Middle Eastern Journal of Disability Studies

fa تعیین اثربخشی درمان شناختی‌رفتاری بر انعطاف‌پذیری عاطفی و شناختی در افراد دارای پریشانی‌‌های روان‌شناختی Determining the Effectiveness of Cognitive Behavioral Therapy on Emotional and Cognitive Flexibility in People with Psychological Distress روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article چکیده زمینه و هدف: پریشانی روان‌شناختی ناراحتی خاص و حالت هیجانی است که توسط افراد به‌طور موقت یا دائم در پاسخ به استرس‌های خاص و درخواست‌های آسیب‌زا تجربه می‌شود؛ بنابراین هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی درمان شناختی‌رفتاری بر انعطاف‌پذیری عاطفی و شناختی در افراد دارای پریشانی‌‌های روان‌شناختی بود. روش‌بررسی: روش این پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با استفاده از طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون همراه با گروه‌های آزمایش و گواه بود. جامعهٔ آماری پژوهش را افراد دارای پریشانی روان‌شناختی مراجعه‌کننده به کلینیک‌های مشاوره و روان‌شناسی شهر تهران در سال ۱۴۰۰ تشکیل دادند. از بین آن‌ها سی نفر داوطلب واجد شرایط به‌صورت تصادفی وارد مطالعه شدند و به‌تصادف در دو گروه آزمایش و گواه (هر گروه پانزده نفر) قرار گرفتند. سپس هر دو گروه پرسش‌نامۀ انعطاف‌پذیری شناختی (دنیس و وندر وال، ۲۰۱۰) و پرسش‌نامۀ انعطاف‌پذیری هیجانی (بارتون و بونانو، ۲۰۱۶) را در پیش‌آزمون و پس‌آزمون تکمیل کردند. پس از آن گروه آزمایش درمان شناختی‌رفتاری را در دوازده جلسهٔ نوددقیقه‌ای دریافت کرد؛ اما برای گروه گواه هیچ برنامهٔ درمانی ارائه نشد. تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس تک‌متغیره در سطح معناداری ۰٫۰۵ در نرم‌افزار SPSS نسخهٔ ۲۴ صورت گرفت. یافته‌ها: نتایج نشان داد، در متغیر انعطاف‌پذیری شناختی برای خرده‌مقیاس‌های ادراک گواه‌پذیری و جایگزینی برای رفتار انسانی و در متغیر انعطاف‌پذیری عاطفی برای خرده‌مقیاس‌های ابراز هیجان منفی و ابراز هیجان مثبت، بین دو گروه آزمایش و گواه در پس‌آزمون، بعد از حذف اثر پیش‌آزمون تفاوت معناداری وجود داشت (۰٫۰۰۱>p). نتیجه‌گیری: براساس یافته‌های پژوهش، درمان شناختی‌رفتاری بر افزایش انعطاف‌پذیری شناختی و عاطفی در افراد دارای پریشانی‌های روان‌شناختی اثربخش است. Abstract Background & Objectives: Psychological distress potentially affects a person's emotions and includes emotional and physical states. Cognitive flexibility is one of the important variables that play a special role in mental health and plays an important role in preventing depression and stress and reducing psychological problems. Another basic construct involved in a wide range of emotional disorders, especially depressive and anxiety disorders, is emotional flexibility. Given the high prevalence, effects, and consequences associated with psychological distress and knowing that people with psychological distress face multiple problems, including impaired emotional and cognitive flexibility, they need treatments to reduce their psychological problems and, ultimately, the health of society. In addition, given the weakness of the research background regarding the effect of cognitive behavioral therapy on comorbid disorders in people with psychological distress, this study aimed to determine the effectiveness of cognitive behavioral therapy on emotional and cognitive flexibility in people with psychological distress. Methods: The present research was quasi–experimental and was conducted with a pretest–posttest design with the control and experimental groups. The statistical population of this research included people with psychological distress who were referred to counseling and psychology clinics in Tehran City, Iran, in 2021. Since the number of subjects in groups in quasi–experimental studies is considered to be at least fifteen people. Among the statistical population, 30 qualified volunteers were randomly entered into the study and randomly assigned to the experimental and control groups (each group includes 15 people). The implementation method was such that after selecting the people of the sample group and before starting the treatment program, the Cognitive Flexibility Inventory (Dennis & Vander Wal, 2010) and the Emotional Flexibility Questionnaire (Burton CL, Bonanno, 2016) were distributed between both groups. After that, cognitive behavioral therapy was performed on the experimental group (in the form of 8 sessions of 90 minutes, each session once a week), and the control group was not subjected to any treatment program. In the end, the posttest was done again from both groups. Also, after the end of the research, to maintain the ethical standards in the study, the treatment programs implemented in this research were implemented in the control group. The inclusion criteria for the research included an interview based on the Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition (DSM–5) and a higher–than–average score on the Psychological Distress Scale, which was conducted by an expert in the field of clinical psychology at least a diploma level of education, non–participation in other psychological interventions at the same time, absence of debilitating mental illnesses that were diagnosed by the researcher using a clinical interview. The exclusion criteria of the research included an absence of more than three sessions, non–observance of group therapy rules, and suffering from a mental illness that did not exist before the treatment and was identified during the implementation. Data analysis was performed in two parts: descriptive statistics and inferential statistics. At the descriptive level, frequency, percentage, mean, and standard deviation were used, and at the inferential level, univariate analysis of covariance was used. Data analysis was performed in SPSS version 24 software, and the significance level of the tests was considered to be 0.05. Results: The results showed a significant difference between the experimental and control groups in the posttest after removing the pretest effect in the cognitive flexibility variable for the subscales of perception of evidence and substitution for human behavior and in the emotional flexibility variable for the subscales of negative emotion expression and positive emotion expression (p<0.001). Conclusion: According to the findings, cognitive behavioral therapy effectively increases cognitive and emotional flexibility in people with psychological problems. درمان شناختی‌رفتاری, انعطاف‌پذیری عاطفی, انعطاف‌پذیری شناختی, پریشانی‌‌های روان‌شناختی Cognitive behavioral therapy, Emotional flexibility, Cognitive flexibility, Psychological distress 19 19 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-11-3265-1&slc_lang=fa&sid=1 Bahareh Rasoolian بهاره رسولیان b.rasoliyan@yahoo.com 100319475328460065798 100319475328460065798 No PhD Student in Psychology, Shahrood Branch, Islamic Azad University, Shahrood, Iran دانشجوی دکتری تخصصی روان‌شناسی، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران Masoud Janbozorgi مسعود جان بزرگی janbo@rihu.ac.ir 100319475328460065799 100319475328460065799 Yes Professor, Department of Psychology, Research Institute and University, Qom, Iran استاد گروه روان‌شناسی، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران Shahnaz Nouhi شهناز نوحی psynut.sh@gmail.com 100319475328460065800 100319475328460065800 No Assistant Professor, Department of Psychology, Shahrood Branch, Islamic Azad University, Shahrood, Iran استادیار گروه روان‌شناسی، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران Ali Rezvani علی رضوانی alirezvani2200@yahoo.com 100319475328460065801 100319475328460065801 No Assistant Professor, Department of Islamic Studies, Shahrood Branch, Islamic Azad University, Shahrood, Iran استادیار گروه معارف اسلامی، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران