Middle Eastern Journal of Disability Studies

fa تعیین اثربخشی آموزش دیداری-حرکتی بر مهارت‌های دست‌نویسی، توجه و حافظهٔ فعال کودکان با ناتوانی هوشی آموزش‌پذیر Determining the Effectiveness of Visual-Motor Training in Handwriting Skills, Attention, and Working Memory in Students with Educable Intellectual Disabilities روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article چکیده زمینه و هدف: باتوجه به اینکه کودکان با ناتوانی هوشی آموزش‌پذیر مشکلاتی در دست‌نویسی و توجه و حافظهٔ فعال دارند، استفاده از شیوه‌های مناسب برای بهبود مشکلات مذکور دارای اهمیت فراوانی است؛ لذا پژوهش حاضر باهدف تعیین اثربخشی آموزش دیداری-حرکتی بر مهارت‌های دست‌نویسی و توجه و حافظهٔ فعال کودکان با ناتوانی هوشی آموزش‌پذیر انجام شد. روش‌بررسی: روش پژوهش، نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون همراه با گروه گواه بود. جامعه‌ٔ آماری پژوهش را تمامی کودکان با ناتوانی هوشی آموزش‌پذیر ۱۱تا۱۶ سال شهر تهران در سال ۱۴۰۲ تشکیل دادند. از بین آن‌ها سی نفر داوطب واجد شرایط به‌طور دردسترس وارد مطالعه شدند و به‌تصادف در گروه‌های آزمایش و گواه (هر گروه پانزده نفر) قرار گرفتند. دو گروه در پیش‌آزمون و پس‌آزمون، چک‌لیست دست‌نویسی (هداوندخانی و همکاران، ۱۳۸۶) و نسخهٔ چهارم آزمون هوش وکسلر برای کودکان (وکسلر، ۲۰۱۲) را تکمیل کردند. برنامهٔ آموزش دیداری-حرکتی روی گروه آزمایش به‌صورت ده جلسهٔ شصت‌دقیقه‌ای و هر جلسه هفته‌ای سه بار اجرا شد؛ اما گروه گروه گواه هیچ برنامهٔ آموزشی دریافت نکرد. تحلیل داده‌ها بااستفاده از روش تحلیل کوواریانس در نرم‌افزار SPSS نسخهٔ ۲۶ صورت گرفت. سطح معناداری آزمون‌ها ۰٫۰۵ در نظر گرفته شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد، در سه متغیر مهارت‌های دست‌نویسی و توجه و حافظهٔ فعال بین گروه‌های آزمایش و گواه در پس‌آزمون، بعد از حذف اثر پیش‌آزمون، تفاوت معناداری وجود داشت (۰٫۰۰۱>p)؛ همچنین آموزش دیداری-حرکتی توانست ۷۵درصد دست‌نویسی و ۵۹درصد توجه و ۷۹درصد حافظهٔ فعال را افزایش دهد. نتیجه‌گیری: براساس یافته‌های پژوهش نتیجه گرفته می‌شود، آموزش دیداری-حرکتی به دانش‌آموزان دارای ناتوانی هوشی آموزش‌پذیر، روش مناسبی برای بهبود مهارت‌های دست‌نویسی و توجه و حافظهٔ فعال آنان است. Abstract Background & Objectives: Although the most important difference between humans and other creatures is their mental abilities, it can be seen that some people have mental problems that affect different aspects of their lives. One of the most important problems is intellectual disability. This disability is one of the common developmental disorders because of its side effects and widespread prevalence. It is associated with abnormalities and general developmental delays in various physical, psychological, social, and educational aspects that affect children's motor, cognitive, communicative, and language development. The results of previous studies have shown that students with learning disabilities have problems with handwriting skills, attention, and working memory. Therefore, it is very important to use appropriate methods to improve these problems. One of these effective methods is visual–motor training. Hence, this research aimed to determine the effectiveness of visual–motor training on handwriting skills, attention, and working memory of children with educable intellectual disabilities. Methods: This study was quasi–experimental and was conducted using a pretest–posttest design with a control group. The statistical population of the present study comprised students with intellectual disabilities, 11 to 16 years old, living in Tehran City, Iran, in 2023. Among the statistical population, 30 qualified volunteers were selected by available sampling and randomly assigned to the experimental and control groups (each group includes 15 people). The inclusion criteria were as follows: having an IQ of 55 to 70, being in the age range of 11 to 16 years, interested in participating in the research, and lacking serious speech, physical, and movement problems affecting the process of the sessions. The exclusion criteria were as follows: absenteeism from more than three training sessions, non–observance of group therapy rules, and incomplete performance of the tests in the research. This research observed ethical standards including obtaining informed consent and guaranteeing privacy and confidentiality. Also, when participating in the research, the participants were free to withdraw from the research at any time and provide personal information. They were assured that the information would remain confidential and fully respected. After the end of the research, some motor skills training was also implemented for the control group to maintain ethical standards. Both groups completed the handwritten checklist (Hadavand Khani et al., 2008) and Wechsler Intelligence Scale for Children– IV (WISC–4) (Wechsler, 2012) in the pretest and posttest stages. The visual–motor training program was implemented in the experimental group as a 10 session's 60–minute program, three times a week, but the control group did not receive any treatment plan. Data analysis was carried out in two parts: descriptive and inferential statistics. At the level of descriptive statistics, frequency, mean, and standard deviation were estimated. In the inferential statistics, analysis of covariance was used. Data analysis was done in SPSS software version 26, and the significance level of the tests was considered to be 0.05. Results: The results showed significant differences in all three variables of handwriting skills, attention, and working memory between the experimental and control groups in the posttest, after removing the effect of the pretest (p<0.001). Also, visual–motor training could increase handwriting by 75%, attention by 59%, and working memory by 79%. Conclusion: Based on the research findings, visual–motor training for students with educable intellectual disabilities is a suitable method to improve their handwriting skills, attention, and working memory. ناتوان هوشی, دست‌نویسی, توجه, حافظهٔ فعال, آموزش دیداری-حرکتی Intellectual disability, Handwriting, Attention, Working memory, Visual–Motor Training 14 14 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-12-3605-1&slc_lang=fa&sid=1 Mahdie Sadat Motevaliyan مهدیه سادات متولیان Motevaliyanmahdie@gmail.com 100319475328460065653 100319475328460065653 No Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنائی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Samira Vakili سمیرا وکیلی Vakili7sa@gmail.com 100319475328460065654 100319475328460065654 Yes Assistant Professor, Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Faculty of Literature, Humanities and Social Sciences, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran استادیار، گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنائی، دانشکدهٔ ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Keivan Molanorouzi کیوان ملانوروزی Keivannorozy@gmail.com 100319475328460065655 100319475328460065655 No Assistant Professor, Department of Motor Behavior and Sports Psychology, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran استادیار، گروه رفتار حرکتی و روان‌شناسی ورزشی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران