Middle Eastern Journal of Disability Studies

fa مقایسهٔ اثربخشی فراشناخت‌درمانی و واقعیت‌درمانی بر افسردگی، کیفیت زندگی و HbA1c در مبتلایان به دیابت نوع ۲‌ Comparing the Effects of Metacognitive Therapy and Reality Therapy on Depression, Quality of Life, and HbA1c in Patients with Type 2 Diabetes روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article زمینه و هدف: مشکلات روان‌شناختی در انواع بیماری‌های مزمن ازجمله دیابت از عوامل مهم در درمان پزشکی و روان‌شناختی است. پژوهش حاضر با هدف مقایسهٔ اثربخشی فراشناخت‌درمانی و واقعیت‌درمانی بر افسردگی، کیفیت زندگی و HbA1c در مبتلایان به دیابت نوع ۲&rlm; صورت گرفت.&rlm; روش‌بررسی: روش پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون و پیگیری با گروه گواه بود. جامعهٔ آماری را تمامی بیماران زن مبتلا به دیابت نوع ۲ شهر کرج در سال ۱۳۹۹ تشکیل دادند که ۴۵ نفر از داوطلبان واجد شرایط به‌شیوهٔ نمونه‌گیری دردسترس، به‌عنوان نمونه وارد پژوهش شدند. برای گروه‌های واقعیت‌درمانی و فراشناخت‌درمانی هشت جلسهٔ نوددقیقه‌ای مداخله برگزار شد. جمع‌آوری داده‌ها در مراحل پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری با استفاده از پرسشنامهٔ افسردگی-ویرایش دوم (بک و همکاران، ۱۹۹۶)، پرسشنامهٔ کیفیت زندگی ۳۶سؤالی (ویر و شربورن، ۱۹۹۲) و آزمایش HbA1c&rlm; خون صورت گرفت. داده‌ها به‌کمک روش تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر &rlm;و آزمون تعقیبی بونفرونی در محیط نرم‌افزار SPSS نسخهٔ ۲۲ با سطح معناداری کمتر از ۰٫۰۵ تجزیه‌وتحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد، با کنترل اثرات پیش‌آزمون، فراشناخت‌درمانی و واقعیت‌درمانی بر افسردگی (۰٫۰۰۱>p&rlm;) اثر کاهنده و بر کیفیت زندگی (۰٫۰۱۲=&rlm;p&rlm;) اثر افزاینده داشتند. در گروه‌های آزمایش تفاوت معناداری در نتایج مراحل پس‌آزمون و پیگیری مشاهده نشد که نشانگر ماندگاری تأثیر مداخلات در مرحلهٔ پیگیری بود. در متغیر HbA1c، مداخلات ذکرشده اثر معناداری نداشتند و در طول زمان نیز معنادار نبود&rlm;ند (۰٫۵۴۲=&rlm;p&rlm;)؛ همچنین بین سه گروه واقعیت‌درمانی و فراشناخت‌درمانی با گروه گواه تفاوت معنادار وجود داشت&rlm; (۰٫۰۰۱>&rlm;p&rlm;) و بین گروه‌های آزمایش تفاوت معنادار نبود. نتیجه‌گیری: براساس یافته‌های پژوهش، واقعیت‌درمانی و فراشناخت‌درمانی بر کاهش افسردگی و افزایش کیفیت زندگی در بین بیماران دیابتی نوع ۲ اثربخش است و نتایج مداخلات در دورهٔ پیگیری ماندگاری دارد. <div id="ftn2" style="text-align: justify;">Background & Objectives: Due to the global prevalence, increasing mortality, and susceptibility of diabetes, as well as its significant biopsychological dimensions, providing medical and psychological treatment to the affected patients, is vital. A highly frequent problem in patients with type 2 diabetes is depression; this condition directly affects the individual’s biopsychological health. Furthermore, its prevalence in patients with type 2 diabetes is 2–3 times higher than the general population. Depression can directly impact the biological characteristics of subjects with diabetes, such as fasting blood glucose and HbA1c. Moreover, it greatly affects the Quality of Life (QoL) and mental health of this group. Inattention and late diagnosis of psychological issues in diabetics can threaten their health; accordingly, comorbid biopsychological and behavioral problems may complicate the disease control. Eventually, it leads to other physical problems associated with diabetes, such as cardiovascular disease, retinopathy, blindness, neuropathy, and so on. Thus, this study aimed to compare the effects of Metacognitive Therapy (MCT) and Reality Therapy (RT) on depression, QoL, and HbA1c in patients with type 2 diabetes. Methods: This was a quasi–experimental study with a pretest–posttest–follow–up and a control group design. The statistical population included all female patients with type 2 diabetes in Karaj City, Iran, in 2020; They initially completed the Beck Depression Inventory (BDI; Beck, 1996) before entering the experimental setting. Subjects with a depression score of >11 were randomly assigned to the study. In total, 45 eligible volunteers were randomly available as a sample. Then, they were randomly divided into the MCT and RT experimental groups and controls (n=15/group). The inclusion criteria of the study were having a minimum literacy to complete the questionnaires; the age range of 40–60 years; a one–year history of type 2 diabetes, and no abuse of drugs and use of psychotropic drugs. The exclusion criteria also included the presence of severe physical illnesses due to diabetes, such as renal failure, vision, etc.; receiving psychological therapies during the intervention; taking any sedatives or psychiatric drugs; increasing the dose of diabetes–related drugs; absence from >2 intervention sessions and the patient's unwillingness to continue treatment. The MCT and RT groups received eight 90–minute intervention sessions; however, the control group received no intervention. The required data were collected using the BDI–II (Beck et al., 1996), the Quality of Life Questionnaire–SF36 (Weir & Sherborne, 1992), and the HbA1c blood test. In all study groups, a pretest was performed before the intervention and after 8 sessions, the posttest was performed. Finally, one month after the posttest, in the follow–up phase, the mentioned measures were re–performed. For data analysis, descriptive statistics, including mean and standard deviation were used. Moreover, inferential statistics, including repeated–measures Analysis of Variance (ANOVA) and Bonferroni posthoc test were employed in SPSS at p<0.05. Results: The present research results suggested that by controlling the pretest effects, MCT and RT presented a reducing effect on depression (p<0.001) and an increasing effect on QoL (p=0.012) in the study subjects. There was no significant difference in the posttest and follow–up scores between the MCT and RT groups; this effect remained until the follow–up stage (p>0.05). Concerning HbA1c, MCT and RT provided no significant effect (p=0.661) and were not significant over time (p=0.542). Additionally, there was a significant difference between the MCT and RT groups and the controls (p<0.001). However, there was no significant difference between the MCT and RT groups in this regard (p=1.000). Conclusion: According to the current research results, MCT and RT were effective in reducing depression and increasing QoL among patients with type 2 diabetes; the therapeutic results of the interventions lasted until the follow–up step.</div> دیابت نوع ۲,افسردگی,کیفیت زندگی,فراشناخت‌درمانی,واقعیت‌درمانی,HbA1c., Type 2 diabetes,Depression,Quality of life,Metacognitive therapy,Reality therapy,HbA1c., 28 28 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-10-2378-1&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Nasirdehghan مریم نصیردهقان nasirdehghanmaryam58@gmail.com 100319475328460041688 100319475328460041688 No Department of Psychology, Karaj Branch, Islamic Azad University گروه روان‌شناسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی Niloofar Tahmouresi نیلوفر طهمورسی niloufar.tahmouresi@kiau.ac.ir 100319475328460041689 100319475328460041689 Yes Department of Psychology, Karaj Branch, Islamic Azad University گروه روان‌شناسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی Abbas Moghimbeigi عباس مقیم بیگی Moghimbeigi@umsha.ac.ir 100319475328460041690 100319475328460041690 No Department of Biostatistics and Epidemiology, School of Health, Alborz University of Medical Sciences گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی دانشکدهٔ بهداشت، دانشگاه علوم‌پزشکی البرز Habibeh Taghavi Kojidi حبیبه تقوی کجیدی h.taghavi@abzums.ac.ir 100319475328460041691 100319475328460041691 No Department of Medicine, Alborz University of Medical Sciences گروه پزشکی، دانشگاه علوم‌پزشکی البرز