fa مقایسهٔ اثربخشی درمان مبتنی‌بر ذهن‌آگاهی و توان‌بخشی شناختی بر دشواری تنظیم هیجان در افراد دارای سوءمصرف مواد توانبخشی Rehabilitation مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article <p style="font-style: normal; text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><strong>زمینه و هدف:</strong> بدتنظیمی هیجان از مشکلات بسیار مهم در روند بهبودی مصرف‌کنندگان مواد است و لازم است در این زمینه مداخلاتی انجام شود. پژوهش حاضر با هدف مقایسهٔ اثربخشی درمان مبتنی‌بر ذهن‌آگاهی و توان‌بخشی شناختی بر دشواری تنظیم هیجان در معتادان شهر تهران انجام شد.<br> <strong>روش بررسی:</strong> روش پژوهش حاضر، نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری سه‌ماهه همراه با گروه گواه بود. جامعهٔ آماری پژوهش را تمامی افراد مراجعه‌کننده به کلینیک‌های تخصصی درمان سوءمصرف مواد شهر تهران در سال ۱۳۹۸ تشکیل دادند. تعداد ۵۴ نفر از داوطلبان واجد شرایط از سه مرکز درمانی وارد مطالعه شدند. سپس در سه گروه هیجده‌نفرهٔ درمان مبتنی‌بر ذهن‌آگاهی، توان‌بخشی شناختی و گواه قرار گرفتند. ابزار پژوهش برای جمع‌آوری داده‌ها در پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری، مقیاس دشواری در تنظیم هیجان (گراتز و روئمر، ۲۰۰۴) بود. صرفاً برای گروه‌های آزمایش هشت جلسۀ ذهن‌آگاهی و دوازده جلسۀ توان‌بخشی شناختی اجرا شد. داده‌ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس، آزمون کای‌دو، روش تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی به‌کمک نرم‌افزار <span dir="LTR">SPSS</span> نسخهٔ ۲۶ در سطح معناداری ۰٫۰۵ تحلیل شد.<br> <strong>یافته‌ها</strong>: اثر زمان (۰٫۰۰۱><em><span dir="LTR">p</span></em>)، اثر گروه (۰٫۰۲۷=<em><span dir="LTR">p</span></em>) و اثر متقابل زمان و گروه (۰٫۰۰۱><em><span dir="LTR">p</span></em>) بر متغیر دشواری تنظیم هیجان معنادار بود. هم در گروه‌ ذهن‌آگاهی و هم در گروه توان‌بخشی شناختی، بین میانگین نمرات متغیر دشواری تنظیم هیجان، در پیش‌آزمون با پس‌آزمون تفاوت معنادار مشاهده شد (۰٫۰۰۱><em><span dir="LTR">p</span></em>). در گروه ذهن‌آگاهی بین میانگین نمرات متغیر مذکور در پس‌آزمون با پیگیری تفاوت معناداری مشاهده شد (۰٫۰۰۳=<em><span dir="LTR">p</span></em>)؛ اما در گروه توان‌بخشی شناختی در مراحل مذکور تفاوت معناداری یافت نشد. همچنین تفاوت معنادار بین گروه‌های مداخله و گروه گواه مشاهده شد (۰٫۰5><em><span dir="LTR">p</span></em>)؛ اما بین دو گروه مداخله تفاوت معنادار وجود نداشت.<br> <strong>نتیجه‌گیری</strong>: براساس یافته‌های پژوهش، مداخلات مبتنی‌بر ذهن‌آگاهی و توان‌بخشی شناختی موجب کاهش بدتنظیمی هیجان در افراد دارای سوءمصرف مواد می‌شود.</span></span></p> <div></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background & Objectives: </strong>Substance Dependence (SD) is among society&#39;s most severe and complex problems. An issue that threatens the young generation is SD. Emotion dysregulation is among the major issues for recovery in individuals with Substance Use Disorders (SUDs). Psychological training, such as Mindfulness-Based Therapy (MBT) can increase self-control, leading to improved Emotion Regulation (ER); thus, it may be promising for treating SD. The brain&#39;s flexibility creates a new pattern of neural communication in response to different conditions; this capability is the basis of cognitive rehabilitation, which refers to specific interventions that improve such functions as attention, memory, problem solving, and planning, i.e., helpful for ER. Cognitive Rehabilitation Therapy (CRT) by moderating cognitive deficits in substance users improves ER, decreases craving, and relapse. Thus, the present study compared the effects of MM and CRT on difficulties in ER in individuals with SUDs.<br> <strong>Methods: </strong>This was a quasi-experimental study with pretest-posttest, a three-month follow-up and a control group design. The statistical population of this study included individuals with SUDs referring to SUDs clinics in Tehran City, Iran, in 2019. Moreover, 54 subjects participated and were randomly assigned to 3 groups of MBT, CRT, and control (n=18/group). The inclusion criteria were male gender (due to difficulty in accessing female consumers); the age range of 25-50 years; a diagnosis of SUD based on the DSM-5 criteria; providing an informed consent form; a history of &ge;12 months of SUDs, and literacy. The exclusion criteria included absence from >2 treatment sessions, having major psychiatric disorders (e.g., bipolar disorder, psychosis, epilepsy, & seizures), reporting a history of suicide, and unwillingness to participate in the study. The Difficulties in Emotion Regulation Scale (DERS) was completed in the study groups at pretest, posttest, and follow-up stages. The MBT was performed in 8 one-hour weekly sessions according to Bowen et al.&#39;s protocol (2009). The CRT was a 12-session intervention that includes exercises i.e., performed individually (two 1-hour wekly sessions). This protocol includes the Program for Attentive Rehabilitation for Inhibition and Selective Attention (PARISA). The obtained data were analyzed using descriptive statistics (mean & standard deviation) and inferential statistics, including repeated-measures Analysis of Variance (ANOVA), Chi-squared test, and Bonferroni post hoc test in SPSS at the significance level of 0.05.<br> <strong>Results:</strong> The obtained results suggested that the effect of time (<em>p</em><0.001), the effect of group (<em>p</em>=0.027), and the interaction of time and group (<em>p</em><0.001) were significant on ER. In the MBT and CRT groups, there was a significant difference in the mean scores of difficulty in ER in pretest and posttest steps (<em>p</em><0.001). In the MBT group, a significant difference was observed between the mean scores of difficulty in ER between the posttest and follow-up (<em>p</em>=0.003), indicating that the intervention was not sustainable in the follow-up phase; however, in the CRT group, there was no significant difference between the mean score of difficulty in ER between the posttest and follow-up steps (<em>p</em>=0.904), indicating that the intervention effects remained sustainable in the follow-up phase. Furthermore, there was a significant difference between the intervention groups and the control group in difficulty in ER (<em>p</em><0.05); however there was no significant difference between the two intervention groups (<em>p</em>=0.75) in this regard. However, based on the mean scores, the MBT (93.94&plusmn;7.0 in posttest & 95.75&plusmn;6.71 in follow-up) was more effective than the CRT (99.67&plusmn;8.88 in post-test & 99.07&plusmn;8.31 in follow-up).<br> <strong>Conclusion:</strong> According to the collected findings, MBT and CRT were effective in modulating emotion dysregulation in individuals with SUDs. Therefore, these approaches can be used in SUDs treatment centers.</div> ذهن‌آگاهی, توان‌بخشی شناختی, تنظیم هیجان, سوءمصرف مواد Mindfulness, Cognitive rehabilitation, Emotion regulation, Substance abusers 164 164 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-10-2288-1&slc_lang=fa&sid=1 Hanieh Mehdizadeh Hanjani هانیه مهدی زاده هنجنی hanieh.mh@gmail.com 100319475328460046549 100319475328460046549 No Department of Counseling, Central Tehran Branch, Islamic Azad University گروه مشاوره، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی Simin Hosseinian سیمین حسینیان hosseinian@alzahra.ac.ir 100319475328460046550 100319475328460046550 Yes Department of Counseling, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Alzahra University Tehran گروه مشاوره، دانشکدهٔ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه الزهرا Peyman Hassani-Abharyan پیمان حسنی ابهریان abharian1972@yahoo.com 100319475328460046551 100319475328460046551 No Institute for Cognitive Science Studies گروه علوم اعصاب شناختی، پژوهشکده مطالعات علوم شناختی Seideh Monavar Yazdi سیده منور یزدی smyazdi@alzahra.ac.ir 100319475328460046552 100319475328460046552 No Department of Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Alzahra University Tehran گروه روان‌شناسی، دانشکدهٔ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه الزهرا