Middle Eastern Journal of Disability Studies

fa تعیین اثربخشی بازی‌درمانی شناختی‌رفتاری بر کارکردهای اجرایی، کنترل رفتار و مدیریت هیجان در دانش‌آموزان مبتلا به اختلال نقص توجه و بیش‌فعالی Determining the Effectiveness of Cognitive-Behavioral Play Therapy on Executive Functions, Behavior Control, and Emotion Regulation in Students with Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article چکیده زمینه و هدف: اختلال نقص توجه و بیش‌فعالی از اختلال‌های شایع‌تر رفتاری در دوران کودکی است. پژوهش حاضر با هدف اثربخشی بازی‌درمانی شناختی‌رفتاری بر کارکردهای اجرایی و کنترل رفتار و مدیریت هیجان در دانش‌آموزان مبتلا به اختلال نقص توجه و بیش‌فعالی انجام شد. روش‌بررسی: پژوهش حاضر از نوع نیمه‌آزمایشی با پیش‌آزمون و پس‌آزمون و پیگیری همراه با گروه گواه بود. از بین جامعهٔ آماری تمامی دانش‌آموزان دورهٔ ابتدایی مبتلا به اختلال نقص توجه و بیش‌فعالی در سال تحصیلی ۹۹-۱۳۹۸ مراجعه‌کننده به مراکز مشاورهٔ شهر اراک، ۲۴ آزمودنی به‌روش نمونه‌گیری هدفمند و لحاظ‌کردن ملاک‌های ورود و خروج پژوهش انتخاب شدند. سپس با شیوهٔ گمارش تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه قرار گرفتند. هر دو گروه پژوهش در آغاز مداخله (بازی‌درمانی شناختی‌رفتاری)، اتمام مداخله و دو ماه پس از خاتمهٔ درمان ارزیابی شدند. بررسی اطلاعات به‌دست‌آمده با استفاده از آمار توصیفی و آمار استنباطی (تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر) صورت گرفت. یافته‌ها: نتایج نشان داد، بازی‌درمانی شناختی‌رفتاری در متغیرهای مدیریت هیجان (۰٫۰۰۱>p) و کنترل رفتار (۰٫۰۰۱>p) و کارکردهای اجرایی (۰٫۰۰۱>p) با اثربخشی معناداری همراه است. نتیجه‌گیری: بازی‌درمانی شناختی‌رفتاری می‌تواند به‌عنوان مداخله‌‌ای اثربخش برای بهبود کارکردهای اجرایی و کنترل رفتار و مدیریت هیجان کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه و بیش‌فعالی محسوب شود. <div> Abstract Background & Objectives: The most common childhood disorders are attention–deficit hyperactivity disorder (ADHD). This disorder is characterized by various traumas for the individual during childhood, adolescence, and adulthood, such as emotional problems such as anxiety and depression, interpersonal issues, addiction, and educational and occupational difficulties. The main feature of this disorder is a steady decrease in attention and an increase in impulsivity. This disorder needs attention due to its importance. This disorder is associated with a lack of perseverance, distraction, difficulty concentrating, irregularity, and impulsive actions and decisions. Today, this disorder causes significant problems for many students for various reasons, affecting their family, emotional, social, and cognitive function, and then, as adults, their occupational and marital performance. Because many children receive medication and report significant side effects, the spread of non–pharmacological methods is essential, and parents, as well as children, often prefer alternative therapies. This study aimed to determine the effectiveness of cognitive–behavioral play therapy on executive functions, behavior control, and emotion management in students with ADHD. Methods: This quasi–experimental study employed a pretest–posttest and follow–up design with a control. The study's statistical population included all elementary school students with ADHD referred to counseling centers in the 2020–2019 academic year. Twenty–four qualified volunteers were selected by purposive sampling and randomly assigned to the experimental and control groups (each group consisted of 12 people). For data collection, we used the Groups Emotion Management Skills Questionnaire (Seiman et al., 2001), which shows the psychometric properties of Cronbach alpha between 0.62 and 0.77. The reliability of the retest for six scales is also between 0.61 and 0.8. Also, we used the Executive functions (Barclay, 2001), whose total validity of this scale with the Cronbach alpha is 0.99 and subscales 0.74 to 0.83 by Barclay and self–control (Humphrey, 1982) that the reliability of this test, using the retest correlation method was calculated at intervals of 2 to 3 weeks. The total correlation score was calculated in the range of 0.53 to 0.71. Cognitive–behavioral play therapy was performed in ten 90–minute sessions based on the Nell (2019) training package. Analysis of variance with repeated measures and Bonferroni post hoc test was used in SPSS software version 22. The significance level of the tests was considered 0.05. Results: The results of repeated measures analysis of variance showed that cognitive–behavioral play therapy intervention improved executive functions (p<0.001), behavior control (p<0.001), and emotion management (p<0.001) of students with ADHD. Also, there was a significant difference between the experimental and control groups in the variables of executive function defects (p= 0.002), behavior control, and emotion management in three stages: pretest, posttest, and follow–up (p<0.001). It was also shown that the effectiveness of cognitive–behavioral play therapy in the follow–up phase was stable for executive function defects and behavior control variables. Conclusion: Based on the findings of this study, cognitive–behavioral play therapy effectively improves executive functions, behavior control, and emotion management of students with attention deficit hyperactivity disorder. <div id="_com_1" uage="JavaScript"> </div> </div> <div></div> اختلال نقص توجه و بیش‌فعالی, بازی‌درمانی شناختی‌رفتاری, کارکردهای اجرایی, مدیریت هیجان Attention–deficit/hyperactivity disorder, Behavior control, Cognitive behavioral therapy, Executive function, Play therapy 33 33 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-10-2395-1&slc_lang=fa&sid=1 Mazaher Badaghi مظاهر بداغی mazaher_bodaghi_2006@yahoo.com 100319475328460061623 100319475328460061623 No Department of Psychology, Arak Branch, Islamic Azad University, Arak, Iran گروه روان‌شناسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران Zabih Pirani ذبیح پیرانی : z-pirani@iau-arak.ac.ir 100319475328460061624 100319475328460061624 Yes Assistant Professor, Department of Psychology, Arak Branch, Islamic Azad University, Arak, Iran استادیار، گروه روان‌شناسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران Davoud Taghvaei داود تقوایی d-taghvaei@iau-arak.ac.ir 100319475328460061625 100319475328460061625 No Associate Professor, Department of Psychology, Arak Branch, Islamic Azad University, Arak, Iran دانشیار، گروه روان‌شناسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران