Middle Eastern Journal of Disability Studies

fa بررسی اثربخشی درمانگری شناختی مبتنی‌بر ذهن‌آگاهی بر میزان خودشکوفایی، احساس تنهایی و گرایش به خودکشی نوجوانان پسر بی‌سرپرست Investigating the Effectiveness of Cognitive Therapy Based on Mindfulness on the Level of Self-Actualization, Feelings of Loneliness, and Suicide Tendencies of Homeless Male Adolescents روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article چکیده زمینه و هدف: نوجوانان بی‌سرپرست به‌دلیل محرومیت‌های عاطفی دوران کودکی آسیب‌پذیری بیشتری درمقایسه با نوجوانان عادی دارند؛ بنابراین مطالعهٔ حاضر باهدف بررسی اثربخشی درمانگری شناختی مبتنی‌بر ذهن‌آگاهی بر میزان خودشکوفایی و احساس تنهایی و گرایش به خودکشی نوجوانان پسر بی‌سرپرست انجام شد. روش‌بررسی: روش پژوهش حاضر از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون همراه با گروه گواه بود. جامعهٔ آماری را تمامی نوجوانان پسر بی‌سرپرست در شهرستان گرمی (مغان) به‌تعداد ۲۱۳ نفر در شش‌ماههٔ نخست ۱۳۹۹ تشکیل دادند. در این پژوهش از روش نمونه‌گیری تصادفی استفاده شد و سی نفر از افراد واجد شرایط داوطلب در دو گروه آزمایش و گواه (هر گروه پانزده نفر) قرار گرفتند. بعد از اجرای پیش‌آزمون، گروه آزمایش مداخلات درمانگری شناختی مبتنی‌بر ذهن‌آگاهی را طی ده جلسهٔ شصت‌دقیقه‌ای دریافت کرد و در انتهای جلسات پس‌آزمون گرفته شد. برای جمع‌آوری داده‌ها، پرسش‌نامهٔ خودشکوفایی اهواز (اسماعیل‌خانی و همکاران، ۱۳۸۰) و مقیاس احساس تنهایی (راسل و همکاران،۱۹۸۰) و مقیاس افکار خودکشی بک (بک و استیر، ۱۹۹۱) به‌کار رفت. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخهٔ ۲۲ و تحلیل کوواریانس در سطح معناداری ۰٫۰۵ تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد، بین میانگین نمرات پس‌آزمون گروه‌های گواه و آزمایش در متغیر خودشکوفایی تفاوت معناداری مشاهده نشد (۰٫۶۳۳=p)؛ اما میانگین نمرات متغیرهای احساس تنهایی و گرایش به خودکشی به‌ترتیب با (۰٫۰۰۸=p) و (۰٫۰۰۱>p) در پس‌آزمون درمقایسه با پیش‌آزمون کاهش یافت. نتیجه‌گیری: براساس یافته‌ها، برنامهٔ آموزشی درمانگری شناختی مبتنی‌بر ذهن‌آگاهی باوجود اثربخش‌نبودن بر خودشکوفایی، در کاهش میزان احساس تنهایی و گرایش به خودکشی در نوجوانان بی‌سرپرست مؤثر است. Abstract Background & Objectives: Adolescence is one of the most sensitive and important periods in a person's life. Among the apparent examples of mental health disorders is suicide, which is one of the painful phenomena that society faces during adolescence. Feeling alone as a causal factor in adolescents' general health and well–being has serious immediate and long–term consequences. People's lives have an essential role in the occurrence of many mental disorders and abnormalities, according to therapists, so not paying attention to this important issue and solving it ineffectively in people will cause unbearable damage, especially in the mental, psychological, and emotional fields. Self–actualization is also a model of how a person behaves to achieve happiness, health, and normal activity. A diverse range of therapeutic approaches have been developed to improve the mental and emotional problems of homeless male adolescents, including new therapeutic approaches and third–generation therapies such as cognitive therapy based on mindfulness. Therefore, the present study aimed to investigate the effectiveness of cognitive therapy based on mindfulness on the level of self–actualization, loneliness, and suicidal tendencies of homeless male adolescents. Methods: The present research method was quasi–experimental, using a pretest–posttest design with a control group. The study's statistical population consisted of all homeless male adolescents living in Garami County, Moghan City, Iran, totaling 213 people in the first half of 2020. A random sampling method was used to select the research sample. A total of 30 qualified volunteers were placed in two experimental and control groups (15 people in each group). After the pretest, mindfulness interventions were conducted based on the bibliographic guide of mindfulness–based therapy of Segal et al. (2018) in ten 60–minute sessions. At the end of the posttest sessions, the Self–actualization questionnaire (Esmaeil Khani et al., 2001), the Revised UCLA Loneliness Scale (Russell et al., 1980), and the Beck scale for suicide ideation (Beck & Steer, 1991) were used to collect data. The inclusion criteria include a feeling of loneliness and a high suicidal tendency based on the pretest scores, a teenager aged 13 to 19 years old, being a native of Garami county, not suffering from mental diseases, not suffering from physical diseases, voluntary willingness to participate in the study, having sufficient reading literacy and writing to complete the questionnaires, verbal communication ability and the informed consent of the supervisor, and the criteria for exiting the research were simultaneous participation in other psychotherapy, absence of more than three sessions. All necessary ethical points were presented to the participants, including stating the research objectives, confidentiality of information, and allowing volunteers to continue their cooperation, among other issues. Data analysis from completing the questionnaires was performed at two levels: descriptive statistics (mean, standard deviation, frequency, and percentage) and inferential statistics (analysis of covariance) in SPSS statistical software version 22. The significance level of the data was set at 0.05. Results: The results showed no significant difference between the average posttest scores of the control and experimental groups in the variable of self–actualization (p=0.633). However, the average scores of the variables of loneliness and suicidal tendency decreased in the posttest compared to the pretest (p=0.008, p<0.001, respectively). Conclusion: Based on the findings, the cognitive therapy training program based on mindfulness, despite not being effective in self–actualization, is effective in reducing the feelings of loneliness and suicidal tendencies in homeless boys. ذهن‌آگاهی, خودشکوفایی, احساس تنهایی, خودکشی, نوجوانان بی‌سرپرست Mindfulness, Self–actualization, Loneliness, Suicide, Homeless teenagers 84 84 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-11-3295-1&slc_lang=fa&sid=1 Asghar Khakpour اصغر خاکپور asgharkhakpoor1398@gmail.com 100319475328460064262 100319475328460064262 No MA in Clinical Psychology, Department of Psychology, Ardabil Branch, Islamic Azad University, Ardabil, Iran کارشناسی‌ارشد روان‌شناسی بالینی، گروه روان‌شناسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران Mohammad Bakhshi Mashhadloo محمد بخشی مشهدلو bakhshimohammad32@gmail.com 100319475328460064263 100319475328460064263 Yes Department of Psychology, Ardabil Branch, Islamic Azad University, Ardabil, Iran گروه روان‌شناسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران Jalal Shafaei جلال شفائی shafa.jalal@gmail.com 100319475328460064264 100319475328460064264 No Department of Psychology, Ardabil Branch, Islamic Azad University, Ardabil, Iran گروه روان‌شناسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران