستی روان‌شناختی ۰٫۲۸ به‌دست آمد. همچنین در نمرات متغیر بهزیستی روان‌شناختی بین مراحل پیش‌آزمون و پس‌آزمون و بین مراحل پیش‌آزمون و پیگیری تفاوت معناداری وجود داشت (۰٫۰۰۱>p)؛ اما تفاوت معناداری بین دو مرحلهٔ پس‌آزمون و پیگیری مشاهده نشد (۰٫۱۳۷=p) که نشان داد مداخلهٔ درمانی در طول زمان ماندگار بوده است. نتیجه‌گیری: باتوجه به یافته‌های پژوهش نتیجه گرفته می‌شود که رویکرد شناختی-هیجانی-معنوی بر افزایش میزان بهزیستی روان‌شناختی زنان سوگوار اثربخش است. Background & Objectives: Mourning is one of the problems that every person can experience shortly after the death of a loved one. Mourning the death of a loved one is a natural and necessary process that all people experience, but some people lack the skills and abilities to cope with mourning, which can result in many other problems. Studies show that grief affects women more than men, and dysfunctional thoughts such as suicide in women increase with losing loved ones; women experience higher stress, anxiety, and depression. Decreased levels of psychological well–being are some of the things that happen to bereaved people. Accordingly, therapeutic interventions are very important for this group, especially those who suffer from severe mourning. Spiritual cognitive–emotional therapy can promote positive moods and emotions in people, reduce the obsession with negative thoughts, and improve people's coping with negative life events. So, this study investigated the effect of spiritual cognitive–emotional therapy on the psychological well–being of bereaved women. Methods: This research was a quasi–experimental study with a pretest–posttest and two months follow–up design, and a control group. The study's statistical population included all women living in the city of Babol, Iran, in 2019, who had been mourning for at least the last 12 months and still showed signs of mourning and depression. The study sample was selected from women referred to counseling and psychological services in Babol and met the inclusion criteria. From this group, 30 people were selected by a convenience sampling method. The inclusion criteria were an experience of grief and its symptoms according to DSM–5 (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders–Fifth Edition) diagnostic criteria, the existence of depression according to the Beck Depression Inventory–II (1996), female gender, at least one year after the death of a loved one, no acute mental illness and personality, and with a minimum of a 9th–grade education. The exclusion criteria were unwillingness to cooperate and absence of more than two sessions from the treatment sessions. Then, 15 women were randomly placed in the spiritual cognitive–emotional intervention therapy group and 15 in the control group. To collect study data, we used the Ryff's Scale of Psychological Well–Being (Ryff, 1989). The spiritual cognitive–emotional therapy was performed in groups in ten 90–min sessions once a week based on Rajaee's (2010) training package. The control group received no intervention. To describe the data, descriptive statistics, including central and dispersion indicators such as mean and standard deviation, were used. Inferential statistics, including repeated measures analysis of variance and Bonferroni post hoc test, were used to analyze the data. The age of the subjects in the two groups was compared using the analysis of variance. The mentioned statistical analyses were performed in SPSS software version 24. The significance level of the tests was considered 0.05. Results: The analysis of the variance of the psychological well–being variable was significant for the effects of time (p<0.001), group (p=0.002), and the interaction of time and group (p<0.001). The effect size of the intervention for psychological well–being was also 0.28. There were also significant differences between the pretest and posttest stages (p<0.001) and between pretest and follow–up stages (p<0.001) in the scores of psychological well–being. However, no significant difference was observed between the posttest and follow–up (p=0.137) stages, showing the sustained effect of the therapeutic intervention over time. Conclusion: According to the results of the study, spiritual cognitive–emotional therapy is effective in increasing the psychological well–being of mourning women. درمان شناختی-هیجانی-معنوی, بهزیستی روان‌شناختی, اختلال سوگ, زنان داغدیده Spiritual cognitive–emotional therapy, Psychological well–being, Grief disorder, Bereaved women 5 5 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-10-2116-1&slc_lang=fa&sid=1 Seyyedeh Negar Mousavu سیده نگار موسوی Ngr.mousavii82@gmail.com 100319475328460061766 100319475328460061766 No Sari Branch, Islamic Azad University گروه روان‌شناسی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی Ramezan Hasanzadeh رمضان حسن زاده Rhassanzadeh@yahoo.com 100319475328460061767 100319475328460061767 Yes Department of Psychology, Sari Branch, Islamic Azad University گروه روان‌شناسی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی Yarali Dousti یارعلی دوستی dousti@iausari.ac.ir 100319475328460061768 100319475328460061768 No Department of Psychology, Sari Branch, Islamic Azad University گروه روان‌شناسی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی