Middle Eastern Journal of Disability Studies

fa مقایسهٔ اثربخشی درمان پذیرش و تعهد مبتنی‌بر شفقت به خود و طرح‌واره‌درمانی بر استرس ادراک‌شده در زنان مبتلا به سندرم خستگی مزمن و آسیب‌دیده از خشونت شریک زندگی Comparing the Effectiveness of Acceptance and Commitment Therapy based on Self-compassion and Schema Therapy on Perceived Stress in Women Suffering Chronic Fatigue Syndrome due to Intimate Partner Violence روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article چکیده زمینه و هدف: سندرم خستگی مزمن، اختلالی پیچیده و ناتوان‌کننده است که ازجمله علت‌های مهم بروز این سندرم، تجربهٔ خشونت ازجانب شریک زندگی است. هدف پژوهش حاضر، مقایسهٔ اثربخشی درمان پذیرش و تعهد مبتنی‌بر شفقت به خود و طرح‌واره‌درمانی بر استرس ادراک‌شده در زنان مبتلا به سندرم خستگی مزمن و آسیب‌دیده از خشونت شریک زندگی بود. روش‌بررسی: روش پژوهش، نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون و پیگیری همراه با گروه کنترل بود. جامعهٔ آماری پژوهش را تمامی زنان مبتلا به خستگی مزمن شهر تهران در سال ۱۴۰۱-۱۴۰۰ تشکیل ‌دادند. باتوجه به معیارهای ورود، شصت نفر از داوطلبان واجد شرایط وارد مطالعه شدند و به‌طور تصادفی در دو گروه مداخله و یک گروه کنترل (هر گروه بیست نفر) قرار گرفتند. برای یک گروه آزمایش در هشت جلسه درمان پذیرش و تعهد مبتنی‌بر شفقت به خود و برای گروه آزمایش دیگر در دوازده جلسه طرح‌واره‌درمانی ارائه شد؛ اما گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش، مقیاس استرس ادراک‌شده (کوهن و همکاران، ۱۹۸۳) و پرسش‌نامهٔ سندرم خستگی مزمن (جیسون و همکاران، ۲۰۱۱) و مقیاس تجدیدنظرشدۀ تاکتیک‌های حل تعارض (استراس و داگلاس، ۲۰۰۴) بود. تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی در نرم‌افزار SPSS نسخهٔ ۲۳ در سطح معنا‌داری ۰٫۰۵ صورت گرفت. یافته‌ها: اثر زمان و اثر تعاملی زمان و گروه بر متغیر استرس ادراک‌شده معنادار بود (۰٫۰۰۱>p)؛ اما اثر گروه معنادار نبود (۰٫۰۹۱=p). در گروه‌های مداخله، تفاوت بین میانگین نمرات متغیر مذکور در پیش‌آزمون با پس‌آزمون و پیگیری معنا‌دار بود (۰٫۰۰۱>p)؛ اما تفاوت بین میانگین نمرات متغیر مذکور در پس‌آزمون با پیگیری معنا‌دار نبود که ماندگاری تأثیر درمان‌های مذکور را در مرحلۀ پیگیری نشان داد (۰٫۰۵<p). نتیجه‌گیری: براساس نتایج پژوهش، از طرح‌واره‌درمانی و درمان پذیرش و تعهد مبتنی‌بر شفقت به خود می‌توان به‌عنوان روش‌هایی کارآمد برای کاهش استرس ادراک‌شده در زنان مبتلا به سندرم خستگی مزمن و آسیب‌دیده از خشونت شریک زندگی استفاده کرد. Abstract Background & Objectives: Chronic fatigue syndrome (CFS) poses a complex and debilitating challenge, with violence from a partner identified as one of the important causes of this syndrome. Women are nearly twice as likely as men to be affected by this syndrome. Women who have experienced intimate partner violence are at risk of this disease. Stress is one of the most critical aggravating factors of CFS. Today, one widely–used treatment to reduce stress is third–wave cognitive behavioral therapy. Acceptance and Commitment Therapy (ACT) belongs to these approaches. Researchers and therapists of ACT investigate the role of self–compassion in psychotherapy. Self–compassion is one of the essential variables in adulthood. Schema Therapy is another treatment approach that has a notable impact on psychological improvement. This research aimed to compare ACT's effectiveness based on self–compassion versus Schema Therapy on perceived stress in women suffering chronic fatigue syndrome caused by intimate partner violence. Methods: This quasi–experimental research employed a pretest–posttest and follow–up design with a control group. The study population comprised all women living in Tehran, Iran, suffering from CFS due to intimate partner violence from 2021 to 2022. Three hundred women of this population were evaluated using the Revised version of the Conflict Tactics Scale (Straus & Douglas, 2004) and Chronic Fatigue Syndrome (CFS) questionnaire (Jason et al., 2011). Then, among them, 80 women suffering from CFS and experienced violence from their husbands were identified. In the next stage, according to the inclusion criteria, 60 qualified volunteers were included in the study. They were randomly assigned to two intervention groups and one control group (20 people in each group). One of the experimental groups received 8 sessions of ACT based on self–compassion therapy, and the other experimental group received 12 sessions of Schema Therapy. However, the control group received no intervention. All sessions were held for 90 minutes once a week via Skype application. In both groups, in the pretest, posttest, and follow–up stages, the perceived stress variable was measured using the Perceived Stress Scale (Cohen et al., 1983). The content of the ACT intervention focused on self–compassion was prepared based on Yadavaia's (2013) dissertation and Gilbert's (2010) guidelines. This intervention was conducted in eight 90–minute group training sessions (once a week) for the first experimental group. The schema–based intervention was prepared based on instructions and techniques of Schema Therapy (adapted from Young et al., 2003). This intervention was conducted in twelve 90–minute group sessions (once a week) for the second experimental group. Data analysis was carried out in two parts: descriptive statistics and inferential statistics. The mean and standard deviation were used at the descriptive statistics level. At the inferential statistics level, we used variance analysis with repeated measures and the Bonferroni post hoc test in SPSS version 23. The significance level of the tests was 0.05. Results: Both time and the interactive effect of time and group on perceived stress variables were significant (p<0.001), but the group effect was not significant (p=0.091). In the intervention groups, the differences between the mean scores of the perceived stress variable in the pretest, posttest, and follow–up were significant (p<0.001). However, the differences between the mean scores of the mentioned variable in the posttest with follow–up stages in the groups of Schema Therapy (p=0.181) and ACT based on self–compassion (p=0.284) were not significant, which showed the stability of the treatment effects over time. Conclusion: Based on the research findings, both treatment methods reduced perceived stress in women with chronic fatigue syndrome caused by intimate partner violence. So, psychologists and mental health professionals can choose either approach based on their preferences to treat these women. پذیرش و تعهد مبتنی‌بر شفقت به خود, طرح‌واره‌درمانی, استرس ادراک‌شده, سندرم خستگی مزمن, خشونت تجربه‌شده ازجانب همسر Acceptance and commitment based on self–compassion, Schema therapy, Perceived stress, Chronic fatigue syndrome, Intimate partner violence 85 85 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-11-3319-1&slc_lang=fa&sid=1 Farahdokht Sasanian فرح دخت ساسانیان sasanian20@gmail.com 100319475328460057565 100319475328460057565 No PhD Student in Health Psychology, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad, Iran دانشجوی دکتری روان‌شناسی سلامت، گروه روان‌شناسی، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران Hasan Rezaei-Jamalouei حسن رضایی جمالویی h.rezayi2@yahoo.com 100319475328460057564 100319475328460057564 Yes Assistant Professor, Department of Psychology, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad, Iran استادیار، گروه روان‌شناسی، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران Mojtaba Ansarei-Shahidei مجتبی انصاری شهیدی dransarishahidi@gmail.com 100319475328460057566 100319475328460057566 No Assistant Professor, Department of Psychology, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad, Iran استادیار، گروه روان‌شناسی، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران