Middle Eastern Journal of Disability Studies

fa مدل‌یابی نقش واسطه‌ای ویژگی‌های شخصیتی در رابطهٔ بین مهارت حل ‌‌مسئله با رضایت از زندگی Modeling the Mediating Role of Personality Traits in the Relationship Between Problem-Solving Skills and Life Satisfaction روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article زمینه و هدف: رضایت از زندگی یکی از مؤلفه‌های مهم در پژوهش‌های روان‌شناختی است که افراد در صورت دست‌نیافتن به آن با مشکلات و ناتوانی‌هایی مواجه می‌شوند. هدف از این پژوهش مدل‌یابی نقش واسطه‌ای ویژگی‌های شخصیتی در رابطهٔ بین مهارت حل مسئله با رضایت از زندگی در خانواده‌ها بود. روش‌بررسی: این پژوهش به‌روش توصیفی‌همبستگی انجام شد. جامعهٔ آماری پژوهش را تمامی زوج‌های مراجعه‌کننده به مراکز مشاورهٔ مناطق دو و پنج شهر تهران در نیمهٔ دوم سال ۱۳۹۷ و نیمهٔ اول سال ۱۳۹۸ به تعداد ۱۲۸۳ نفر تشکیل دادند که از بین آن‌ها ۲۹۰ نفر به‌روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌های لازم، پرسش‌نامهٔ شخصیتی پنج‌عاملی نئو (مک‌کری و کاستا، ۲۰۰۴)، پرسش‌نامۀ حل مسئله (هپنر و بیکر، ۱۹۹۷) و پرسش‌نامۀ رضایت از زندگی (دینر و همکاران، ۲۰۰۳) به‌کار رفت. به‌منظور تحلیل داده‌ها، علاوه‌بر شاخص‌های آمار توصیفی از ضریب همبستگی پیرسون و روش آماری معادلات ساختاری در سطح معناداری ۰٫۰۵ در نرم‌افزارهای SSPS و AMOS استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد، اثر کل رضایت از زندگی بر متغیر مهارت‌های‌ حل مسئله معنادار بود (۰٫۰۰۱<p و ۰٫۴۳۹=β)؛ همچنین اثر مستقیم رضایت از زندگی بر متغیر مهارت‌های‌ حل مسئله معنادار بود (۰٫۰۰۱<p و ۰٫۲۸۵β=). اثر غیرمستقیم رضایت از زندگی با میانجی‌گری ویژگی‌های شخصیتی بر متغیر مهارت‌های‌ حل مسئله، با استفاده از روش برآورد بوت‌استرپ، معنادار بود (۰٫۰۰۱<p و ۰٫۱۵۴β=). مدل پژوهش از برازش خوبی برخوردار بود (۱٫۵۳۷=df/X2 و ۰٫۹۹۶=CFI و  ۰٫۹۹۴GFI=، ۰٫۹۹۰=AGFI و ۰٫۰۳۱=RMSEA). نتیجه‌گیری: براساس یافته‌های پژوهش نتیجه‌گیری می‌شود، مدل ساختاری پژوهش با داده‌های گردآوری‌شده برازش دارد و برای تبیین رضایت از زندگی در خانواده‌ها می‌توان از متغیر مهارت حل مسئله با میانجی‌گری ویژگی‌های شخصیتی استفاده کرد. Background & Objectives: Life satisfaction is one of the issues that most families face throughout their lives, and if they do not achieve it, they experience many disabilities and challenges. Life satisfaction refers to a person's feelings about his/her performance and quality of life. In other words, it assesses one's health and well–being. Many factors contribute to satisfaction in life, among which problem–solving skills can be mentioned. Problem–solving skill is one of the decisive skills in life and helps people solve their problems with certain planning. Personality traits can be mentioned, among other factors affecting life satisfaction. Today, with many and varied problems, the number of families visiting counseling centers to acquire the necessary skills to be more satisfied with life is increasing day by day. One of the primary components that counselors and psychologists should be aware of is the personality characteristics of clients and how to teach problem–solving skills to families. This study aimed to model the mediating role of personality traits in the relationship between problem–solving skills and life satisfaction in families. Methods: This research was conducted using the descriptive correlational method. The study’s statistical population included all couples referring to counseling centers in districts 2 and 5 of Tehran City, Iran, in the second half of 2018 and the first half of 2019 who were 1283 people. After determining the sample size by Lohlin volume estimation method which is based on hidden variables and taking into account the possibility of incomplete questionnaires, a sample of 290 people was selected by the available sampling method. In this study, the inclusion criteria were referrals to counseling in districts 2 and 5 of Tehran in the second half of 2018 and the first half of 2019, being interested in cooperating in research and lacking any mental illness. The exclusion criteria were lack of cooperation in research and getting sick. The following questionnaires were used to collect the required data: NEO Five–Factor Inventory (McKree and Costa, 2004), Problem Solving Inventory (Hepner & Baker, 1997), and Life Satisfaction Questionnaire (Diner et al., 2003). In this research, descriptive statistics including frequency, percentage, mean and standard deviation were used to describe the data. The Pearson correlation coefficient was used to examine the relationship between variables. Data analysis was done in SPSS and AMOS software. A significance level of 0.05 was considered. Results: The findings showed that the effect of total life satisfaction on the problem–solving skills variable was significant (p<0.001, β=0.439). Also, the direct effect of life satisfaction on the problem–solving skills variable was significant (p<0.001, β=0.285). On the other hand, the indirect effect of life satisfaction mediated by personality traits on the problem–solving skills variable was estimated using the Bootstrap estimation method (p<0.001, β=0.154). The research model had a good fit (X2/df=1.537, CFI=0.996, GFI=0.994, AGFI=0.990, RMSEA=0.031). Conclusion: Based on the results of this study, the structural model of the study fits the collected data and explains life satisfaction. The problem–solving skill variable can be used through the mediation of personality traits. ویژگی‌های شخصیتی, مهارت‌های حل مسئله, رضایت از زندگی Personality traits, Problem–Solving skills, Life satisfaction 103 103 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-10-2249-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Kazemzadeh محمد کاظم زاده mkazemzade1001@gmail.com 100319475328460061926 100319475328460061926 No PhD Student in Educational Psychology, Semnan Branch, Islamic Azad University, Semnan, Iran دانشجوی دکتری روان‌شناسی تربیتی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران Hasan Asadzadeh حسن اسدزاده Asadzadeh@atu.ac.ir 100319475328460061927 100319475328460061927 Yes Associate Professor, Department of Educational Psychology, Faculty of Psychology and Educational, Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran دانشیار گروه روانشناسی تربیتی، دانشکدهٔ روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران Ameneh Moazedian آمنه معاضدیان Marjanmoazedian449@gmail.com 100319475328460061928 100319475328460061928 No Assistant professor, Department of Psychology, Semnan branch, Islamic Azad University, Semnan, Iran استادیار گروه روانشناسی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران Abolfazl Karami ابوالفضل کرمی abolfazlkarami@gmail.com 100319475328460061929 100319475328460061929 No Associate Professor, Department of Psychology, Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran دانشیار گروه روانشناسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران