Middle Eastern Journal of Disability Studies

fa اثربخشی آموزش فنون مبتنی‌بر ذهن‌آگاهی بر انگیزش تحصیلی و معنای تحصیلی در دانش‌آموزان با پیشرفت تحصیلی ضعیف The Effectiveness of Teaching Mindfulness-Based Techniques on Academic Motivation and Academic Meaning in Students with Poor Academic Achievement موضوع اول Subject 01 مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article چکیده زمینه و هدف: در عصر حاضر مهم‌ترین دغدغهٔ نظام آموزشی، ایجاد بستری مناسب برای یادگیری مؤثر و پایدار ازطریق آموزش است؛ زیرا آموزش به دانش‌آموزان کمک می‌کند سبک زندگی خود را گسترش و بهبود بخشند؛ ازاین‌رو، از عوامل مهمی که می‌تواند محیط آموزشی مثبتی را میان دانش‌آموزان رواج دهد، پیشرفت تحصیلی است. پژوهش حاضر باهدف بررسی اثربخشی آموزش فنون مبتنی‌بر ذهن‌آگاهی بر انگیزش تحصیلی و معنای تحصیلی در دانش‌آموزان با پیشرفت تحصیلی ضعیف انجام گرفت. روش‌بررسی: روش تحقیق نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون همراه با گروه گواه بود. جامعهٔ آماری پژوهش را تمامی دانش‌آموزان پایهٔ یازدهم دورهٔ متوسطهٔ دوم شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۱-۱۴۰۰ تشکیل دادند. نمونهٔ آماری، چهل دانش‌آموز داوطلب واجد شرایط با پیشرفت تحصیلی ضعیف بودند که با گمارش تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه (هر گروه بیست نفر) قرار گرفتند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسش‌نامهٔ انگیزش تحصیلی (علی و مک‌اینرنی، ۲۰۰۱) و پرسش‌نامهٔ معنای تحصیل (هندرسون-کینگ و اسمیت، ۲۰۰۶) استفاده شد. شرکت‌کنندگان گروه آزمایش طی هشت جلسه فنون ذهن‌آگاهی (کابات‌زین، ۲۰۰۳) را دریافت کردند. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با استفاده از روش آماری تحلیل کوواریانس چندمتغیری SPSS نسخهٔ ۲۲ صورت گرفت. سطح معناداری آزمون‌ها ۰٫۰۵ در نظر گرفته شد. یافته‌ها: نتایج بیانگر آن بود که انگیزش تحصیلی و معنای تحصیلی در دانش‌آموزان با پیشرفت تحصیلی ضعیف در گروه آزمایش به‌طور معناداری بیشتر از دانش‌آموزان با پیشرفت تحصیلی ضعیف در گروه گواه بعد از درمان فنون مبتنی‌بر ذهن‌آگاهی است (۰٫۰۰۱>p). نتیجه‌گیری: براساس نتایج پژوهش حاضر می‌توان این‌گونه استدلال کرد که فنون مبتنی‌بر ذهن‌آگاهی در افزایش انگیزش تحصیلی و معنای تحصیلی دانش‌آموزان با پیشرفت تحصیلی ضعیف اثربخش است؛ همچنین می‌توان از این مداخلهٔ درمانی به‌منظور ارتقای سطح انگیزش تحصیلی و معنای تحصیلی در دانش‌آموزان با پیشرفت تحصیلی ضعیف استفاده کرد. Abstract Background & Objectives: Currently, the most important concern of the educational system is to create a suitable platform for effective and sustainable learning through education. Education helps students expand and improve their lifestyles. One of the important factors that can promote a positive educational environment among students is academic progress, which can be influenced by many factors, such as students' tendencies, standards, and persistence in school activities. On the other hand, academic progress is undoubtedly one of the most important psychological concepts in education, which plays a unique role in the energy, direction, stability, and activation of students, and it will be essential to investigate the effective and related factors. In the past decades, teachers and researchers in education and training have tried to identify the background factors that cause the success and failure of learners and stated that success cannot be attributed to one factor. Still, many factors are involved; among these factors are academic motivation and academic meaning. Therefore, the present study was conducted to investigate the effectiveness of teaching mindfulness–based techniques on academic motivation and meaning in students with poor academic progress. Methods: The present study was quasi–experimental and employed a pretest–posttest design with a control group. The statistical population of the current study included all students in the 11th grade of the senior high schools in Tehran City, Iran, in the academic year of 2020–2021. The statistical sample comprised 40 students with low academic achievement randomly assigned to the experimental (20 people) and control (20 people) groups. A sample size of at least 15 people is recommended for experimental and causal–comparative research. The inclusion criteria were as follows: not using psychology and psychiatric services simultaneous with this study intervention, lacking psychiatric disorders or using psychiatric drugs, and not being under group consultation during the study period. The exclusion criteria were as follows: dissatisfaction with the study procedure, absence of more than two sessions from the educational program, and failure to do the educational assignments.  They received the academic motivation questionnaire (Ali and McInerney, 2006) and the meaning of education questionnaire (Henderson–King and Smith, 2006) to collect data. The experimental group participants received eight mindfulness techniques sessions (Kabatzin, 2003). The obtained data were analyzed by multivariate analysis of covariance using SPSS–22. The significance level of the tests was considered 0.05. Results: The participants of this research were 40 students with poor academic progress. The results of covariance analysis showed that, after removing the pretest effect, mindfulness–based techniques effectively increased students' academic motivation and meaning (p<0.001). In other words, according to the eta square, the average increase of each variable of academic motivation and academic meaning was 48% and 19%, respectively, affected by the intervention with the training of mindfulness–based techniques. Conclusion: The results showed that mindfulness–based techniques were effective in academic motivation and academic meaning in students with poor academic progress. Increasing concentration while studying leads to increasing self–awareness in students, improving the quality of studying and learning, which increases academic motivation. The Mindfulness method, due to its hidden mechanisms, such as acceptance, increasing awareness, desensitization, being present at the moment, and observation without judgment and confrontation, is effective in expanding the meaning of education. On the other hand, the effectiveness of treatment remains for a long time. ذهن‌آگاهی, انگیزش تحصیلی, معنای تحصیلی, پیشرفت تحصیلی Mindfulness, Academic motivation, Academic meaning, Academic progress 17 17 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-11-2717-3&slc_lang=fa&sid=1 Neda Majlesi ندا مجلسی nedaamajlesi@gmail.com 100319475328460061103 100319475328460061103 No MA in Personality Psychology, Islamic Azad University E-Campus, Tehran, Iran کارشناسی‌ارشد روان‌شناسی شخصیت، واحد الکترونیکی دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Mohammad Reza Gharehdaghitanourlouei محمدرضا قره داغی تنورلویی mohammadrezagharedaghi453@gmail.com 100319475328460061104 100319475328460061104 No MA in Personality Psychology, Islamic Azad University E-Campus, Tehran, Iran کارشناسی‌ارشد روان‌شناسی شخصیت، واحد الکترونیکی دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Narges Ghasemzadeh نرگس قاسم‌زاده n.ghasemzadeh76@gmail.com 100319475328460061105 100319475328460061105 No MA in Counseling and Guidance, North Tehran Azad University, Tehran, Iran کارشناسی‌ارشد مشاوره و راهنمایی، دانشگاه آزاد تهران‌شمال، تهران، ایران Mojgan Pourdel مژگان پوردل m.poordel@scu.ac.ir 100319475328460061106 100319475328460061106 Yes PhD Student in Counseling, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran دانشجوی دکتری مشاوره، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران