Middle Eastern Journal of Disability Studies

fa کارآمدی پروتکل طرح‌واره‌درمانی مبتنی‌بر ذهن‌آگاهی درمورد کاهش علائم، تغییر طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه و ذهن‌آگاهی بیمار مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی: مطالعهٔ تک‌موردی Efficacy of Schema Mindfulness-Based Cognitive Therapy on Reducing Social Anxiety Symptoms, Changing Early Maladaptive Schemas, and Mindfulness of Patients with Social Anxiety: A Single Case Study روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article چکیده زمینه و هدف: امکان‌سنجی ترکیب درمان ذهن‌آگاهی و طرح‌واره‌درمانی در فرهنگ ایران، به‌خصوص در کاهش علائم اختلال اضطراب اجتماعی و تغییر طرح‌واره‌ها و افزایش ذهن‌آگاهی، بررسی نشده است. پژوهش حاضر باهدف بررسی کارآمدی پروتکل طرح‌واره‌درمانی مبتنی‌بر ذهن‌آگاهی در کاهش علائم، تغییر طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه و افزایش ذهن‌آگاهی دو بیمار مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی انجام شد. روش‌بررسی: پژوهش حاضر از نوع تک‌موردی بود. نمونه‌گیری به‌روش دردسترس انجام شد. جامعهٔ آماری را دانشجویان ۱۹تا۳۰سالهٔ مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی دانشگاه‌های تهران تشکیل دادند. دو نفر با کسب نمرهٔ ۲۸ و بیشتر در پرسش‌نامهٔ هراس اجتماعی (کانور و همکاران، ۲۰۰۰) و مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی (تشخیص به‌وسیلهٔ مصاحبهٔ بالینی ساختاریافته برای تشخیص اختلالات محور ۱ (فرست و همکاران ۲۰۱۲))، انتخاب شدند. پروتکل درمانی توسط محقق (نویسندهٔ اول) روی آن‌ها اجرا شد. بیماران با پرسش‌نامهٔ پنج‌وجهی ذهن‌آگاهی (بائر و همکاران، ۲۰۰۶) و پرسش‌نامهٔ طرح‌واره‌های ناسازگار اولیهٔ یانگ (یانگ و براون، ۲۰۰۵) هدف ارزیابی قرار گرفتند. تحلیل داده‌ها، به‌صورت دیداری در نرم‌افزار R انجام گرفت. یافته‌ها: در اضطراب اجتماعی، مقدار شاخص تغییر پایا نشان‌دهندهٔ معناداری تغییرات بود (۳۴٫۵۳=RCI). شاخص اندازهٔ اثر از اثربخشی ویژهٔ درمان در بهبود اضطراب اجتماعی حمایت کرد (۲۶٫۷۵=SMD). در ذهن‌آگاهی نیز شاخص تغییر پایا از معناداری تغییرات (۵۴٫۵۴=RCI) و شاخص تفاوت میانگین استاندارد از کارآمدی ویژهٔ درمان در افزایش ذهن‌آگاهی (۴۲٫۲۵=SMD) حمایت کرد. همچنین شواهدی درخورتوجه از کارآمدی درمان بر کاهش سطح ابعاد طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه (تنبیه، استانداردهای سخت‌گیرانه، بی‌اعتمادی، نقص/شرم، استحقاق، شکست) مشاهده شد. نتیجه‌گیری: براساس یافته‌های پژوهش، کارآمدی پروتکل طرح‌واره‌درمانی مبتنی‌بر ذهن‌آگاهی در کاهش علائم اضطراب اجتماعی، تغییر طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه و افزایش ذهن‌آگاهی در دو بیمار مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی محرز شد. Abstract Background & Objectives: Social anxiety disorder is a prevalent disorder and may affect many areas of daily activities such as relationships, employment, and education. Schema therapy and mindfulness are proven to be successful in treating social anxiety. Mindfulness focuses on a non–judgmental acceptance and awareness of the present moment, emotions, and experiences. Schema therapy focuses on identifying early maladaptive schemas (EMS) and helping clients manage them. Schemas, including mistrust, defectiveness/shame, failure, unrelenting standards, entitlement, and punishment, play a key role in the maintenance of social anxiety disorder. A new protocol called schema mindfulness–based cognitive therapy combined elements of schema therapy and mindfulness. The effectiveness of schema therapy and mindfulness have been investigated separately. Still, the feasibility of both of them in Iranian culture, especially in reducing social anxiety symptoms, increasing mindfulness, and changing early maladaptive schemas, has not been investigated. This study aimed to examine the efficacy of schema mindfulness–based cognitive therapy on decreasing social anxiety symptoms, increasing mindfulness, and improving early maladaptive schemas, including mistrust, defectiveness/shame, failure, unrelenting standards, entitlement, and punishment in two patients. <a name="_Hlk191932419">Methods:</a> This study is a single case study. The samples were selected using available sampling. The research population consisted of all students aged 19 to 30 with social anxiety disorder at Tehran universities, Tehran City, Iran. Two students who were between 19–30 years old and scored 28 or higher on the Social Phobia Inventory (Connor et al., 2000) and were diagnosed with social anxiety using the Structured Clinical Interview for DSM–IV® Axis I Disorders (SCID–I) (First et al., 2010) were selected. Then, they were treated by the study protocol. Participants were assessed on the Five Facet Mindfulness Questionnaire (FFMQ) (Baer et al., 2006) and Young Schema Questionnaire–Short Form 3 (YSQ–S3) (Young & Brown, 2005). They were assessed again after the fourth, eighth, ninth, and tenth sessions. Data were analyzed using level, trend, stability, improvement rate difference (IRD), percentage of data exceeding the median (PEM), percentage of data exceeding the median trend (PEM–T), percentage of non–overlapping data (PND), percentage of overlapping data (POD), reliable change index (RCI), and standard mean difference (SMD) using Software R. Results: Social anxiety calculations of PND and POD in both participants indicated 100% non–overlap and 0% overlap (PND=%100, POD=0). RCI in social anxiety showed significant changes (RCI= 34.53). SMD in social anxiety indicated the efficacy of the protocol in the improvement of social anxiety (SMD=26.75). Mindfulness calculations of PND and POD in both participants indicated 100% non–overlap and 0% overlap (PND=%100, POD=0). RCI in mindfulness showed significant changes (RCI= 54.54). SMD in mindfulness indicated efficacy in the improvement of social anxiety (SMD=42.25). Regarding the early maladaptive schemas calculations of PND and POD in both participants indicated 100% non–overlap and 0% overlap (PND=%100, POD=0). SMD in all of the early maladaptive schemas showed significant changes (SMD for first and second participants for mistrust schema=6.50, 12.75; SMD for first and second participants for defectiveness/shame schema= 5.25, 9.00; SMD for first and second participants for failure= 6.50, 11.00; SMD for the first and second participants for unrelenting standards= 8.25, 13,50; SMD for the first and second participants for entitlement=6.25, 8.00; SMD for the first and second participants for punishment=5.75, 8.00). RCI in all of the early maladaptive schemas showed significant changes (RCI for the first and second participants for mistrust schema=8.39, 16.46; RCI for first and second participants for defectiveness/shame schema=6.78,11.62; RCI for first and second participants for failure=8.39, 14.20; RCI for the first and second participants for unrelenting standards=10.65,17.43; RCI for the first and second participants for entitlement=8.07, 10.33; RCI for the first and second participants for punishment=7.42, 10.33). Conclusion: Despite the limitations of this study, positive findings about the efficacy of schema mindfulness–based cognitive therapy on social anxiety can provide a chance to learn more about the protocol. طرح‌واره‌درمانی, ذهن‌آگاهی, اضطراب اجتماعی, کارآمدی Schema therapy, Mindfulness, Social anxiety disorder, Efficacy 146 146 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-12-3527-1&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Salehzade زهرا صالح زاده z_salehzade@yahoo.com 100319475328460064966 100319475328460064966 No PhD Candidate of Clinical Psychology, Shahed University, Tehran, Iran دانشجوی دکترای روان‌شناسی بالینی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران Rasol Roshan Chesli رسول روشن چسلی roshan@shahed.ac.ir 100319475328460064967 100319475328460064967 Yes Professor of Psychology, Shahed University, Iran, Tehran استاد گروه روان‌شناسی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران Mohammadreza Shaeiri محمدرضا شعیری shairi@shahed.ac.ir 100319475328460064968 100319475328460064968 No Associate Professor of Psychology, Shahed University, Tehran, Iran دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران Hojjatollah Farahani حجت اله فراهانی h.farahani@modares.ac.ir 100319475328460064969 100319475328460064969 No Assistant Professor of Psychology, Tarbiat Modarres University, Tehran, Iran استادیار گروه روان‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران