Middle Eastern Journal of Disability Studies

fa طراحی الگوی شناختی خلاق‌سازی ذهن مبتنی‌بر نظریهٔ ند هرمان جهت فعال‌سازی سبک‌های تفکر دانش‌آموزان پایهٔ پنجم و ششم ابتدایی Designing a Cognitive Model of Mind Creation Based on Ned Herrmann's Theory to Activate the Thinking Styles of the Fifth- and Sixth-Grade Elementary Students روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article چکیده زمینه و هدف:‌ امروزه تربیت دانش‌آموزان خلاق با استفاده از توانایی ‌دو نیمکره در مدارس و آموزشگاه‌ها، بسیار حائز اهمیت است؛ چون موجب فعال‌سازی سبک‌های‌ تفکر خواهد شد. هدف پژوهش حاضر، تدوین الگوی شناختی خلاق‌سازی ذهن مبتنی‌بر نظریهٔ ند‌ هرمان به‌منظور فعال‌سازی سبک‌‌های تفکر دانش‌آموزان پایه‌های پنجم و ششم ابتدایی بود. روش‌بررسی: این مطالعه براساس هدف، کاربردی، به‌روش توصیفی‌تحلیلی و از نوع پژوهش‌های همبستگی مبتنی‌بر مدل‌سازی معادلات ساختاری بود. جامعهٔ آماری پژوهش‌ را ۳۵۰۰ ‌نفر از دانش‌آموزان پایه‌های پنجم و ششم ابتدایی شهر اردبیل تشکیل دادند که در سال تحصیلی ۱۴۰۱-۱۴۰۰ مشغول به تحصیل بودند. محقق تعداد دویست نفر از دانش‌آموزان را با استفاده از روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب کرد. سپس چک‌لیست مشاهده‌ای ارزیابی غلبهٔ مغزی (چاپمن و چاپمن، ۱۹۸۷) و پرسش‌نامهٔ سنجش خلاقیت عابدی (عابدی، ۱۳۷۲)‌ و پرسش‌نامهٔ سبک‌های تفکر (استرنبرگ و واگنر، ۱۹۹۱) را روی آن‌ها اجرا کرد. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از روش‌های آمار توصیفی و روش معادلات‌ ساختاری در نرم‌افزارهای SPSS نسخهٔ ۲۷ و Smart PLS نسخهٔ ۳ در سطح معناداری ۰٫۰۱=α استفاده شد. یافته‌ها:‌ نتایج به‌دست‌آمده، روایی‌ همگرا‌ی خلاقیت (۰٫۷۵۵=AVE)‌، پایایی‌ درونی خلاقیت ‌(۰٫۸۹۹=CR)، روایی همگرای سبک‌های ‌تفکر (۰٫۵۷۸=AVE) و پایایی ‌درونی سبک‌های ‌تفکر ‌(۰٫۹۴۶=CR) را ‌تأیید کرد. غلبه‌ٔ مغزی دارای تأثیر مثبت و مستقیم بر خلاقیت بود (۰٫۰۰۱>p، ۰٫۳۹۵=β) و خلاقیت تأثیر مثبت و مستقیم بر سبک‌های‌ تفکر داشت (۰٫۰۰۱>p، ۰٫۶۶۴=β). همچنین مدل از برازش پذیرفتنی برخوردار بود (۰٫۳۸۹=GOF). نتیجه‌گیری:‌ باتوجه به یافته‌های این پژوهش، می‌توان از الگوی شناختی خلاق‌سازی ذهن مبتنی‌بر نظریهٔ ند‌ هرمان برای فعال‌سازی سبک‌‌های تفکر دانش‌آموزان در مدارس، استفاده کرد. Abstract Background & Objectives: Thinking styles control abilities and help us better understand why some people are successful in their performance and others are not. It should be noted that thinking styles are relative and different in various situations. Ned Herrmann's theory of the four quadrants of the brain is one of the basic concepts of thinking styles. Ned Herrmann believes that the brain is specialized physically and functionally. He divided the specific function of the brain into four separate parts, each of which has its language, values, and ways of knowing. On the other hand, the current approach to creativity focuses on how the brain system works. From the point of view of cognitive science, creativity should be considered a higher cognitive process. This research aimed to formulate a cognitive model of mind creativity based on Ned Herrmann's theory to activate students' thinking styles. Methods: Based on the purpose, this study was applied research. In terms of collecting data, this study is cross–sectional and analyzes the obtained data using an analytical method. Our study was a type of correlational research based on structural equation modeling. The research population included 3500 fifth– and sixth–grade students of Ardabil City, Iran, studying in the academic year 2021–2022. The researcher went to the Education Administration of Ardabil and obtained the necessary permissions. After dividing the city of Ardabil into five districts (north, south, east, west, and center), 10 primary schools were selected by a simple random method (two schools from each district). The minimum sample size in structural equation modeling is 200. So, after referring to the schools, 200 fifth– and sixth–grade students were recruited using the available sampling method. Next, we used the Observational Checklist of Lateral Superiority Assessment (Chapman & Chapman, 1987), the Abedi Creativity Questionnaire (Abedi, 1993), and the Thinking Styles Inventory (Sternberg & Wagner, 1991) to collect the study data. The inclusion criteria were not participating in the training classes for strengthening the two hemispheres and creativity and not using drugs. Also, the subjects were asked to sign the consent form after reading the details of the study. All their information would remain confidential, as well. Descriptive statistics, including mean, standard deviation, minimum and maximum scores, and variance, were calculated using SPSS version 27 software. Structural equation modeling was used for data analysis using Smart PLS version 3 (partial least squares technique). Also, in the measurement part of the model, where the relationships between the observed variables and the existing variables were examined, convergent validity, composite reliability, T–statistics, and the general criterion of fit (GOF) were used to evaluate the structural part of the model. The significance level was set at 0.01. Results: The results confirmed the convergent validity of creativity (AVE=0.755), internal reliability of creativity (CR=0.899), the convergent validity of thinking styles (AVE=0.578), and internal reliability of thinking styles (CR=0.946). Brain dominance positively and directly affected creativity (p<0.001, β=0.395). Also, creativity had a positive and direct effect on thinking style (p<0.001, β=0.664), and the model had an acceptable fit (GOF=0.389). Conclusion: According to the findings of this research, it is possible to use the cognitive model of mind creativity based on Ned Herrmann's theory to activate students' thinking styles. الگوی شناختی, خلاق‌سازی, ند‌هرمان, سبک‌های ‌تفکر Cognitive model, Creativity, Ned Herrmann, Thinking styles 225 225 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-11-3059-1&slc_lang=fa&sid=1 GhazalSadat Pournesaee غزل سادات پورنسایی gh.pournesaei.gh@gmail.com 100319475328460062142 100319475328460062142 No Postdoctoral Student in Educational Psychology, Faculty of Psychology, Ardebil branch, Islamic Azad University, Ardebil, Iran دانشجوی پسادکترای روان‌شناسی تربیتی، گروه روان‌شناسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران AfzalAlsadat Hosseini افضل السادات حسینی ahoseini@ut.ac.ir 100319475328460062143 100319475328460062143 Yes Associate Professor, Faculty of Psychology, Ardebil branch, Islamic Azad University, Ardebil, Iran دانشیار، گروه روان‌شناسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران Azra Ghafari عذرا غفاری azra.ghaffari@yahoo.com 100319475328460062144 100319475328460062144 No Assistant Professor, Faculty of Psychology, Ardebil branch, Islamic Azad University, Ardebil, Iran استادیار، گروه روان‌شناسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران