fa بررسی اثربخشی درمان ‌شناختی مبتنی‌بر ذهن‌آگاهی بر اضطراب اجتماعی و پرخاشگری دانش‌آموزان دختر مقاطع اول و دوم متوسطه روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article <p style="font-style: normal; text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><strong>زمینه و هدف:</strong> باتوجه به شیوع فراوان اختلال&rlm;های اضطراب اجتماعی و پرخاشگری و پیامدهای این اختلال&rlm;ها بر کیفیت زندگی اجتماعیِ مبتلایان، درمان&rlm;های روان‌شناختی در این حوزه رو به گسترش است. این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی درمان شناختی مبتنی‌بر ذهن‌آگاهی بر اضطراب اجتماعی و پرخاشگری دانش&rlm;آموزان دختر مقاطع اول و دوم متوسطه انجام شد.<br> <strong>روش‌بررسی:</strong> روش پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی و پیش‌آزمون، پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعهٔ آماری پژوهش را دانش&rlm;آموزان دختر مقاطع متوسطهٔ اول و دوم شهر کرمان در سال تحصیلی ۹۹-۱۳۹۸ تشکیل دادند. روش نمونه‌گیری هدف‌مند بود و ۳۶ نفر واجد شرایط داوطلب، در گروه آزمایش و گروه گواه (هر گروه هجده‌ نفر) قرار گرفتند. گروه آزمایش هشت جلسهٔ دوساعته (دو بار در هفته) آموزش ذهن‌آگاهی براساس مدل&rlm;های درمانی کوکووسکی و همکاران (۲۰۱۵) دریافت کرد؛ ولی برای گروه گواه آموزشی ارائه نشد. پرسشنامه‌ٔ هراس اجتماعی (کانور و همکاران، ۲۰۰۰) و پرسشنامه‌ٔ پرخاشگری (باس و پری، ۱۹۹۲) قبل و بعد از اجرای آموزش در هر دو گرو‌ه اجرا شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از روش تحلیل کوواریانس با نرم‌افزار <span dir="LTR">SPSS</span> نسخهٔ ۲۰ صورت گرفت. سطح معناداری آزمون‌ها ۰٫۰۵ در نظر گرفته‌ شد.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که پس از حذف اثر پیش‌آزمون تفاوت معناداری در اضطراب اجتماعی و پرخاشگری بین گروه گواه و گروه آزمایش در پس‌آزمون وجود داشت (۰٫۰۰۱><em><span dir="LTR">p</span></em>). اندازۀ اثر برای متغیر اضطراب اجتماعی ۰٫۳۸ و برای متغیر پرخاشگری ۰٫۱۴ بود.<strong><span style="font-size:8.0pt;"></span></strong><br> <strong>نتیجه‌گیری: </strong>براساس یافته‌های این پژوهش، درمان شناختی مبتنی‌بر ذهن‌آگاهی بر کاهش اضطراب اجتماعی و کاهش پرخاشگری دانش‌آموزان اثر دارد.</span></span></p> <div style="text-align: justify;"><strong>Background & Objectives:</strong> Anxiety and aggression, as the indicators of non&ndash;adjustment, can present adverse effects, such as impaired functioning and health conditions. Social anxiety disorder is a pervasive condition in which an individual experiences severe fear in the company of others or when functioning in front of them. There exists a high prevalence and destructive consequences of such disorders concerning social functioning, education, and interpersonal relationships. Extensive investment has been performed in therapeutic interventions. One of these interventions that have received the most scientific support is Mindfulness&ndash;Based Cognitive Therapy (MBCT). Recently, due to the high prevalence of social anxiety disorders and aggression and the consequences of these conditions on the quality of social life of patients, psychological therapies are expanding in this area. Accordingly, this study aimed to evaluate the effects of MBCT on social anxiety and aggression in first&ndash; and second&ndash;grade female students.<br> <strong>Methods: </strong>This was a quasi&ndash;experimental study with a pretest&ndash;posttest and a control group design. The study population included all first&ndash; and second&ndash;grade high&ndash;school females in Kerman City, Iran, in the academic year of 2019&ndash;2020 who were referred to the counseling center of the General Directorate of Education (Department of Education) due to psychological problems. The sample size was selected based on the research type. Accordingly, 36 individuals were selected as the research sample by random sampling method and assigned to the experimental and control groups (n=18/group). For gathering data in pretest and posttest phases, we used the Social Phobia Inventory (Connor et al., 2000) and the Aggression Questionnaire (Bass & Perry, 1992). The experimental group received 8 two&ndash;hour sessions (twice a week) of MBCT as per Kocovski et al.&rsquo;s package (2015). Descriptive statistics, such as mean and standard deviation and inferential statistics, including Analysis of Covariance (ANCOVA) were used to analyze the obtained data in SPSS. The significance level of the tests was considered 0.05. &nbsp;<br> <strong>Results:</strong> The ANCOVA results indicated that after removing the pretest effects, there was a significant difference in social anxiety and aggression between the control and experimental groups in the posttest step (<em>p</em><0.001). The relevant effect size was measured as 0.38 and 0.14 for social anxiety and aggression, respectively.<br> <strong>Conclusion:</strong> According to the research results, MBCT reduced social anxiety and aggression in the examined students. Thus, psychologists and counselors can use this technique to reduce students&#39; psychological problems.</div> درمان شناختی مبتنی‌بر ذهن‌آگاهی, اضطراب اجتماعی, پرخاشگری Mindfulness–Based cognitive therapy, Social anxiety, Aggression 57 57 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-10-2550-1&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Ranjbar زهرا رنجبر ranjbar@gmail.com 100319475328460042139 100319475328460042139 No Kerman Branch, Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرمان Alireza Manzari Tavakoli علیرضا منظری توکلی manzari.a@gmail.com 100319475328460042140 100319475328460042140 Yes Department of Educational Sciences, Faculty of Humanities Literature, Kerman Branch, Islamic Azad University گروه علوم تربیتی دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرمان Amanollah Soltani امان اله سلطانی manisoltani@gmail.com 100319475328460042141 100319475328460042141 No Faculty of Humanities Literature, Kerman Branch, Islamic Azad University گروه روان‌شناسی دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرمان Najmeh Hajipour نجمه حاجی پور hajipoor@gmail.com 100319475328460042142 100319475328460042142 No Department of Educational Sciences, Faculty of Humanities Literature, Kerman Branch, Islamic Azad University گروه علوم تربیتی دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرمان