fa بررسی اثربخشی تحریک الکتریکی فراجمجمه‌ای مغز بر حافظهٔ فعال و توجه کودکان دارای اختلال نقص توجه/بیش‌فعالی توانبخشی Rehabilitation مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article <p style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:#231f20"><span style="letter-spacing:-.2pt">چکیده</span></span></span></b></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">زمینه و هدف: </span></b><span lang="FA">اختلال نقص توجه/بیش‌فعالی، اختلالی عصبی‌رشدی به‌شمار می‌رود که با انواع خاصی از مشکلات رفتاری و نورولوژیک همراه است. پژوهش حاضر باهدف بررسی اثربخشی تحریک الکتریکی فراجمجمه‌ای مغز بر حافظهٔ فعال و توجه کودکان دارای اختلال نقص توجه/بیش‌فعالی انجام شد.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-weight:bold"><span lang="FA">روش‌بررسی: </span><span lang="FA"><span style="font-weight:normal">روش مطالعه از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون همراه با گروه گواه بود. از بین کودکان ۶تا۹ سال دارای علائم اختلال نقص توجه/بیش‌فعالی مراجعه&rlm;کننده به کلینیک&rlm;های روان‌پزشکی شهر یزد، سی نفر داوطلب واجد شرایط به‌شکل تصادفی ساده وارد مطالعه شدند. سپس به‌طور گمارش تصادفی پانزده نفر در گروه مداخله و پانزده نفر در گروه گواه قرار گرفتند. در هر دو گروه در مراحل پیش‌آزمون و پس‌آزمون، متغیر حافظهٔ فعال با آزمون حافظهٔ فعال (دانیمن و کارپنتر، ۱۹۸۰) و متغیر توجه با آزمون توجه روزمره (رابرتسون و همکاران ، ۱۹۹۶) ارزیابی شد. تحلیل داده‌ها در نرم‌افزار </span></span><span dir="LTR" lang="EN-US"><span style="font-weight:normal">SPSS</span></span><span lang="FA"><span style="font-weight:normal"> نسخهٔ ۱۷ با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس صورت پذیرفت. سطح معناداری آزمون‌ها ۰٫۰۵ بود. </span></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">یافته‌ها:</span></b><span lang="FA"> نتایج نشان داد، میانگین نمرات آزمون‌های حافظهٔ فعال و توجه در کودکان دارای اختلال نقص توجه/بیش‌فعالی در گروه مداخله بعد از دریافت درمان درمقایسه با گروه گواه، به‌طور معناداری افزایش پیدا کرد (۰٫۰۰۱><em>p</em>)</span><span lang="FA">. براساس نتایج مربوط به اندازهٔ اثر، ۵۸درصد از تفاوت بین گروه مداخله و گروه گواه در متغیر حافظهٔ فعال ناشی‌از اجرای تحریک الکتریکی مغز بود؛ این میزان برای متغیر شدت توجه ۵۴درصد بود.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-weight:bold"><span lang="FA">نتیجه‌گیری: </span><span lang="FA"><span style="font-weight:normal">نتایج پژوهش مشخص کرد، از تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمه‌ای مغز می‌توان به‌عنوان درمانی مکمل برای بهبود حافظهٔ فعال و توجه در کودکان دارای اختلال نقص توجه/بیش‌فعالی استفاده کرد.</span></span></span></span></span></span></span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="EN-US"><span style="color:#231f20"><span style="letter-spacing:-.2pt">Abstract</span></span></span></b><span lang="EN-US"><span style="color:black"></span></span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="EN-US"><span style="background:white"><span style="color:black">Background & Objectives</span></span>:</span></b><span lang="EN-US"> Attention&ndash;deficit/hyperactivity disorder (ADHD) is a neurodevelopmental disorder associated with certain types of behavioral and neurological problems. Working memory deficits are present in most children with ADHD. Working memory refers to the active, top&ndash;down manipulation of information in short&ndash;term memory.</span> <span lang="EN-US">Attention deficit is one of the symptoms associated with ADHD. Attention is conscious concentration on a phenomenon to the exclusion of other stimuli. Until now, various drug and non&ndash;drug treatments could not introduce a golden standard of treatment in ADHD children. Considering the high prevalence of ADHD children and their many neurological and behavioral problems, which can endanger their future both academically and professionally, new and diverse treatment techniques are needed to help them. Therefore, this study aimed to investigate the effectiveness of transcranial direct current brain stimulation on working memory and attention in children with ADHD.<b><span style="background:white"></span></b></span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="EN-US"><span style="background:white"><span style="color:black">Methods</span></span>:</span></b><span lang="EN-US"> This quasi&ndash;experimental study employed a pretest&ndash;posttest design with a control group. Among children aged 6 to 9 years with symptoms of ADHD referred to psychology and psychiatry clinics in Yazd City, Iran, 30 qualified volunteers were randomly chosen and included in the study. Then, 15 were randomly assigned to the intervention group and 15 people in the control group.</span> <span lang="EN">The inclusion criteria were as follows: having ADHD with a psychiatrist&#39;s approval, age range of 6 to 9 years, not using other treatment methods such as behavioral therapy and drug therapy, and lacking motivation of the child&#39;s family to participate in the research.</span> <span lang="EN">In both groups, in the pretest and posttest stages, the variable of working memory was evaluated with </span><span lang="EN-US">the Working Memory Test (Damin & Carpenter, 1980), </span><span lang="EN">and the variable of attention was assessed using the </span><span lang="EN-US"><span style="color:#212121">Test of Everyday&nbsp;Attention</span></span><span lang="EN-US"> (Robertson et al., 1996). Data analysis was done using covariance analysis in SPSS 17. The significance level of the tests was set at 0.05.</span><span lang="EN-US" style="font-size:8.0pt"></span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="EN-US">Results:</span></b><span lang="EN-US"> Data analysis showed that the mean scores of active memory and attention tests in children with ADHD in the intervention group and after treatment increased significantly compared to the control group (<i>p</i><0.001). </span><span lang="EN">Based on the effect size results, 58% of the difference between the intervention group and the control group in the variable of working memory was due to the </span><span lang="EN-US">transcranial direct current stimulation of the brain</span><span lang="EN">. This amount for the attention intensity variable was 54%.</span><span lang="EN-US" style="font-size:8.0pt"></span></span><br> <b><span lang="EN-US">Conclusion:</span></b><span lang="EN-US"> The results of the present study showed that transcranial direct current stimulation of the brain </span><span lang="EN">could be used as a complementary therapy to improve working memory and attention in children with attention&ndash;deficit/hyperactivity disorder.</span></span></span></p> تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمه‌ای مغز, حافظهٔ فعال, توجه, اختلال نقص توجه/بیش‌فعالی Transcranial direct current stimulation, Working memory, Attention, Attention–deficit/hyperactivity disorder 8 8 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-11-3424-1&slc_lang=fa&sid=1 Seyede Sahra Hosseini سیده‌صحرا حسینی Sahrahoseini.phd@gmail.com 100319475328460063607 100319475328460063607 No PhD Student of General Psychology, Department of Psychology, Tonekabon Branch, Islamic Azad University, Tonekabon, Iran دانشجوی دکتری روان‌شناسی عمومی، گروه روان‌شناسی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران Mohsen Saeidmanesh محسن سعیدمنش m.saeidmanesh@yahoo.com 100319475328460063608 100319475328460063608 Yes Associate Professor, Department of Psychology, Tonekabon Branch, Islamic Azad UniversityTonakabon, Iran دانشیار، گروه روان‌شناسی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران Masoud Gholamali Lavasani مسعود غلامعلی لواسانی lavasani@ut.ac.ir 100319475328460063609 100319475328460063609 No Associate Professor, Department of Psychology, Tonekabon Branch, Islamic Azad University, Tonakabon, Iran دانشیار، گروه روان‌شناسی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران