Middle Eastern Journal of Disability Studies

fa مدل‌سازی معادلات ساختاری اهمال‌کاری تحصیلی براساس وابستگی به فضای مجازی و کارکردهای اجرایی با میانجیگری مدیریت زمان در دانش‌آموزان دختر متوسطهٔ اول The Structural Equation Modeling of Academic Procrastination Based on Dependence on Cyberspace and Executive Functions with the Mediation of Time Management in Junior Female High School Students روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article چکیده زمینه و هدف: اهمال‌کاری تحصیلی از عوامل مختلفی ازجمله وابستگی به فضای مجازی و کارکردهای اجرایی و مدیریت زمان نشئت می‌گیرد؛ ازاین‌رو پژوهش حاضر باهدف مدل‌سازی معادلات ساختاری اهمال‌کاری تحصیلی براساس وابستگی به فضای مجازی و کارکردهای اجرایی با میانجیگری مدیریت زمان در دانش‌آموزان دختر متوسطهٔ اول انجام شد. روش‌بررسی: روش پژوهش تحلیلی‌همبستگی مبتنی‌بر روش مدل‌سازی معادلات ساختاری بود. جامعهٔ آماری را دانش‌آموزان دختر متوسطهٔ اول شهر کرمان در سال تحصیلی ۱۴۰۱-۱۴۰۲ تشکیل دادند. ازاین‌بین ۳۸۴ نفر با روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها، آزمون اعتیاد به اینترنت (ویدیانتو و مک‌موران، ۲۰۰۴)، پرسش‌نامهٔ درجه‌بندی رفتاری کارکردهای اجرایی (بریف) (جیویا و همکاران، ۲۰۰۰)، پرسش‌نامهٔ مدیریت زمان (ترومن و هارتلی، ۱۹۹۵) و پرسش‌نامهٔ اهمال‌کاری تحصیلی (سولومون و راث‌بلوم، ۱۹۸۴) به‌کار رفت. داده‌ها در سطح معناداری ۰٫۰۵ با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری، در نرم‌افزارهای SSPS نسخهٔ ۲۵ و AMOS نسخهٔ ۲۴ تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد، اثرات مستقیم وابستگی به فضای مجازی بر مدیریت زمان (۰٫۰۰۱>p و ۰٫۷۶-=β)، کارکردهای اجرایی بر مدیریت زمان (۰٫۰۱۲=p و ۰٫۲۴=β)، وابستگی به فضای مجازی بر اهمال‌کاری تحصیلی (۰٫۰۰۱>p و ۰٫۶۹=β)، کارکردهای اجرایی بر اهمال‌کاری تحصیلی (۰٫۰۰۱>p و ۰٫۴۶-=β) و مدیریت زمان بر اهمال‌کاری تحصیلی (۰٫۰۰۱>p و ۰٫۵۶-=β) معنادار بود؛ ازطرفی مدیریت زمان در رابطهٔ بین وابستگی به فضای مجازی (۰٫۰۰۱>p و ۰٫۳۸۱=β) و کارکردهای اجرایی (۰٫۰۰۱>p و ۰٫۲۴=β) با اهمال‌کاری تحصیلی دانش‌آموزان، نقش میانجی داشت‌؛ همچنین شاخص‌های نکویی برازش حاکی‌از برازش مناسب مدل بود (۳٫۵۳=X2/df و ۰٫۹۰۷=GFI و ۰٫۹۲۵=IFI و ۰٫۹۲۴=CFI و ۰٫۰۷۹=RMESA).  نتیجه‌گیری: وابستگی به فضای مجازی و ضعف در کارکردهای اجرایی باعث کاهش توانایی در مدیریت زمان و به‌طبع، منجربه افزایش اهمال‌کاری تحصیلی در دانش‌آموزان می‌شود. Abstract Background & Objectives: Academic procrastination has negative consequences for academic achievement and motivations, cognitions, behaviors, and emotions related to education. One of the most effective structures in academic procrastination is executive functions. Executive functions include the abilities that children will need in the future for school learning. Another factor affecting academic procrastination is addiction to the Internet, especially dependence on cyberspace. Dependence on cyberspace is a new issue that the whole society, many people, and families are involved in today. One of the factors that causes dependence on cyberspace to lead to academic procrastination is a lack of time management due to being involved with cyberspace. Determining the role of dependence on cyberspace, executive functions, and time management in academic procrastination requires field research in Iran. Thus, this research benefits from structural equations modeling for academic procrastination based on dependence on cyberspace and executive functions with the mediation of time management in junior female high school students. Methods: This research method was of the correlation analysis type based on the structural equation modeling. The statistical population of the research was made up of all the female junior high school students in Kerman City, Iran, numbering 8150 people in the academic year 2022–2023. Among them, 384 people were selected as samples by a stratified random sampling method. The sample size was based on the rule proposed by researchers in structural equation modeling, which states that the number of samples should be 15 to 20 times the number of observed variables. In this research, considering 20 obvious variables, 400 people were considered, and after distributing 450 questionnaires among students, 384 people answered thoroughly. Data were gathered via the Internet Addiction Test (Widyanto & Mcmurran, 2004), the Behavior Rating Inventory of Executive Function (BRIEF) (Gioia et al., 2000), the Time Management Questionnaire (TMQ) (Truman & Hartley, 1995) and Procrastination Assessment Scale–Students (PASS) (Solomon & Rothbloom, 1984). Data were analyzed at a significance level 0.05 using structural equation modeling in SPSS version 25 and AMOS version 24. Results: The results showed that the model for predicting academic procrastination based on dependence on cyberspace and executive functions with the mediation of time management is an acceptable fit for junior female high school students in Kerman. Thus, the direct effects of dependence on cyberspace on time management (β=–0.76, p<0.001), executive functions on time management (β=0.24, p=0.012), dependence on cyberspace on academic procrastination (β=0.69, p<0.001), executive functions on academic procrastination (β=–0.46, p<0.001), and time management on academic procrastination (β=–0.56, p<0.001) were significant. On the other hand, time management plays a mediating role in the relationship between dependence on cyberspace (β=0.381, p<0.001) and executive functions (β = 0.24, p<0.001) and students' academic procrastination. The goodness–of–fit indices indicated a good fit of the model (χ2/df=3.53, GFI=0.907, IFI=0.925, CFI=0.924, RMSEA=0.079). Conclusion: According to the findings, dependence on cyberspace and weakness in executive functions reduces the ability to time management and naturally lead to an increase in academic procrastination among students. اهمال‌کاری تحصیلی, وابستگی به فضای مجازی, کارکردهای اجرایی, مدیریت زمان, دانش‌آموزان Academic procrastination, Dependence on cyberspace, Executive functions, Time management, Students 44 44 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-12-3603-1&slc_lang=fa&sid=1 Fereshteh Fatehnejat فرشته فتح نجات fereshteh.fathnejat48@gmail.com 100319475328460061654 100319475328460061654 No PhD Candidate of Educational Psychology, Kerman Branch, Islamic Azad University, Kerman, Iran دانشجوی دکترا، گروه روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان، کرمان، ایران Aman Allah Soltani امان الله سلطانی soltanimani@yahoo.com 100319475328460061655 100319475328460061655 Yes Assistant Professor, Psychology and Educational Sciences Department, Kerman Branch, Islamic Azad University, Kerman, Iran استادیار، گروه روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان، کرمان، ایران Vida Andishmand ویدا اندیشمند dr.vidaandishmand@gmail.com 100319475328460061656 100319475328460061656 No Assistant Professor, Psychology and Educational Sciences Department, Kerman Branch, Islamic Azad University, Kerman, Iran استادیار، گروه روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان، کرمان، ایران AliReza Manzari Tavakoli علیرضا منظری توکلی a.manzari@iauk.ac.ir 100319475328460061657 100319475328460061657 No Assistant Professor, Psychology and Educational Sciences Department, Kerman Branch, Islamic Azad University, Kerman, Iran استادیار، گروه روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان، کرمان، ایران