Middle Eastern Journal of Disability Studies

fa مقایسهٔ اثربخشی درمان شناختی-رفتاری توأم باخودشفقت‎گری همراه فعالیت‎های‎ شناختی‌-حرکتی با درمان ‎شناختی-حرکتی ‎به‎تنهایی بر لیپوپروتئین‎های پلاسما و کارکردهای اجرایی سالمندان Comparing the Effectiveness of Cognitive-Behavioral Therapy Combined with Self-compassion and Cognitive-Moto -Activities with Cognitive-Motor Therapy Alone on Plasma Lipoproteins and Executive Functions of Older People روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article چکیده زمینه و هدف: از مشکلات سالمندان می‌توان افزایش چربی&lrm;های خون و کاهش قوای شناختی آنان را ذکر کرد. پژوهش حاضر باهدف مقایسهٔ اثربخشی درمان شناختی-رفتاری توأم باخودشفقت&lrm;گری همراه با فعالیت&lrm;های&lrm; شناختی-‌حرکتی با درمان&lrm; شناختی-حرکتی &lrm;به&lrm;تنهایی بر لیپوپروتئین&lrm;های&lrm; پلاسما و کارکردهای &lrm;اجرایی سالمندان انجام شد. روش‌بررسی: روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون همراه با گروه گواه و دورهٔ پیگیری بود. جامعهٔ آماری را تمامی سالمندان بیشتر از شصت سال ساکن شهر مشهد در سال ۱۴۰۰ تشکیل دادند. از بین آن‌‌ها ۴۲ نفر داوطلب (۲۱ زن و ۲۱ مرد) دارای ملاک&lrm;های ورود، وارد مطالعه شدند. سپس با گمارش تصادفی در سه گروه آزمایش اول (درمان شناختی-رفتاری توأم با خودشفقت&lrm;گری همراه با فعالیت&lrm;های شناختی‌-حرکتی) و آزمایش دوم (درمان شناختی-‌حرکتی) و گواه (بدون مداخله) (هر گروه چهارده نفر) قرار گرفتند. گروه‌های آزمایش در هیجده جلسهٔ نوددقیقه&lrm;ای طی نُه هفته مداخلات مربوط را دریافت کردند. داده&lrm;های حاصل از پرسش‌نامهٔ کارکردهای اجرایی (جیویا و همکاران، ۲۰۰۰) و نتایج نمونه&lrm;های خون آزمودنی&lrm;ها ازطریق نرم‌افزار آماری SPSS نسخهٔ ۲۲ با تحلیل کوواریانس، تحلیل واریانس با اندازه&lrm;گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی تحلیل شدند. سطح معناداری آزمون&lrm;ها ۰٫۰۵ بود. یافته‌ها: میزان متغیرهای تری‌گلیسرید (۰٫۰۰۱>p) و HDL (۰٫۰۰۳=p) بین سه گروه پژوهش در پس‌آزمون دارای اختلاف معنادار بود. هر دو مداخله در تغییر میزان تری‌گلیسرید (۰٫۰۰۷=p) و HDL (۰٫۰۰۶=p) تأثیر معناداری داشت. در متغیر کارکردهای اجرایی، تفاوت میانگین&lrm;ها در گروه‌های آزمایش اول و دوم بین پیش‌آزمون با پس‌آزمون و پیگیری معنادار بود (۰٫۰۰۱>p)؛ در هر دو گروه آزمایش، تفاوت میانگین نمرات پس&lrm;آزمون با پیگیری معنادار نبود که حاکی‌از ماندگاری تأثیر مداخلات بود (۰٫۰۵<p). نتیجه‌گیری: براساس یافته&lrm;های پژوهش، درمان شناختی-رفتاری توأم باخودشفقت&lrm;گری همراه با فعالیت&lrm;های &lrm;شناختی-‌حرکتی و نیز درمان &lrm;شناختی-حرکتی &lrm;به‌&lrm;تنهایی، بر کاهش تری&lrm;گلیسرید و HDLو بهبود کارکردهای اجرایی سالمندان کارایی دارد. در مقام مقایسه، درمان شناختی-رفتاری توأم با خودشفقت‌گری همراه با فعالیت&lrm;های شناختی-حرکتی، برای متغیرهای تری‌گلیسرید و HDL دارای اثربخشی بیشتری است. Abstract Background & Objectives: Since older people suffer from many physical and psychological problems due to their age, improving physical and psychological health is essential for planners and practitioners in any country's social health field. Among the risk factors in old age is the increased concentration of lipids in the plasma, which can increase the problems of patients in the health field. Another problem for older people is the reduction of their cognitive abilities, which can lead to emotional and behavioral problems. In this regard, finding low–cost and low–risk ways to reduce older people's problems is one of society's main and important issues. On the other hand, nowadays, paying attention to psychological treatments as an alternative without complications and high costs to reduce the problems of patients has gained particular importance. Therefore, the present study compared the effectiveness of cognitive–behavioral therapy combined with self–compassion and cognitive–motor activities with cognitive–motor therapy alone on the plasma lipoproteins and executive functions of older people. Methods: The research method was quasi–experimental, with a pretest–posttest and follow–up design with a control group. The statistical population consisted of older people over 60 living in Mashhad Cirt, Iran, in 2021. Among these, 42 volunteers (21 women and 21 men) who met the inclusion criteria were recruited and randomly assigned to the three groups: the first experimental group (cognitive–behavioral therapy combined with self–compassion and cognitive–motor activities), the second experimental group (cognitive–motor activities), and the control group (without intervention). The experimental groups were subjected to 18 sessions of 90 minutes during 9 weeks of interventions. The research tool was the Behavior Rating Inventory of Executive Function (BRIEF) (Gioia et al., 2000(. To analyze the research data, descriptive statistics indices, including frequency, percentage, mean, and standard deviation were used. Also, inferential statistics, including analysis of covariance to examine blood lipoproteins, analysis of variance with repeated measurements to investigate scores of executive functions, and Bonferroni post hoc test for intergroup comparison and variable measurement steps, were used. The data were analyzed using SPSS version 22 software, and the significance level of the tests was set at 0.05. Results: The results indicated that only the two variables of triglyceride (p<0.001) and high–density lipoprotein (HDL) (p=0.003) had a significant difference between the three research groups in the posttest after removing the effect of the pretest. However, there were no significant differences between study groups regarding cholesterol (p=0.233) and low–density lipoprotein (LDL) (p=0.408). Both interventions significantly changed the amount of triglyceride (p=0.007) and HDL (p=0.006). Also, the effect of time, group, and the interaction effect of time and group on the variable of executive functions were significant (p<0.001). The difference between the averages in the first and second test groups between the pretest, posttest, and follow–up was significant (p<0.001). In both experimental groups, the difference between the average scores of the posttest and the follow–up was not significant, which indicated the persistence of the intervention's effect (p>0.05). Conclusion: Based on the research findings, cognitive–behavioral therapy combined with self–compassion, cognitive–motor activities, and cognitive–motor therapy alone are effective and efficient in reducing plasma lipoproteins and improving the executive functions of older people. In comparison, cognitive–behavioral therapy combined with self–compassion and cognitive–motor activities has more effectiveness in triglyceride and HDL variables. درمان شناختی‌-رفتاری, خودشفقت‎گری, فعالیت‎های شناختی-حرکتی, لیپوپروتئین‎های پلاسما, کارکردهای اجرایی Cognitive–behavioral therapy, Self–compassion, Cognitive–motor activities, Plasma lipoproteins, Executive functions 11 11 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-12-3382-1&slc_lang=fa&sid=1 Anahita Kashmari آناهیتا کاشمری anahita.kashmari1347@gmail.com 100319475328460060962 100319475328460060962 No PhD Student of General Psychology, Islamic Azad University, Birjand Branch, Birjand, Iran دانشجوی دکتری روان‌شناسی عمومی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بیرجند، بیرجند، ایران Fatemeh Shahabizadeh فاطمه شهابی زاده f_shahabizadeh@yahoo.com 100319475328460060963 100319475328460060963 Yes Associate Professor, Department of Psychology, Islamic Azad University, Birjand Branch, Birjand, Iran دانشیار گروه روان‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بیرجند، بیرجند، ایران Ghasem Ahi قاسم آهی Ahigh1356@yahoo.com 100319475328460060964 100319475328460060964 No Assistant Professor, Department of Psychology, Islamic Azad University, Birjand Branch, Birjand, Iran استادیار گروه روان‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بیرجند، بیرجند، ایران Alireza Mahmoudi Rad علیرضا محمودی راد Dr.mahmoodirad@yahoo.com 100319475328460060965 100319475328460060965 No Assistant Professor, Birjand Islamic Azad University, Birjand, Iran استادیار دانشگاه آزاداسلامی بیرجند، بیرجند، ایران