Middle Eastern Journal of Disability Studies

fa مدل‌سازی معادلات ساختاری رضایتمندی زوجیت و نشاط معنوی، براساس ویژگی‌های شخصیتی با نقش میانجی رفتارهای مقابله‌ای والدین نوجوانان دختر ۱۴تا۱۸سالهٔ دارای نشانگان اختلال سلوک Modelling Structural Equations of Marital Satisfaction and Spiritual Vitality, Based on Personality Properties with the Mediating Role of Oppositional Behaviors of Parents of Teenage Girls Aged 14 to 18 Years with Conduct Disorder روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article زمینه و هدف: مشکلات والدین نوجوانان دارای نشانگان اختلال سلوک حاکی‌از انواع روش‌های مشکل‌سازی است که اشخاص در پاسخ به موقعیت‌های عاطفی خود برای تنظیم هیجانات نامناسب تجربه می‌کنند. هدف پژوهش حاضر، بررسی ارتباط رضایتمندی زوجیت و نشاط معنوی، براساس ویژگی‌های شخصیتی با نقش میانجی رفتارهای مقابله‌ای در والدین نوجوانان دختر ۱۴تا۱۸سالۀ دارای نشانگان اختلال سلوک بود. روش‌بررسی: پژوهش حاضر در زمرهٔ پژوهش‌های همبستگی برمبنای مدل‌سازی معادلات ساختاری بود. جامعهٔ ‌آماری را والدین نوجوانان دختر ۱۴تا۱۸سالهٔ دارای نشانگان اختلال سلوک شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۰-۱۳۹۹ تشکیل دادند و نمونهٔ آماری ۲۴۸ نفر بودند که با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزارهای اندازه‌گیری شامل پرسش‌نامهٔ خودگزارشی نوجوانان (آخنباخ، ۱۹۹۱)، مقیاس رضایتمندی زوجیت افروز (افروز، ۱۳۷۸)، مقیاس نشاط معنوی افروز (افروز، ۱۳۹۵)، پرسش‌نامهٔ شخصیت آیزنک (آیزنک و آیزنک، ۱۹۶۳) و پرسش‌نامهٔ راهبردهای مقابله‌ای (لازاروس، ۱۹۸۰) بود. تحلیل آماری داده‌ها با روش معادلات ساختاری و با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS و AMOS در سطح معناداری ۰٫۰۵ انجام شد. یافته‌ها: در مدل استخراج‌شده، ویژگی شخصیتی برون‌گرایی بر شیوهٔ مقابلهٔ مسئله‌محور اثر مستقیم و مثبت داشت (۰٫۰۱۳=p و ۰٫۱۵۵=β). ویژگی شخصیتی روان‌آزرده‌گرایی بر رضایتمندی زوجیت (۰٫۰۲۱=p و ۰٫۱۴۷-=β) و بر نشاط معنوی (۰٫۰۰۱>p و ۰٫۲۲۷-=β) اثر مستقیم و منفی داشت. شیوهٔ مقابلهٔ هیجان‌محور بر رضایتمندی زوجیت (۰٫۰۰۱>p و ۰٫۲۸۰-=β) و بر نشاط معنوی (۰٫۰۰۱>p و ۰٫۳۰۶-=β) اثر مستقیم و منفی داشت. شیوهٔ مقابلهٔ مسئله‌محور بر رضایتمندی زوجیت (۰٫۰۳۹=p و ۰٫۱۹۸=β) و بر نشاط معنوی (۰٫۰۰۱>p و ۰٫۳۹۶=β) اثر مستقیم و مثبت داشت. ویژگی شخصیتی برون‌گرایی با میانجی‌گری رفتار مقابله‌ای مسئله‌محور ‌بر رضایتمندی زوجیت (۰٫۰۱۹=p و ۰٫۰۳۱=β) و بر نشاط معنوی (۰٫۰۰۱>p و ۰٫۰۶۱=β) اثر غیرمستقیم داشت. شاخص‌های نکویی برازش مدل حاکی‌از برازش مدل بودند (۰٫۰۶۸=RMSEA و ۰٫۹۹۳=GFI و ۰٫۹۳۱=AGFI). نتیجه‌گیری: نتایج بر اهمیت تأثیر مهارت‌های مقابله با استرس برای ارتقای رضایتمندی زوجیت و نشاط معنوی تأکید دارد و نقش متغیر میانجی در این پژوهش بسیار پررنگ است؛ اگرچه رفتارهای مقابله‌ای، رضایتمندی زوجیت و نشاط معنوی تحت‌تأثیر مستقیم ویژگی‌های شخصیتی قرار دارند. Background & Objectives: Parents of adolescents with conduct disorder have distinct personality traits, including disobedience, high–risk behaviors, and coping styles and methods. In addition to genetic characteristics, the behavioral characteristics of parents will have a great impact on adolescents. On the other hand, marital problems and dissatisfaction in relationships between parents also create tension and externalization in adolescents. Thus, interpersonal conflicts between parents can threaten adolescents' perception of emotional security and predispose them to adjustment problems. Marital problems and dissatisfaction in relationships between parents are also effective in creating stress and externalization in adolescents. Therefore, it can be expected that with increasing marital satisfaction, many psychological, emotional, and social problems of families and society will be reduced. This study aimed to investigate the relationship between marital satisfaction and spiritual vitality, based on personality traits with the mediating role of oppositional behaviors in parents of adolescent girls aged 14 to 18 years with conduct disorder living in Tehran City, Iran. Methods: This research was a descriptive–analytical cross–sectional study. The statistical population included the parents of all adolescent girls aged 14 to 18 years in Tehran with conduct disorder who were studying in the secondary schools in the academic year 2020–2021. The statistical sample was based on the conceptual model of structural equations, including 248 parents. The sampling method was purposeful and based on informing the school staff about some symptoms of conduct disorder; 512 students with some symptoms were identified and more likely to develop conduct disorder. Then, using Youth Self–Report Questionnaire (Achenbach, 1991), a precise assessment was performed and among them, individuals with conduct disorder were identified, and their parents were included in the study as a sample. For screening, 14 and 19 districts of Tehran were purposefully selected and the criterion for excluding participants from the study was non–cooperation. After collecting information, screening was performed first and out of 512 students, 131 were extracted with the highest score in conduct disorder and with scores of 18 and above. In the grading process, with the removal of the families of seven students (due to non–cooperation), 248 parents were included in the study as the final sample. Other measurement tools included Afrooz Marital Satisfaction Scale (Afrooz, 1999), Afrooz Spiritual Vitality Scale (Afrooz, 2016), Eysenck Personality Questionnaire (Eysenck & Eysenck, 1963) and Coping Strategies Questionnaire (Lazarus, 1980). Data analysis was performed with SPSS software version 24 and AMOS version 23. At the level of descriptive statistics, frequency, frequency percentage, mean and standard deviation and at the level of inferential statistics, structural equation modeling was used. Results: In the extracted model, extraversion personality trait on the problem–oriented coping method had direct and positive effect (p=0.013, β=0.155). The personality trait of psychoticism on marital satisfaction (p=0.021, β=–0.147) and on spiritual vitality (p<0.001, β=–0.227) had direct and negative effects. Emotion–based coping method on marital satisfaction (p<0.001, β=–0.280) and on spiritual vitality (p<0.001, β=–0.306) had direct and negative effects. The problem–based coping method on marital satisfaction (p=0.039, β=0.198) and on spiritual vitality (p<0.001, β=0.396) had direct and positive effect. Extraversion personality trait mediated by problem–based coping behavior on marital satisfaction (p=0.019, β=0.031) and on spiritual vitality (p<0.001, β=0.061) had indirect effect. Also, the effect of total extraversion on satisfaction, marriage and spiritual vitality, as well as other paths and relationships were not significant (p>0.05). The goodness indicators of the model fit indicated the model fit (RMSEA=0.068, GFI=0.993, AGFI=0.931). Conclusion: The results of this study emphasize the importance of coping skills with stress to promote marital satisfaction and spiritual vitality, and the role of the mediator variable in this study is very prominent. However, coping behaviors, marital satisfaction, and spiritual vitality are directly influenced by personality traits. رضایتمندی زوجیت, نشاط معنوی, ویژگی‌های شخصیتی, رفتارهای مقابله‌ای, اختلال سلوک Marital satisfaction, Spiritual vitality, Personality Properties, Oppositional behaviors, Conduct disorder 39 39 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-12-2810-3&slc_lang=fa&sid=1 Zohreh Dadkhah Kalashemi زهره دادخواه کلاشمی bahar7771@yahoo.com 100319475328460048509 100319475328460048509 No Faculty of Literature, Humanities and Social Sciences, Science and Research Branch, Islamic Azad University دانشکدهٔ ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی Maryam Asaseh مریم اساسه m.asase@srbiau.ac.ir 100319475328460048510 100319475328460048510 Yes Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Faculty of Literature, Humanities and Social Sciences, Science and Research Branch, Islamic Azad University گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکدهٔ ادبیات، علوم انسانی ‌و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی Samira Vakili سمیرا وکیلی samira.vakili@srbiau.ac.ir 100319475328460048511 100319475328460048511 No Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Faculty of Literature, Humanities and Social Sciences, Science and Research Branch, Islamic Azad University گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکدهٔ ادبیات، علوم انسانی ‌و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی Gholam Ali Afrooz غلامعلی افروز afrooz@ut.ac.ir 100319475328460048512 100319475328460048512 No Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tehran گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکدهٔ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران Saeid Hassanzadeh سعید حسن زاده shasanz@ut.ac.ir 100319475328460048513 100319475328460048513 No Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tehran گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکدهٔ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران