Middle Eastern Journal of Disability Studies

fa بررسی رابطهٔ غیرمستقیم تفکر انتقادی با توانایی‌های شناختی با میانجیگری فراشناخت در دانشجویان دانشگاه علوم‌پزشکی شهر سمنان Investigating the Indirect Relationship Between Critical Thinking and Cognitive Abilities with the Mediation of Metacognition in Students of Semnan University of Medical Sciences روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article چکیده زمینه و هدف: فراشناخت به‌معنای توانایی بازنمایی و نظارت و کنترل فرایندهای شناختی درحال انجام است که به افراد در انجام بسیاری از اقدامات کمک می‌کند. از دیگر عوامل مرتبط و مؤثر با تفکر انتقادی، توانایی شناختی است. این پژوهش با هدف بررسی رابطهٔ غیرمستقیم تفکر انتقادی با توانایی‌های شناختی با میانجیگری فراشناخت در دانشجویان دانشگاه علوم‌پزشکی شهر سمنان انجام شد. روش‌بررسی: روش پژوهش حاضر، تحلیلی‌همبستگی از نوع مدل‌سازی معادلات ساختاری بود. جامعهٔ آماری پژوهش را تمامی دانشجویان دانشگاه علوم‌پزشکی شهر سمنان در سال ۱۴۰۰-۱۳۹۹ تشکیل دادند. نمونه‌گیری به‌صورت دردسترس انجام گرفت. به‌منظور تعیین حجم نمونه با استفاده از قاعدهٔ نمونه‌گیری مدل‌سازی معادلات ساختاری، ۳۸۰ دانشجو انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری داده‌ها پرسش‌نامهٔ تفکر انتقادی (ریکتس، ۲۰۰۳) و فرم کوتاه پرسش‌‌نامهٔ فراشناخت (ولز و کاترایت-هاتن، ۲۰۰۴) و پرسش‌نامۀ توانایی‌های شناختی (نجاتی، ۱۳۹۲) بود. داده‌ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و روش مدل‌‌سازی معادلات ساختاری در نرم‌افزارهای SPSS نسخهٔ ۲۵ و AMOS نسخهٔ ۲۵ و سطح معناداری ۰٫۰۵ تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد، مدل مفروض با داده‌های گردآوری‌شده برازش داشت (۲٫۹۸=/df۲χ، ۰٫۹۱۹=GFI، ۰٫۸۸۲=AGFI، ۰٫۹۱۲=CFI، ۰٫۰۷۲=RMSEA). همچنین نتایج مشخص کرد، ضریب مسیر کل بین تفکر انتقادی و توانایی‌های شناختی (۰٫۰۰۱=p، ۰٫۳۷۲=β) و ضریب مسیر فراشناخت با توانایی‌های شناختی (۰٫۰۲۲=p، ۰٫۱۴۰=β) و ضریب مسیر غیرمستقیم بین تفکر انتقادی و توانایی‌های شناختی (۰٫۰۲۱=p، ۰٫۰۴۹=β) مثبت و معنادار بود. نتیجه‌گیری: براساس یافته‌های این پژوهش، فراشناخت در رابطهٔ بین تفکر انتقادی و توانایی‌های شناختی نقش میانجی دارد. یافته‌های پژوهش گام مهمی درجهت شناخت عوامل مؤثر در تفکر انتقادی است. Abstract Background & Objectives: Critical thinking comprises the skills of reasoning, purposeful judgment, and self–regulation, developing from interpretation, analysis, evaluation, and inference. The outcomes of such skills would be proper problem–solving and appropriate decision–making. Achieving high levels of critical thinking and significant self–knowledge depends on having high levels of cognitive ability and problem–solving skills, which are the main aspects of metacognition strategies. Another factor related to critical thinking is cognitive ability. To create dynamic and effective educational settings, it becomes crucial to focus on improving learners' critical thinking ability. Related and effective structures to develop main educational components must be considered regarding the significance of critical thinking development for educating thoughtful and critical learners. This research aimed to investigate the indirect relationship between critical thinking based on cognitive abilities and the mediation of metacognition in university students. Method: The method of this research was correlational analysis using structural equation modeling. The study's statistical population includes all students of Semnan University of Medical Sciences, Semnan City, Iran, in the 2020–2021 academic year. Sampling was conducted according to available sampling. A total of 380 students were selected by applying ten structural equation modeling sampling rules to determine the sample size. The inclusion criteria included studying at Semnan University of Medical Sciences and providing informed consent to participate in the research process. The exclusion criteria included providing wrong information and incomplete questionnaires. Data collection tools included the Critical Thinking Questionnaire (Ricketts, 2003), the short form of the Metacognition Questionnaire (Wells & Cartwright–Hotton, 2004), and the Cognitive Abilities Questionnaire (Nejati, 2013). The data obtained were analyzed using a correlation coefficient and structural equation modeling method in SPSS–25 and AMOS–25 software. The significance level for all tests was set at 0.05. Results: The results showed that the assumed model fit the collected data (χ2/df=2.98, GFI=0.919, AGFI=0.882, CFI=0.912, RMSEA=0.072). The results also showed positive and significant relationships between the total path coefficient of critical thinking and cognitive abilities (p=0.001, β=0.372) and metacognition with cognitive abilities (p=0.022, β=0.140), as well as the indirect path coefficient of critical thinking and cognitive abilities (p=0.021, β=0.049). Conclusion: Based on the findings of this research, metacognition plays a mediating role in the relationship between critical thinking and cognitive abilities. The research findings are essential to know and use the effective factors in critical thinking. تفکر انتقادی, توانایی‌های شناختی, فراشناخت Critical thinking, Cognitive abilities, Metacognition 140 140 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-12-990-2&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Nakhostin Khayat فاطمه نخستین خیاط F.nakhostin@yahoo.com 100319475328460060178 100319475328460060178 No PhD Student in Educational Psychology, Semnan Branch, Islamic Azad University, Semnan, Iran دانشجوی دکترای روان‌شناسی تربیتی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران Faeze Jahan فائزه جهان Faeze.Jahan@gmail.com 100319475328460060177 100319475328460060177 Yes Assistant Professor in Psychology, Semnan Branch, Islamic Azad University, Semnan, Iran استادیار گروه روان‌شناسی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران Abolghasem Yaghoobi ابوالقاسم یعقوبی yaghoobi@basu.ac.ir 100319475328460060179 100319475328460060179 No Professor, Department of Psychology, Faculty of Economics and Social Sciences, University of Bu-Ali Sina, Hamedan, Iran استاد گروه روان‌شناسی، دانشکدهٔ علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران Ali Jahan علی جهان a.jahan@semnaniau.ac.ir 100319475328460060180 100319475328460060180 No Associate Professor in Industrial Engineering, Semnan Branch, Islamic Azad University, Semnan, Iran دانشیار گروه مهندسی صنایع، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران