fa بررسی اثربخشی درمان فراشناخت بر عملکرد خانواده، کنترل هیجانی و همدلی عاطفی مادران دارای فرزند دختر ۶تا۱۲سالهٔ مبتلا به بیش‌فعالی-کمبود توجه روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article <p style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:#231f20"><span style="letter-spacing:-.2pt">چکیده</span></span></span></b></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">هدف و زمینه:</span></b><span lang="FA"> اختلال بیش‌فعالی-کمبود توجه، از اختلال‌های روان‌پزشکی بسیار شایع دوران کودکی و مسئله‌ای مهم در بهداشت روانی جامعه به‌شمار می‌آید. پژوهش حاضر به‌منظور بررسی اثربخشی درمان فراشناخت بر عملکرد خانواده و کنترل هیجانی و همدلی عاطفی مادران دارای فرزند دختر ۶تا۱۲‌سالهٔ مبتلا به بیش‌فعالی-کمبود توجه انجام گرفت. </span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">روش‌بررسی:</span></b><span lang="FA"> روش پژوهش، نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون همراه با گروه گواه بود. جامعه‌ٔ آماری پژوهش را مادران دانش‌آموزان دختر سال اول تا ششم (گروه سنی ۶تا۱۲ سال) دبستان‌های ابتدایی شـهر بجنورد در سال ۹۹-۱۳۹۸ تشکیل دادند. از جامعهٔ آماری سی نفر از میان داوطلبان، با روش نمونه‌گیری هدفمند وارد مطالعه شدند و به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه قرار گرفتند. ابزارهای گردآوری‌ داده‌ها در پیش‌آزمون و پس‌آزمون برای هر دو گروه، پرسش‌نامهٔ عملکرد خانواده (اپشتاین و همکاران، ۱۹۸۳) و پرسش‌نامهٔ مهار هیجانی (راجر و نجاریان، ۱۹۸۹) و پرسش‌نامهٔ همدلی (داویس، ۱۹۸۳) بود. گروه آزمایش طی هشت جلسه درمان فراشناختی را دریافت کرد. داده‌ها بااستفاده از آزمون تحلیل کوواریانس در سطح معناداری ۰٫۰۵ به‌کمک نرم‌افزار SPSS&nbsp;</span><span lang="FA">نسخۀ ۲۲ تحلیل شدند. </span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">یافته‌ها:</span></b><span lang="FA"> نتایج نشان داد، بین میانگین نمرات متغیرهای عملکرد خانواده (۰٫۰۰۱></span><i><span dir="LTR" lang="EN-US">p</span></i><span lang="FA">) و کنترل هیجانی (۰٫۰۰۱></span><i><span dir="LTR" lang="EN-US">p</span></i><span lang="FA">) و همدلی عاطفی (۰٫۰۰۱></span><i><span dir="LTR" lang="EN-US">p</span></i><span lang="FA">) گروه‌های آزمایش و گواه در پس‌آزمون، تفاوت معناداری وجود داشت. </span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">نتیجه‌گیری:</span></b><span lang="FA"> براساس نتایج، درمان فراشناخت بر بهبود عملکرد خانواده و کنترل هیجانی و همدلی عاطفی مادران دارای فرزند دختر ۶تا۱۲سالهٔ مبتلا به بیش‌فعالی-کمبود توجه تأثیر معناداری دارد. </span></span></span></span></span></p> <br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span> <p style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="EN-US"><span style="color:#231f20"><span style="letter-spacing:-.2pt">Abstract</span></span></span></b><span lang="EN-US"><span style="color:black"></span></span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="EN-US">Background & Objectives: </span></b><span lang="EN-US">Attention-deficit/hyperactivity disorder (ADHD) is one of the most common neurodevelopmental disorders in childhood. The symptoms of ADHD vary from one child to another, from predominant poor attention to hyperactivity and impulsivity or a combination of both.</span> <span lang="EN-US">ADHD has traditionally been managed with medication. The recommended drugs prescribed for children with ADHD have various potential adverse side effects. Therefore, parents and practitioners are seeking alternative treatments. In addition to medication, the multi-modal treatment of ADHD comprises non-medical treatments that include training for parents and healthcare providers. Behavioral management programs are available to help children function better in their home and school environments. Therefore,</span><span lang="EN"> this study investigated the effectiveness of metacognitive therapy on family functioning, emotional control, and emotional empathy of mothers with children with ADHD.</span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="EN-US">Methods:</span></b><span lang="EN-US"> This study was quasi-experimental with a pretest-posttest design with a control group. The statistical population of this study consisted of all mothers with</span> <span lang="EN-US">6 to 12-year-old girls with ADHD (elementary schools) living in Bojnourd City, Iran, between the years 2019 and 2020. Psychologists confirmed their ADHD according to the criteria of the <i>Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders</i>- fifth Edition (<i>DSM-5</i>). From the statistical population, 30 mothers were selected by purposive sampling and randomly assigned to the experimental (15 people) and control groups (15 people). Data in the pretest and posttest in two groups were gathered via the Family Assessment Device (Epstein et al., 1983), the Emotion Control Questionnaire (Roger & Najarian, 1989), and the Empathy Questionnaire (Davis, 1983). Then, the experimental group was involved in metacognitive therapy (MCT) for eight 75-minute sessions once a week. However, the control group received no intervention. </span><span lang="EN">Data were analyzed using analysis of covariance at a significance level of 0.05 using SPSS software version 22.</span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="EN-US">Results:</span></b><span lang="EN-US"> After controlling the pretest scores, significant differences were found between the experimental group and the control group regarding family performance (<i>p</i><0.001), emotion control (<i>p</i><0.001), and emotional empathy (<i>p</i><0.001) in the posttest. </span><span lang="EN-US" style="font-size:8.0pt"></span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="EN-US">Conclusion:</span></b><span lang="EN"> According to the results, metacognitive </span><span lang="EN-US">therapy improves </span><span lang="EN">variables of family performance, emotional control, and emotional empathy of mothers with 6 to 12-year-old girls with ADHD. </span></span></span></span></p> بیش‌فعالی, همدلی عاطفی, کنترل هیجان, عملکرد خانواده Hyperactivity, Emotional empathy, Emotion control, Family performance 102 102 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-11-2973-1&slc_lang=fa&sid=1 Masoomeh Yazdani معصومه یزدانی yazdani.7134@gmail.com 100319475328460063774 100319475328460063774 No PhD Student in General Psychology, Bojnourd Branch, Islamic Azad University, Bojnourd, Iran دانشجوی دکتری روان‌شناسی عمومی، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران Mahdi Ghasemi Motlagh مهدی قاسمی مطلق avestaps@yahoo.com 100319475328460063775 100319475328460063775 Yes Assistant Professor, Department of Psychology, Bojnourd Branch, Islamic Azad University, Bojnourd, Iran استادیار گروه روان‌شناسی عمومی، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران Mohammad Yamini محمد یمینی Yamini@bojnourdiau.ac.ir 100319475328460063776 100319475328460063776 No Assistant Professor, Department of Psychology, Bojnourd Branch, Islamic Azad University, Bojnourd, Iran استادیار گروه روان‌شناسی عمومی، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران