Middle Eastern Journal of Disability Studies

fa تعیین تأثیر بازی‌درمانی مبتنی‌بر رابطهٔ والد-کودک بر میزان اعتمادبه‌نفس و پرخاشگری دانش‌آموزان پسر دورهٔ اول ابتدایی با اختلال کاستی توجه/بیش‌فعالی Determining the Effect of Play Therapy Based on Parent-Child Relationship on Self-esteem and Aggression in Children with Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article چکیده هدف: بیش‌فعالی در کودکان، امری بسیار شایع و با مشکلات بسیار فراوانی مواجه است. پژوهش حاضر باهدف تعیین تأثیر بازی‌درمانی مبتنی‌بر رابطهٔ والد-کودک بر میزان اعتمادبه‌نفس و پرخاشگری دانش‌آموزان پسر با اختلال کاستی توجه همراه با بیش‌فعالی انجام شد. روش‌بررسی: روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون همراه با گروه گواه بود. جامعهٔ آماری پژوهش حاضر را تمامی مادران دانش‌آموزان پسر با اختلال کاستی توجه/بیش‌فعالی دورهٔ اول ابتدایی شهر همدان در سال تحصیلی ۹۹-۱۳۹۸ تشکیل دادند. از جامعهٔ آماری مذکور سی نفر داوطلب واجد شرایط وارد مطالعه شدند و به‌طور تصادفی در دو گروه پانزده‌نفری آزمایش و گواه قرار گرفتند. گروه آزمایش طی ده جلسهٔ شصت‌دقیقه‌ای، بازی‌درمانی مبتنی‌بر رابطهٔ والد-کودک را دریافت کرد؛ اما این آموزش برای گروه گواه اجرا نشد. ابزارهای پژوهش، پروتکل بازی‌درمانی مبتنی‌بر رابطهٔ والد-کودک (لندرث و براتون، ۲۰۰۶) و سه ابزار استاندارد شامل ﻣﻘﻴﺎس درجه‌بندی ﻛﺎﻧﺮز واﻟﺪﻳﻦ (ﻓﺮم تجدیدنظرﺷﺪه) (کانرز، ۱۹۹۷)، مقیاس اعتمادبه‌نفس آیزنک (آیزنک، ۱۹۷۶) و پرسش‌نامهٔ پرخاشگری (باس و پری، ۱۹۹۲) بود. تحلیل داده‌ها در نرم‌افزار آماری SPSS نسخهٔ ۲۳ با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس صورت گرفت. سطح معناداری آزمون‌ها ۰٫۰۵ بود. یافته‌ها: نتایج نشان داد، بازی‌درمانی مبتنی‌بر رابطهٔ والد-کودک به‌طور معناداری بر میزان اعتمادبه‌نفس و پرخاشگری کودکان با اختلال کاستی توجه همراه با بیش‌فعالی تأثیر داشت؛ به‌طوری‌که در گروه آزمایش باعث افزایش معنادار اعتمادبه‌نفس (۰٫۰۰۱>p) و کاهش معنادار پرخاشگری (۰٫۰۰۱>p) شد. ضریب تأثیر اعتمادبه‌نفس و پرخاشگری به‌ترتیب ۰٫۸۰۴ و ۰٫۹۱۷ به‌دست آمد که نشان از تأثیر بسیار زیاد بازی‌درمانی مبتنی‌بر رابطهٔ والد-کودک بر افزایش اعتمادبه‌نفس و کاهش پرخاشگری کودکان با اختلال کاستی توجه همراه با بیش‌فعالی داشت. نتیجه‌گیری: باتوجه به نتایج پژوهش، بازی‌درمانی مبتنی‌بر رابطهٔ والد-کودک به‌عنوان روش مناسبی برای افزایش اعتمادبه‌نفس و کاهش پرخاشگری کودکان با اختلال کاستی توجه همراه با بیش‌فعالی پیشنهاد می‌شود. Abstract Background & Objectives: Attention–Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) is among the pervasive disorders in childhood, which influences various aspects of life, such as education, social relations, and life satisfaction. Hyperactive children have a lot of disservice and harassment, and this harassment causes their parents and teachers to blame them or punish them physically and verbally. This blame and punishment put their self–confidence at a real risk. Low or poor self–esteem is associated with depressive disorders, defiance disorders, phobias, and trophic disorders. Play therapy is one of the remedial methods. Game is an opportunity to express the feelings and experiences of children through which you can detect their unconsciousness indirectly. Play therapy, directly and indirectly, encourages self–elicitation. So, the present study was conducted to determine the effect of play therapy based on the parent–child relationship on the level of self–confidence and aggression of children with ADHD. Methods: The research method was quasi–experimental with a pretest–posttest design and a control group. The statistical population of the present study consisted of all the mothers of students with ADHD in the first grade of elementary schools in Hamadan City, Iran, in the academic year 2019–2020. A total of 30 mothers were selected from the mentioned statistical population and randomly assigned to two groups of 15 people (experimental and control). The experimental group underwent ten 60–minute sessions of play therapy based on the parent–child relationship, but this training was not implemented for the control group. The research tools included the play therapy protocol based on the parent–child relationship (Landerth and Bratton, 2006) and three standard tools, including the Conners Parent Rating Scale–Revised Short Form (CPRS–R) (Conners, 1997), the Eysenck's Self–confidence Scale (Eysenck, 1976), and the Aggression Scale (Bass & Perry, 1992). Data analysis was done in SPSS version 23 using covariance analysis. The significance level of the tests was 0.05. Results: The results showed that play therapy based on parent–child relationships was significantly effective on the level of self–confidence and aggression of children with ADHD. So, it caused a significant increase in self–confidence (p<0.001) and a significant decrease in aggression (p<0.001) in the experimental group. The Eta squared of self–confidence and aggression was obtained as 0.804 and 0.917, respectively, indicating the considerable effect of play therapy based on the parent–child relationship on increasing self–confidence and reducing aggression in children with ADHD. Conclusion: According to the results of this study, play therapy based on the parent–child relationship is recommended as a good way to improve the level of self–confidence and aggression of children with ADHD. بازی‌درمانی مبتنی‌بر رابطهٔ والد-کودک, اعتمادبه‌نفس, پرخاشگری, اختلال کاستی توجه/بیش‌فعالی Play therapy based on parent–child relationship, Self–confidence, Aggression, Attention–deficit/hyperactivity disorder 53 53 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-11-3593-1&slc_lang=fa&sid=1 Zeynab Arablo زینب عربلو zeynabarablo@gmail.com 100319475328460062289 100319475328460062289 Yes MA in General Psychology, Faculty of Psychology, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan, Iran کارشناس ارشد روان‌شناسی عمومی، گروه روان‌شناسی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران Ali Sadeghi Sayah علی صادقی سیاح A.sadeghi73@yahoo.com 100319475328460062290 100319475328460062290 No Assistant Professor, Faculty of Psychology, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan, Iran استادیار گروه روان‌شناسی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران