Middle Eastern Journal of Disability Studies

fa مقایسهٔ اثربخشی روان‌درمانی مثبت‌نگر و درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد بر باورهای غیرمنطقی دانش‌آموزان دختر با خودکشی نافرجام Comparing The Effectiveness of Positive Psychotherapy and Therapy Based on Acceptance and Commitment on the Irrational Beliefs of Female Students with Unsuccessful Suicide روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article چکیده زمینه و هدف: خودکشی برای افراد، خانواده و جامعه مصیبت‌بار است و خودکشی جوانان، یکی از تأسف‌بارترین رخدادهایی است که می‌بایست توجه تمامی دست‌اندرکاران را به حل مشکلاتی که زندگی آنان را تا بدین حد غیرقابل تحمل می‌کند، برانگیزد. لذا هدف از انجام این پژوهش مقایسهٔ اثربخشی روان‌درمانی مثبت‌نگر و درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد بر باورهای غیرمنطقی در دانش‌آموزان دختر با خودکشی نافرجام شهر بافق در سال ۱۴۰۲بود. روش‌بررسی: این پژوهش یک طرح نیمه‌آزمایشی با پیش‌آزمون- پس‌آزمون در گروه آزمایشی (روان‌درمانی مثبت‌نگر) و گروه مقایسه (درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد) با گروه گواه و پیگیری بود. جامعهٔ آماری پژوهش را تمامی دانش‌آموزان دختر با خودکشی نافرجام از دبیرستان‌های شهر بافق که در سال‌های ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۲ اقدام به خودکشی نافرجام داشته‌اند، تشکیل دادند. از بین افراد واجد شرایط و داوطلب، ۴۵ دانش‌آموز با نمونه‌گیری در دسترس وارد مطالعه شدند و با گمارش تصادفی در سه گروه ۱۵ نفره (گروه آزمایش روان‌درمانی مثبت‌نگر، گروه مقایسهٔ درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد و گرو گواه) قرار گرفتند. ابزار پژوهش پرسش‌نامهٔ باورهای غیرمنطقی (جونز ۱۹۶۸) بود. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس با اندازه‌های تکراری انجام شد، جهت تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار SPSS ویراست ۲۷ استفاده گردید و سطح معنا‌داری ۰٫۰۵در نظر گرفته شد.   یافته‌ها: نتایج پژوهش با آزمون تحلیل واریانس با اندازه‌های تکراری نشان داد میانگین‌های برآورده شدهٔ نمرات پیش‌آزمون با پس‌آزمون و پیگیری باورهای غیرمنطقی در گروه روان‌درمانی مثبت‌نگر، گروه درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد و گروه گواه، تفاوت معناداری دارد (۰٫۰۴۵=p). همچنین مقایسهٔ میزان اثرگذاری آموزش‌ها نشان داد گروه روان‌درمانی مثبت‌نگر ۱۴٫۴درصد و گروه درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد ۱۵٫۵درصد اثرگذار است؛ بنابراین درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد اثرگذاری بیشتری بر باورهای غیرمنطقی دانش‌آموزان با خودکشی نافرجام نسبت به روان‌درمانی مثبت‌نگر داشت و ماندگاری اثر آن تا مرحلهٔ پیگیری نیز ادامه داشت. نتایج حاکی از معناداری اثر زمان نیز بود (۰٫۰۰۱=p). نتیجه‌گیری: براساس نتایج پژوهش، هر دو روش روان‌درمانی مثبت‌نگر و درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد بر کاهش باورهای غیر منطقی اثربخش هستند، اما درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد در مقایسه با روان‌درمانی مثبت‌نگر به طور معناداری دارای اثربخشی بیشتری است‌؛ لذا می‌توان از درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد به‌عنوان روشی کارآمد جهت کاهش باورهای غیرمنطقی دانش‌آموزان با خودکشی نافرجام، بهره برد. Abstract Background & Objectives: Suicide is a devastating event for individuals, families, and society, particularly when it involves young people. The rising number of teenage suicides, which has tripled or quadrupled in recent decades, highlights the urgent need to address the underlying issues that make their lives intolerable. Teenagers may decide to commit suicide impulsively without proper foresight or after prolonged contemplation. One factor linked to suicide is irrational beliefs, which are characterized by obligations, coercion, dogmatism, and extremes, hindering mental health and the well-being of both individuals and their social environment. Positive psychology aims to strengthen individuals, enhance their productivity, and help them develop their talents. Acceptance and Commitment Therapy (ACT) teaches teenagers to cope with difficult emotions and situations through acceptance, allowing them to create space for life's events. The study's goal was to compare the effectiveness of positive psychotherapy and ACT in addressing the irrational beliefs of female students who had attempted suicide in Bafgh City in 2023. Methods: This semi-experimental study involved pre-test and post-test phases for an experimental group (positive psychotherapy) and a comparison group (acceptance and commitment therapy), along with a control and follow-up group. The research focused on female high school students in Bafgh city who had unsuccessfully attempted suicide from 2020 to 2023. Forty-five eligible volunteers were included and randomly assigned to three groups of 15: the positive psychotherapy group, the acceptance and commitment therapy group, and the control group. The experimental groups participated in 12 sessions, each 45 minutes long, while the control group received no intervention. Sessions were held at Bagheroluloom Student Counseling Center in Bafgh city. Participants were informed about the research objectives and ethical principles were followed, including obtaining consent and ensuring confidentiality. The research utilized the Irrational Beliefs Questionnaire (Jones 1968) and a positive psychotherapy package based on the guidelines of Seligman et al. Data analysis employed descriptive statistics (percentage, frequency, mean, standard deviation) and inferential statistics (Analysis of Variance with repeated measures, covariance analysis) using SPSS version 27, with a significance level of 0.05. Results: The results of the research with the analysis of variance of repeated measures showed that the averages of the pre-test scores with the post-test and the follow-up of irrational beliefs in the positive psychotherapy group, the acceptance and commitment-based therapy group and the control group showed a significant difference (p=0.045). Also, the comparison of the effectiveness of the trainings showed that the positive psychotherapy group was 14.4% and the acceptance and commitment-based therapy group was 15.5% effective; Therefore, it can be said that treatment based on acceptance and commitment had a greater effect on the irrational beliefs of students with unsuccessful suicide than positive psychotherapy, and its effect lasted until the follow-up stage. The results indicated the significance of the effect of time (p=0.001). Conclusion: The research findings demonstrate that both positive psychotherapy and acceptance and commitment therapy are effective in reducing irrational beliefs among students who have attempted suicide unsuccessfully. However, acceptance and commitment therapy show a significantly higher effectiveness compared to positive psychotherapy. This suggests that acceptance and commitment therapy can be a more efficient method for addressing and reducing irrational beliefs in this group. The significant effectiveness of acceptance and commitment therapy, which persisted through the follow-up stage, highlights its potential as a reliable approach for helping students with unsuccessful suicide attempts to manage and overcome irrational beliefs. Consequently, this method can be considered a valuable addition to the strategies used by mental health professionals in supporting these students and improving their mental well-being. روان‌درمانی مثبت‌نگر, درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد, باورهای غیرمنطقی, خودکشی نافرجام Positive Psychotherapy, Therapy Based on Acceptance and Commitment, Irrational Beliefs, Unsuccessful Suicide 121 121 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-12-3543-1&slc_lang=fa&sid=1 Reyhaneh Kargaran Bafghi ریحانه کارگران بافقی R.kargaran1896@gmail.com 100319475328460064305 100319475328460064305 No PhD Student, Department of Psychology, Zarand Branch, Islamic Azad University, Zarand, Iran دانشجوی دکترای روان‌شناسی، گروه روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد زرند، زرند، ایران Hamid Molayi Zarandi حمید ملایی زرندی hamid.molayi@gmail.com 100319475328460064306 100319475328460064306 Yes Assistant Professor, Department of Psychology Zarand Branch, Islamic Azad University, Zarand, Iran استادیار، گروه روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد زرند، زرند، ایران ALlireza Manzari Tavakoli علیرضا منظری توکلی a.manzari@iauk.ac.ir 100319475328460064307 100319475328460064307 No Associate Professor, Counseling Department, Kerman Branch, Islamic Azad University, Kerman, Iran دانشیار، گروه روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان، کرمان، ایران