fa تعیین تأثیر تحریک الکتریکی مغز با استفاده از جریان مستقیم (tDCS) بر حافظهٔ کاری کودکان۷تا۱۴ساله با کم‌توانی ذهنی خفیف (مرزی) روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article <p style="font-style: normal; text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><strong>زمینه و هدف:</strong> حافظهٔ کاری از توان‌مندی‌های شناختی بسیار اساسی‌ برای پشتیبانی از تفکر پیچیده است که در افراد با کم‌توانی ذهنی آسیب‌دیده است؛ ازاین‌رو این پژوهش با هدف تعیین اثربخشی تحریک مغز از روی جمجمه با استفاده از جریان مستقیم الکتریکی (<span dir="LTR">tDCS</span>) بر حافظۀ کار کودکان ۷تا۱۴ساله با کم‌توانی ذهنی خفیف (مرزی) انجام شد.<br> <strong>روش‌بررسی:</strong> روش پژوهش حاضر شبه‌‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعهٔ آماری را تمامی کودکان ۷تا۱۴ساله‌ای تشکیل دادند که در سال ۱۳۹۷ به کلینیک آتیهٔ درخشان ذهن در شهر تهران مراجعه کردند. از بین افراد مراجعه‌کننده، کودکانی که نمرۀ آزمون هوش آن‌ها براساس نسخه‌ٔ نوین هوش‌آزمای تهران-استنفورد-بینه (افروز و کامکاری، ۱۳۸۵) بین ۷۰تا۸۵ بود، براساس نتایج این آزمون و طبق مصاحبهٔ بالینی، کم‌توانی ذهنی خفیف (مرزی) در آن‌ها تشخیص داده شد. با روش نمونه‌گیری دردسترس، از جامعهٔ مذکور بیست کودک واجد شرایط و داوطلب وارد مطالعه شدند و به‌صورت تصادفی در گروه آزمایش و گروه گواه قرار گرفتند. صرفاً گروه آزمایش پنج جلسهٔ پیاپی <span dir="LTR">tDCS</span> در مدت زمان سی دقیقه و با شدت جریان یک میلی‌آمپر دریافت کرد. پس از اتمام جلسات، برای هر دو گروه، مجدداً خرده‌آزمون حافظۀ کاری براساس آزمون هوش نسخه‌ٔ نوین هوش‌آزمای تهران-استنفورد-بینه (۱۳۸۵) اجرا شد. تجزیه‌و‌تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار <span dir="LTR">SPSS</span> نسخۀ ۲۲ و به‌وسیلهٔ روش تحلیل کوواریانس تک‌متغیری در سطح معناداری ۰٫۰۱ صورت گرفت.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> نتایج نشان داد، بعد از حذف اثر پیش‌آزمون، تفاوت دو گروه در پس‌آزمون معنادار بود و <span dir="LTR">tDCS</span> باعث افزایش عملکرد حافظهٔ کاری در گروه مداخله درمقایسه با گروه گواه شد (۰٫۰۰۱><em><span dir="LTR">p</span></em>). همچنین مقدار ضریب اتای به‌دست‌آمده (۰٫۵۶)، میزان تأثیر مداخلهٔ انجام‌شده را نشان داد.<br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> براساس یافته‌های این پژوهش نتیجه گرفته می‌شود که تحریک مغز از روی جمجمه با استفاده از جریان مستقیم الکتریکی (<span dir="LTR">tDCS</span>) بر حافظهٔ کاری کودکان با کم‌توانی ذهنی خفیف (مرزی) اثربخشی دارد. </span></span></p> <div style="text-align: justify;"><strong>Background & Objectives:</strong> Working Memory (WM) plays a key role in learning and contributes to developing cognitive functioning. WM supports temporary storing and manipulating the required data for complex cognitive tasks, such as language comprehension, reasoning, and learning. Most studies indicated that children with Intellectual Disability (ID) poorly perform in most WM tasks, compared to their typically-developing counterparts, regardless of the etiology of ID or Intelligence Quotient (IQ). Transcranial Direct Current Stimulation (tDCS), as a noninvasive brain stimulation was represented to increment the cortical excitability in the Dorsolateral Prefrontal Cortex (DLPFC) and improve WM. This is contrary to other brain stimulation approaches, normally involving the active triggering. WM training is especially important for children with ID. Therefore, this study aimed to determine the effects of tDCS on WM in children aged 7 to 14 years with mild ID.<br> <strong>Methods:</strong> This was a quasi-experimental study with pretest-posttest and a control group design. The statistical population included children in the age range of 7-14 years referring to Atieh clinic in Tehran City, Iran, in 2018. Among the clients, children whose IQ test scores were between 70 and 85 based on the results of the New Version of the Tehran-Stanford-Binet &lrm;Intelligence Scale (TSBIS; Afrooz & Kamkari, 2006) were diagnosed with mild ID (borderline) and according to a clinical interview. In total, 32 eligible volunteers were selected as the study sample by convenience and purposive methods. In the process of conducting the research, 12 subjects stopped cooperating; eventually, the data of 20 individuals were analyzed (experiential group=15 & control group=15 subjects). The inclusion criteria included children aged 7-14 years, and the IQ test score to range between 70-85 based on the TSBIS. Any comorbid biopsychological disorders (epilepsy, autism, etc.), drug use, head trauma, the presence of any foreign object in the head, like cerebral shunt, and the occurrence of any unwanted adverse effects, like headache during the meeting were among the exclusion criteria of the study. Only the experimental group received 5 consecutive sessions of tDCS in the DLPFC with an intensity of 1 mA for 30 minutes. At the end of the sessions, for both groups, the working memory subtest was re-performed based on the same test. Descriptive statistics, including mean and standard deviation as well as inferential statistical methods, such as Independent Samples t-test and univariate Analysis of Covariance (ANCOVA) were used to analyze the obtained data in SPSS and SmartPLS. A significance level of 0.01 was used for all statistical tests.<br> &nbsp;<strong>Results:</strong> The present study results suggested that after eliminating the pretest effects, the between-group difference was significant in the posttest; thus, tDCS increased WM performance in the intervention group, compared to the controls (<em>p</em><0.001). Furthermore, the obtained Eta coefficient (0.56) highlighted the effects of the intervention.<br> <strong>Conclusion:</strong> Based on the present research findings, tDCS impacts WM in children with mild ID (borderline).</div> تحریک مغز از روی جمجمه با استفاده از جریان مستقیم الکتریکی, حافظهٔ کاری, بهرهٔ هوشی مرزی, کم‌توانی ذهنی خفیف, هوش‌آزمای تهران-استنفورد-بینه Transcranial Direct Current Stimulation (tDCS), Working memory, Mild intellectual disabilities, Borderline intelligence quotient, Tehran-Stanford-Binet ‎Intelligence Scale (TSBIS) 153 153 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-10-2319-1&slc_lang=fa&sid=1 Nazi Ramezani Golafzani نازی رمضانی گل افزانی naziramezani@gmail.com 100319475328460045397 100319475328460045397 No Department of Psychology, Semnan Branch, Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی واحد سمنان Abolfazl Karami ابوالفضل کرمی abolfazlkarami1@gmail.com 100319475328460045398 100319475328460045398 Yes Department of Psychology, Semnan Branch, Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی واحد سمنان Reza Rostami رضا رستمی rrostami@ut.ac.ir 100319475328460045399 100319475328460045399 No Department of Psychology, Psychology and Education Branch, Tehran University دانشگاه تهران