Middle Eastern Journal of Disability Studies

fa بررسی اثربخشی بازتوانی قلبی بر خودمراقبتی در افراد مبتلا به بیماری عروق کرونر قلب Investigating the Effectiveness of Cardiac Rehabilitation on Self-care in Men with Coronary Heart Disease روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article زمینه و هدف: بیماری عروق کرونر قلب از علت¬های اصلی مرگ و ناتوانی در دنیا است. این بیماری ناشی از گرفتگی یا انسداد عروق کرونر است که سبب اختلال در عملکرد قلب می¬شود. نرخ این بیماری طی سال¬های اخیر در ایران نیز 20 تا 25 درصد افزایش پیدا کرده است. بیماری عروق کرونر قلب ناشی از تجمع پلاک¬ها در شریان¬های قلبی است که خون را برای عملکرد طبیعی قلب فراهم می¬کنند. تجمع پلاک¬ها منجر به تنگ شدن شریان¬های قلب می¬شود و جریان خون را به عضله¬های قلب کاهش می¬دهد که سبب اختلال در عملکرد قلب می¬شود. افزایش چشمگیر میزان ابتلا به بیماری¬های قلبی و پیامدهای منفی ناشی از آن برای فرد و خانواده، محققان و روان¬شناسان بسیاری را به تلاش برای ابداع و ارائه‌ روش‌های مؤثر درمان‌ها در این زمینه واداشته است. ارتقای سلامت فرایند توانمندسازی افراد در اعمال کنترل بر سلامت خود تعریف شده است. سبک زندگی ارتقاء¬دهنده سلامت، مدلی است که از ابعاد متفاوت و از ادراکات و رفتارهای افراد که در راستای ارتقای سطوح سلامت و دستیابی به بهزیستی انجام می¬شود تشکیل شده است. به باور والکر و همکاران توانمندی افراد جهت انجام رفتارهای مرتبط با سلامت که کنترل سبک زندگی را موجب می¬شود، از جمله اهداف ارتقای سلامت است. یکی از اصلی¬ترین دغدغه¬های روان¬شناسی سلامت پایبندی بیماران از توصیه¬های درمانی و خودمراقبتی است. در ارتقای سلامت، پایبندی به دارو درمانی، تغییر در رژیم غذایی و فعالیت بدنی به‌طور معمول به عنوان کانون اولیه رفتارهای خودمراقبتی توصیه می¬شوند. هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی توان‌بخشی قلبی بر خودمراقبتی در مردان مبتلا به بیماری عروق کرونر قلب بود. روش بررسی: روش بررسی از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری با گروه گواه بود. جامعه آماری این پژوهش را تمام مردان مبتلا به بیماری عروق کرونر قلب، سنین 40 تا 65 سال مراجعه کننده به بیمارستان فوق تخصصی قلب و عروق شهید رجایی در شهر تهران در ماههای مهر تا اسفند در سال 1400 تشکیل می¬دادند که از میان آنها 60 نفر داوطلب واجدشرایط به روش نمونه¬گیری هدفمند وارد مطالعه شدند و با تصادفی سازی در دو گروه آزمایش و گواه قرار گرفتند. ملاک¬های ورود به پژوهش حاضر شامل جنسیت مرد، 40 تا 65 ساله، ثبت واکسیناسیون دوز اول و دوم کرونا، انجام مداخله عروق کرونر از راه پوست از مهر تا اسفند ماه 1400، عدم ابتلاء به نقص مادرزادی قلب، عدم سابقه جراحی بای پس سرخرگ کرونری، عدم وجود ضربان‌ساز مصنوعی قلب در بیماران، عدم منع ورزش توسط پزشک، اختلالات عصبی-شناختی و عدم اجبار به شرکت در فاز یک برنامه توان‌بخشی قلب در طول بستری شدن، بود. پس از کسب مجوز از بیمارستان، با کسب رضایت آگاهانه شرکت¬کننده¬ها و اطمینان¬دهی به بیماران در خصوص محرمانه ماندن اطلاعات پژوهش به جهت رعایت ملاحظات اخلاقی و همچنین توضیح روند مداخله پژوهش آغاز شد. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه رفتار خودمراقبتی کان و همکاران (1991) بود. جهت تحلیل داده¬ها از روش تحلیل واریانس با اندازه¬گیری¬های مکرر، نرم افزار SPSS و سطح معناداری 05/0 استفاده شد. یافته¬ها: نتایج نشان داد توان‌بخشی قلبی برای گروه آزمایش بر خودمراقبتی مردان مبتلا به بیماری عروق کرونر قلب اثر افزاینده داشت (001/0>P). میانگین نمره خودمراقبتی مردان مبتلا به بیماری عروق کرونر قلب در طول زمان تغییرات معناداری نشان داد (001/0>P). اثر متقابل زمان*گروه¬ها موجب افزایش خودمراقبتی مردان مبتلا به بیماری عروق کرونر قلب نسبت به گروه گواه شد (001/0>P). نتیجه¬گیری: چنین نتیجه¬گیری شد که توان‌بخشی قلبی بر رفتار خودمراقبتی بیماران عروق کرونری قلب اثربخش است. در نتیجه ارتقای سلامت بیماری کرونر قلب، تعداد بسیاری از بیماران پس از مبتلا شدن به بیماری عروق کرونر قلب زنده مانده و به پیشگیری ثانویه مطلوب نیاز دارند. یکی از روشهای مؤثر در پیشگیری ثانویه، برنامه توان‌بخشی قلب که به آن توان‌بخشی قلب نیز گفته میشود است. توان‌بخشی قلب شامل مجموعه¬ای از خدمات طبی شامل تغییر سبک زندگی بیمار در جهت سبک زندگی سالم و برنامه¬های ارتقای سلامت بیماران مانند کنترل عوامل خطر قلبی و عروقی که در نهایت باعث افزایش سطح کیفیت زندگی آنان می¬شود. هدف این برنامه تسریع بهبودی به دنبال یک واقعه حاد و کاهش خطر وقایع مکرر از طریق تجویز ساختاری، آموزشی و اصلاح رفتارهای پرخطر برای بیماران است.   Background and purpose: Coronary heart disease is one of the main causes of death and disability in the world. This disease is caused by the blockage of the coronary arteries, which causes a malfunction of the heart. The rate of this disease has increased by 20 to 25 percent in recent years in Iran. Coronary heart disease is caused by the accumulation of plaques in the heart arteries that provide blood for the normal functioning of the heart. Accumulation of plaques leads to the narrowing of the arteries of the heart and reduces the blood flow to the heart muscles, which causes malfunction of the heart. The significant increase in the incidence of heart diseases and their negative consequences for the individual and the family has forced many researchers and psychologists to try to invent and provide effective methods of treatment in this field. Health promotion is defined as the process of empowering people to exercise control over their health. Health-enhancing lifestyle is a model that consists of different dimensions and people's perceptions and behaviors that are carried out in order to improve health levels and achieve well-being. According to Walker et al., the ability of people to perform health-related behaviors that lead to lifestyle control is one of the goals of health promotion. One of the main concerns of health psychology is patients' adherence to treatment and self-care recommendations. In health promotion, adherence to drug therapy, changes in diet and physical activity are usually recommended as the primary focus of self-care behaviors. The purpose of the present study was to investigate the effectiveness of cardiac rehabilitation on self-care in men with coronary heart disease. Method: The statistical population of this study consists of all men diagnosed with coronary heart disease, aged 40 to 65 years, who referred to Shahid Rajaei Cardiovascular Hospital in Tehran from October 2021 to February 2022 among them, 60 eligible volunteers were included in the study by purposive sampling method and were randomized into two experimental and control groups. The criteria for entering the present study include male gender, 40 to 65 years old, registration of the first and second doses of corona vaccination, percutaneous coronary intervention from October to March 2021, no congenital heart defects, no history of coronary artery bypass surgery, lack of artificial heart pacemaker in patients, lack of exercise prohibition by doctor, neuro-cognitive disorders and lack of compulsion to participate in phase one cardiac rehabilitation program during hospitalization. After obtaining permission from the hospital, the research was started by obtaining the informed consent of the participants and assuring the patients about the confidentiality of the research information in order to comply with ethical considerations and also to explain the intervention process. The research tool included Conn et al.'s (1991) Self-Care Behavior Questionnaire. To analyze the data, the method of variance analysis with repeated measurements, SPSS software and a significance level of 0.05 was used. Findings: The results showed that cardiac rehabilitation for the experimental group had an increasing effect on the self-care of men with coronary artery disease (P<0.001). The average self-care score of men with coronary heart disease showed significant changes over time (P<0.001). The time*group interaction increased the self-care of men with coronary heart disease compared to the control group (P<0.001). Conclusion: It was concluded that cardiac rehabilitation is effective on the self-care behavior of coronary artery disease patients. As a result of coronary heart disease health promotion, many patients survive after developing coronary heart disease and need optimal secondary prevention. One of the effective methods in secondary prevention is the cardiac rehabilitation program, which is also called cardiac rehabilitation. Cardiac rehabilitation includes a set of medical services including changing the patient's lifestyle towards a healthy lifestyle and programs to improve the health of patients, such as controlling cardiovascular risk factors, which ultimately increases their quality of life. The goal of this program is to accelerate recovery following an acute event and reduce the risk of recurrent events through structured prescribing, education, and modification of high-risk behaviors for patients.   توانبخشی قلبی, خودمراقبتی, بیماری عروق کرونر قلب Cardiac Rehabilitation, Self-care, Cardiac Rehabilitation, Coronary Heart Disease 0 0 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-12-3115-1&slc_lang=fa&sid=1 Negin Dorri نگین دری negin.dorri@ut.ac.ir 100319475328460054555 100319475328460054555 Yes University of Tehran دانشگاه تهران Gholam Ali Afrooz غلامعلی افروز afrooz@ut.ac.ir 100319475328460054556 100319475328460054556 No University of Tehran دانشگاه تهران فریدون نوحی fnoohi@yahoo.com 100319475328460054557 100319475328460054557 No Shaheed Rajaei Cardiovascular Medical and Research Center, Iran University of Medical Science‬ مرکز آموزشی تحقیقاتی قلب و عروق شهید رجایی، دانشگاه علوم پزشکی ایران Reza Pourhosein رضا پورحسین prhosein@ut.ac.ir 100319475328460054558 100319475328460054558 No University of Tehran دانشگاه تهران