fa مقایسۀ اثربخشی مشاورۀ کوتاه‌‌مدت راه‌حل‌‌محور، آموزش روانی فرندز و ورزش‌‌های هوازی بر میزان تاب‌‌آوری دانش‌‌آموزان روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article <p style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">زمینه و هدف:</span></b><span lang="FA"> لازمهٔ کمک به دانش‌آموزان برای حل مشکلات مربوط به تاب‌آوری، شناخت عوامل مؤثر بر تاب‌آوری است. هدف پژوهش حاضر، مقایسۀ اثربخشی مشاورۀ کوتاه &rlm;مدت راه‌حل&rlm; محور، آموزش روانی فرندز و ورزش&rlm;های هوازی بر میزان تاب &rlm;آوری دانش&rlm; آموزان بود. </span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">روش‌بررسی:</span></b><span lang="FA"> روش پژوهش، شبه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری سه‌ماهه با گروه گواه بود. جامعهٔ آماری پژوهش را تمامی نوجوانان پسر ۱۳تا۱۵ساله در دورهٔ اول متوسطهٔ نمونه‌دولتی تهران منطقهٔ آموزش‌و‌پرورش کهریزک در سـال تحـصیلی ۹۹-۱۳۹۸ تشکیل دادند. از بین آن‌ها شصت نفر به‌روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب شدند و در چهار گروه پانزده نفره قرار گرفتند. صرفاً گروه آزمایش یک به‌مدت ده جلسهٔ شصت‌دقیقه‌ای برنامۀ آموزش فرندز، گروه آزمایش دو آموزش مشاورۀ کوتاه&rlm;مدت راه‌حل&rlm;محور به‌مدت پنج جلسهٔ پنجاه‌دقیقه‌ای و گروه آزمایش سه آموزش ورزش&rlm;های هوازی را در دوازده جلسهٔ ۴۵‌دقیقه‌ای دریافت کرد. جمع‌آوری داده‌ها با استفاده از مقیاس تاب‌آوری کانر-دیویدسون (کانر و دیویدسون، ۲۰۰۳) صورت گرفت. داده‌ها با روش تحلیل واریانس اندازه‌‌گیری مکرر، آزمون‌های تعقیبی توکی و بونفرونی در نرم‌افزار </span><span dir="LTR">SPSS</span><span lang="FA"> نسخهٔ ۲۲ در سطح معناداری ۰٫۰۵ تحلیل شدند.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">یافته‌ها:</span></b> <span lang="FA">گروه‌های ورزش‌های هوازی (۰٫۰۰۱></span><i><span dir="LTR">p</span></i><span lang="FA">)، مشاورهٔ راه‌حل‌محور (۰٫۰۰۱></span><i><span dir="LTR">p</span></i><span lang="FA">) و آموزش روانی فرندز (۰٫۰۰۶=</span><i><span dir="LTR">p</span></i><span lang="FA">) تفاوت معناداری با گروه گواه از نظر تاب‌آوری داشتند. بین دو گروه ورزش‌های هوازی و مشاورهٔ راه‌حل‌محور (۰٫۰۰۹=</span><i><span dir="LTR">p</span></i><span lang="FA">) و بین دو گروه مشاورهٔ راه‌حل‌محور و آموزش روانی فرندز (۰٫۰۰۱></span><i><span dir="LTR">p</span></i><span lang="FA">) تفاوت معناداری از نظر تاب‌آوری مشاهده شد؛ اما بین دو گروه ورزش‌های هوازی و آموزش روانی فرندز تفاوت معناداری مشاهده نشد (۰٫۱۶۷=</span><i><span dir="LTR">p</span></i><span lang="FA">).</span><span lang="FA"> نمرات تاب‌آوری در سه گروه‌ مداخله در پس‌آزمون بیشتر از پیش‌آزمون بود (۰٫۰۰۱></span><i><span dir="LTR">p</span></i><span lang="FA">)؛ اما در هر سه گروه تفاوت معناداری بین مراحل پس‌آزمون و پیگیری مشاهده نشد که حاکی‌از ماندگاری اثربخشی مداخلات در مرحلهٔ پیگیری برای متغیر تاب‌آوری بود</span><span lang="FA">.<span style="font-family:"XB Niloofar""></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">نتیجه‌گیری:</span></b><span lang="FA"> براساس یافته‌های پژوهش، مداخلات مشاورۀ کوتاه &rlm;مدت راه‌حل&rlm; محور، آموزش روانی فرندز</span><span lang="FA"> و </span><span lang="FA">ورزش&rlm;های هوازی</span> <span lang="FA">بر افزایش میزان تاب&rlm; آوری دانش&rlm; آموزان مؤثرند؛ اما مشاورۀ کوتاه&rlm; مدت راه‌حل&rlm; محور درمقایسه با دو مداخلۀ دیگر اثربخشی بیشتری بر تاب‌آوری دانش‌آموزان دارد.</span></span></span></span></span><span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:inter-ideograph"><span style="tab-stops:right 4.5pt 25.75pt 45.0pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span liberation="" serif="" style="font-family:"><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span style="font-family:"XB Niloofar""></span></span></span></span></span></span></span></span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="unicode-bidi:embed"><b>Background & Objectives:</b> Adolescence and youth are two critical periods of life. The essential physiological and psychological changes, on the one hand, and the environmental challenges (such as those imposed by the family or the society), on the other hand, cause severe stress during these critical periods. Many adolescents experience stress due to family conflicts, physical and emotional changes, and personal identity development. Resilience is one of the concepts that has been introduced in positive psychology and refers to successful adaptation to threats and challenges. Psychological training may include different counseling approaches, such as solution-focused brief therapy, FRIENDS program, and aerobic exercise. It is necessary to solve students&#39; resilience problems by recognizing the factors affecting their resilience. This study compared the effectiveness of the FRIENDS program, solution-focused brief counseling, and aerobic exercise on students&#39; resilience. </span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b>Methods:</b> The research method was quasi-experimental with a pretest-posttest, three-month follow-up design, and a control group. The statistical population included all male adolescents aged 13-15 years studying in the first grade of Tehran Province, Iran, high school (Kahrizak education area) in the academic year 2019-20. The total number of students was 219. In this study, 60 students were selected as study subjects and randomly assigned to three experimental groups and one control group (each group with 15 members). The inclusion <span style="color:black">criteria included being 13 to 15 years old, having a severe mental disorder or incurable disease, and not being treated with other psychological interventions during the study.</span><span style="color:black"> The exclusion criterion for the experimental groups was an absence of more than two sessions from the intervention. </span>The experimental group 1 was trained (FRIENDS program) by the researcher for 10 sessions of 60 minutes each; the experimental group 2 received solution-focused brief counseling, and group 3 received aerobic exercise training <span style="color:black">for 45 minutes in 12 sessions</span>. No intervention was applied to the control group.<span style="color:black"> The study data were collected for all groups in the pretest, posttest, and follow-up using the Connor-Davidson Resilience Scale (Connor & Davidson, 2003).</span> <span style="color:black">For data sorting, central and dispersion indicators such as mean and standard deviation, and for data analysis, repeated measures analysis of variance and Tukey and Bonferroni post hoc tests were used. The Chi-square test was used to compare the four groups in terms of gender, and an analysis of variance was used to compare age. The mentioned statistical analyzes were performed in SPSS software version 22. The significance level of the tests was considered 0.05.</span><span style="font-size:8.0pt"></span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b>Results:</b> <span style="color:black">The results of the analysis of the variance of the resilience variable were significant for the effects of time (<i>p</i><0.001), group (<i>p</i><0.001), and time&times;group interaction (<i>p</i><0.001). The groups of aerobic exercise (<i>p</i><0.001), solution-focused counseling (<i>p</i><0.001), and FRIENDS program (<i>p</i>=0.006) were significantly different from the control group in terms of resilience. There were significant differences between the two groups of aerobic exercise and solution-focused counseling (<i>p</i>=0.009) and also between the two groups of solution-focused counseling and the FRIENDS program (<i>p</i><0.001) regarding resilience; however, there was no significant difference between the two groups of aerobic exercise and the FRIENDS program (<i>p</i>=0.167). Resilience scores in the three experimental groups in the posttest stage were higher than that in the pretest stage (<i>p</i><0.001). However, in the groups of aerobic exercise (<i>p</i>=0.157), solution-focused counseling (<i>p</i>=0.196), and the FRIENDS program (<i>p</i>=0.237), no significant difference was observed between the two stages of posttest and follow-up, indicating the persistence of the effectiveness of all three interventions in the follow-up stage. </span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b>Conclusion:</b> <span style="color:black">According to the research findings, interventions of solution-focused brief counseling, FRIENDS </span>psychological training, <span style="color:black">and aerobic exercise effectively increase students&#39; resilience. Nevertheless, solution-focused brief counseling is more effective on students&#39; resilience than the other two interventions.</span></span></span></span></p> دانش ‌آموزان, مشاوره, تمرین, تاب ‌آوری Students, Counseling, Practice, Resilience 4 4 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-10-2332-1&slc_lang=fa&sid=1 Alireza Arkian علیرضا ارکیان arkianalireza@gmail.com 100319475328460063713 100319475328460063713 No Islamic Azad University, Ilam Branch دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ایلام Mohsen Jadidi محسن جدیدی jadidi.mohsen@gmail.com 100319475328460063714 100319475328460063714 Yes Department of Psychology, Shahr-e-Quds Branch, Islamic Azad University گروه روان‌شناسی، واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامی Zeinab Mihandust زینب میهن دوست mihandost@ilam-iau.ac.ir 100319475328460063715 100319475328460063715 No Department of Psychology, Ilam Branch, Islamic Azad University گروه روان‌شناسی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی