fa بررسی اثربخشی توان‌بخشی شناختی رایانه‌ای بر حافظهٔ کاری دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری توانبخشی Rehabilitation مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article <p style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:#231f20"><span style="letter-spacing:-.2pt">چکیده</span></span></span></b></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">زمینه و هدف: </span></b><span lang="FA">اختلال یادگیری یکی از علل مشکلات تحصیلی در کودکان است. پژوهش حاضر باهدف بررسی اثربخشی توان‌بخشی شناختی رایانه‌ای بر حافظهٔ کاری دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری انجام شد.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-weight:bold"><span lang="FA">روش‌بررسی: </span><span lang="FA"><span style="font-weight:normal">این مطالعه از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون همراه با گروه گواه بود. از بین دانش‌آموزان هشت‌سالهٔ دوم ابتدایی دارای اختلال یادگیری مراجعه&rlm;کننده به کلینیک&rlm;های روان‌پزشکی شهر یزد، سی نفر داوطلب واجد شرایط با روش نمونه‌گیری غیراحتمالی از جامعهٔ دردسترس وارد مطالعه شدند. سپس با گمارش تصادفی پانزده نفر در گروه مداخله و پانزده نفر در گروه گواه قرار گرفتند. امتیازات متغیر حافظهٔ کاری به‌وسیلهٔ </span></span><span lang="FA"><span style="font-weight:normal">آزمون فراخنای ارقام وکسلر</span></span><span lang="FA"><span style="font-weight:normal"> (وکسلر، </span></span><span lang="FA"><span style="font-weight:normal">۲۰۰۳</span></span><span lang="FA"><span style="font-weight:normal">) در دو نوبت زمانی قبل و بعد از توان‌بخشی شناختی رایانه‌ای اندازه‌گیری </span></span><span lang="FA"><span style="font-weight:normal">شد. افراد گروه مداخله طی چهار هفته، هشت جلسهٔ توان‌بخشی شناختی رایانه‌ای را هفته‌ای دوبار دریافت کردند؛ اما برای گروه گواه درمانی انجام نشد. پروتکل درمانی استفاده‌شده در این پژوهش برای هر آزمودنی گروه مداخله، هشت جلسه توان‌بخشی شناختی رایانه‌ای نوددقیقه‌ای کاپیتان لاگ۱ (نسخهٔ ۲۰۱۸) بود. تحلیل داده‌ها</span></span><span lang="FA"><span style="font-weight:normal"> بااستفاده از آزمون تحلیل کوواریانس در نرم‌افزار </span></span><span dir="LTR" lang="EN-US"><span style="font-weight:normal">SPSS</span></span><span lang="FA"><span style="font-weight:normal"> نسخۀ ۱۷ صورت پذیرفت. سطح معناداری آزمون‌ها ۰٫۰۵ بود.</span></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">یافته‌ها:</span></b><span lang="FA"> نتایج نشان داد، میانگین نمرات حافظهٔ کاری در کودکان دارای اختلال یادگیری در گروه مداخله و بعد از دریافت درمان درمقایسه با گروه گواه به‌طور معناداری افزایش یافت (۰٫۰۰۱<i>>p)</i></span><span lang="FA">. براساس نتایج مربوط به اندازهٔ اثر، ۵۸درصد از تغییرات در مؤلفهٔ حافظهٔ کاری در گروه مداخله ناشی‌از اجرای برنامهٔ توان‌بخشی شناختی رایانه‌ای بود.</span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">نتیجه‌گیری:</span></b><span lang="FA"> نتایج این پژوهش مشخص کرد، از توان‌بخشی شناختی رایانه‌ای می‌توان به‌عنوان درمانی مکمل به‌منظور بهبود حافظهٔ کاری در کودکان دارای اختلال یادگیری استفاده کرد.</span></span></span></span></span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="EN-US"><span style="color:#231f20"><span style="letter-spacing:-.2pt">Abstract</span></span></span></b><span lang="EN-US"><span style="color:black"></span></span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="EN-US"><span style="background:white"><span style="color:black">Background & Objectives</span></span>:</span></b><span lang="EN-US"> Learning disability is one of the most complex disorders of school children, which has a significant impact on educational performance that is completely different from expectations. Due to learning disabilities, school children perform below their competence, which causes them to have low self&ndash;esteem and sometimes causes considerable stress to the parents. </span><span lang="EN">One of the cognitive problems in learning disabilities is a problem with working memory. </span><span lang="EN-US">The treatments of learning disorders cannot solve the problems of children with learning disorders to a large extent. On the other hand, due to the increase in teachers&#39; awareness, the diagnosis of children with learning disorders has increased in schools, and every day, many clients refer to psychological clinics due to learning disorders. Cognitive defects, including working memory defects seen in children with learning disabilities, can cause many problems in their academic life and future. Therefore, in this research, the effectiveness of computerized cognitive rehabilitation on the working memory of students with learning disabilities was investigated.</span><span dir="RTL" lang="FA"><span style="font-family:&quot;XB Niloofar&quot;"></span></span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="EN-US"><span style="background:white"><span style="color:black">Methods</span></span></span></b><b><span lang="EN-US">:</span></b><span lang="EN-US"> This study was quasi&ndash;experimental with a pretest&ndash;posttest design with a control group. The statistical population included 8&ndash;year&ndash;old students in the second grade of primary school with learning disabilities referred to psychology and psychiatry clinics in Yazd City, Iran. Among them, 30 qualified volunteers entered the study using the non&ndash;probability sampling method; 15 were randomly assigned to the intervention group and 15 to the control group. The inclusion criteria were having a learning disorder and a psychiatrist&#39;s confirmation, the age of 8 years in the second grade of elementary school, and not using other treatment methods such as behavioral therapy and drug therapy. The exclusion criteria included absence from a computerized cognitive rehabilitation session and failure to complete the questionnaire during the study. </span><span lang="EN">The initial assessment of each subject was conducted on the first day and lasted 1.5 hours. The subject&#39;s file and information, such as treatments received so far, were also completed. In addition, before the treatment, the parents of the children participating in the study signed a consent form to participate in the study.</span><span lang="EN-US"> Working memory variable scores were compared using the Wechsler Digit Span Test</span> <span lang="EN">(</span><span lang="EN">Wechsler, 2003)</span><span lang="EN-US"> before and after subsidized cognitive rehabilitation. </span><span lang="EN">The intervention group received eight sessions of computerized cognitive rehabilitation twice a week for four weeks, while the control group received no treatment. The treatment protocol used in this study was eight 90&ndash;minute sessions of computerized cognitive rehabilitation using the Captain&#39;s Log (2018) for each subject in the experimental group.</span><span lang="EN-US"> Data analysis was done using covariance analysis in SPSS version 17. The significance level of the tests was set at 0.05.</span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="EN-US">Results:</span></b><span lang="EN-US"> Data analysis showed that the working memory test score in children with learning disabilities in the intervention group and after treatment increased significantly compared to the control group (<i>p</i><0.001). </span><span lang="EN">Based on the effect size results, 58% of the changes in the working memory component in the intervention group were due to the implementation of the computerized cognitive rehabilitation program. </span><span lang="EN-US" style="font-size:8.0pt"></span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="EN-US">Conclusion:</span></b><span lang="EN-US"> The results of the present study showed that computerized cognitive rehabilitation significantly affects the working memory of students with learning disabilities and can improve their working memory.</span></span></span></span></p> توان‌بخشی شناختی رایانه‌ای, حافظهٔ کاری, اختلال یادگیری Computerized cognitive rehabilitation, Working memory, Learning disorder 28 28 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-10-3508-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohsen Saeidmanesh محسن سعیدمنش mohsen.sau1400@gmail.com 100319475328460066053 100319475328460066053 Yes Associate Professor, Science and Arts University, Yazd, Iran دانشیار، دانشگاه علم و هنر، یزد، ایران Faezeh Vaziri فائزه وزیری faezehvaziri417@gmail.com 100319475328460066054 100319475328460066054 No MA in General Psychology, Science and Arts University, Yazd, Iran کارشناس ارشد روان‌شناسی عمومی، دانشگاه علم و هنر، یزد، ایران Mahdieh Azizi Bondarabadi مهدیه عزیزی بندرآبادی 100319475328460066055 100319475328460066055 No Assistant Professor, Science and Arts University, Yazd, Iran