Middle Eastern Journal of Disability Studies

fa طراحی و آزمون مدلی از روابط برخی پیشایندهای علائم اختلال وسواسی اجباری در دانشجویان Designing and Testing a Model of Relationships Between Some Antecedents of OCD Symptoms in Students روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article چکیده زمینه و هدف: مدل‌های شناختی‌رفتاری با تأکید بر نقش باورها و ارزیابی‌های فرد از افکار مزاحم در ایجاد اختلال وسواسی اجباری، تفاوت‌های زیاد در شدت علائم را در نظر نمی‌گیرند؛ بنابراین پژوهشگران به بررسی نقش فرایندهای روان‌شناختی زیربنایی توجه کرده‌اند؛ ازاین‌رو پژوهش حاضر باهدف طراحی و آزمون مدلی از روابط برخی پیشایندهای علائم اختلال وسواسی اجباری در دانشجویان انجام شد. روش‌بررسی: روش پژوهش تحلیلی‌همبستگی مبتنی‌بر تحلیل مسیر بود. جامعهٔ آماری پژوهش را دانشجویان مقطع کارشناسی‌ارشد مشغول به تحصیل در دانشگاه فردوسی مشهد در سال ۱۴۰۱-۱۴۰۲ تشکیل دادند که از میان آن‌ها ۲۰۶ ‌دانشجو به‌شیوهٔ خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. شرکت‌کنندگان پرسش‌نامهٔ وسواسی اجباری تجدید‌نظر‌شده ‌(فوآ و همکاران، ۲۰۰۲)، نسخهٔ کوتاه مقیاس تجارب در روابط نزدیک (وی و همکاران، ۲۰۰۷)، پرسش‌نامهٔ دوسوگرایی نسبت ‌به خود (بار و کایریوس، ۲۰۰۷)، پرسش‌نامهٔ ادراک تهدید ازسوی هیجانات (مکابن و سامپسون، ۲۰۰۶)، پرسش‌نامهٔ باورهای وسواسی (کارگروه شناخت‌های وسواسی اجباری، ۲۰۰۵) و پرسش‌نامهٔ تفسیر مزاحمت‌های ذهنی (کارگروه شناخت‌های وسواسی اجباری، ۲۰۰۵) را تکمیل کردند. داده‌ها در سطح معناداری ۰٫۰۱ بااستفاده از همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر در نرم‌افزارهای SPSSنسخهٔ ۲۶ و AMOS نسخهٔ ۲۴ تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد، ‌به‌استثنای مسیر‌های مربوط به اثر مستقیم دلبستگی اجتنابی بر علائم اختلال وسواسی اجباری (۰٫۰۲۸= βو ۰٫۶۰۸=p) و نیز اثرات غیرمستقیم دلبستگی اجتنابی بر علائم اختلال وسواسی اجباری با میانجیگری تفسیر افکار مزاحم (۰٫۰۰۴-= βو ۰٫۴۱۲=p)، با میانجیگری باورهای وسواسی (۰٫۰۱۳= βو ۰٫۰۹۰=p) و با میانجیگری هم‌زمان باورهای وسواسی و تفسیر افکار مزاحم (۰٫۰۰۳= βو ۰٫۰۸۱=p)، دیگر اثرات مستقیم و غیرمستقیم مد‌نظر در الگوی پژوهش معنادار بود؛ همچنین شاخص‌های نکویی برازش حاکی‌از برازش مناسب مدل است (۲٫۷۸۸=X2/df و ۰٫۹۸۱=IIF و ۰٫۹۷۸= GFIو ۰٫۹۸۱= CFIو ۰٫۰۹۳= RMSEA). نتیجه‌گیری: عوامل تحولی و زیربنایی علائم اختلال وسواسی اجباری باید در مداخلات مربوط به این اختلال مدنظر قرار گیرد. Abstract Background & Objectives: Over the past four decades, the treatment of Obsessive–Compulsive Disorder (OCD) has been under the influence of cognitive–behavioral models. These models consider intrusive thoughts as universally experienced and normal phenomena. However, interpreting these thoughts negatively leads to distress, prompting individuals to seek relief from these thoughts. Nevertheless, these models do not consider significant differences in symptom severity, prompting researchers to focus on underlying psychological processes, including attachment styles. Various studies indicate that insecure attachments are associated with different forms of psychological pathology. However, few studies have examined the role of attachment in OCD. Additionally, individuals with OCD exhibit weak emotional recognition. Another underlying factor is self–ambivalence, wherein individuals suffering from OCD lack a unified perception of self and perceive intrusive thoughts as a criterion for internal conflict perception. Given that current interventions primarily focus on cognition, behavior, and biochemistry, background phenomena might be overlooked. Therefore, further exploration in this area holds significant potential value. This present study aimed to examine the design of a path analysis model for some predictors of obsessive–compulsive symptoms. Methods: The research method was a descriptive correlational approach based on path analysis. The study population consisted of master's students at Ferdowsi University, Mashhad City, Iran, in the academic year 2022–2023. A total of 206 students were selected using a multi–stage cluster sampling method. First, four faculties were randomly selected. Then, three fields of study were chosen randomly from each of the selected faculties, and two classes were randomly selected from the classes related to that field. The research instruments included the Obsessive–Compulsive Inventory–Revised (OCI–R) (Foa et al., 2002), the Experiences in Close Relationship Scale (ECR) –Short Form (Wei et al., 2007), the Self–Ambivalence Measure (SAM) (Bhar & Kyrios, 2007), the Perception of Threat from Emotion Questionnaire (PTEQ) (McCubbin & Sampson, 2006), Obsessive Beliefs Questionnaire (Obsessive–Compulsive Cognitions Working Group, 2005), and the Interpretation of Intrusions Inventory (Obsessive–Compulsive Cognitions Working Group, 2005). In this study, data analysis was performed using the Pearson correlation coefficient and path analysis method in SPSS version 26 and AMOS version 24 software at a significance level of 0.01. Results: The results indicated that the direct effect of anxiety attachment on obsessive–compulsive symptoms (β=0.209, p=0.002) was significant. Also, the indirect effect of anxiety attachment on obsessive–compulsive symptoms mediated by the perception of threat from emotions (β=0.066, p=0.004), the self–ambivalence (β=0.153, p=0.001), the obsessive beliefs (β=0.044, p=0.016), the interpretation of intrusive thoughts (β=0.044, p=0.017), the simultaneous effect of obsessive beliefs and interpretation of intrusive thoughts (β=0.013, p=0.008), the simultaneous effect of self–ambivalence and obsessive beliefs (β=0.169, p=0.002), the simultaneous effect of self–ambivalence and interpretation of intrusive thoughts (β=0.179, p=0.001), and the simultaneous effect of self–ambivalence, obsessive beliefs and interpretation of intrusive thoughts (β=0.035, p=0.001) was significant. Further, the indirect effect of avoidant attachment on obsessive–compulsive symptoms mediated by the perception of threat from emotions (β=0.023, p=0.010), the self–ambivalence (β=0.105, p=0.001), the simultaneous effect of self–ambivalence and obsessive beliefs (β=0.131, p=0.002), the simultaneous effect of self–ambivalence and interpretation of intrusive thoughts (β=0.020, p=0.001), and the simultaneous effect of self–ambivalence, obsessive beliefs and interpretation of intrusive thoughts (β=0.012, p=0.001) was significant. However, the direct effect of avoidant attachment on obsessive–compulsive symptoms (β=0.028, p=0.608) was not significant. Also, the indirect effect of avoidant attachment on obsessive–compulsive symptoms mediated by interpretation of intrusive thoughts (p=0.412, β=–0.004), mediated by obsessive beliefs (β=0.013, p=0.090), and the simultaneous effect of obsessive beliefs and interpretation of intrusive thoughts (β=0.003, p=0.081) was not significant. The goodness–of–fit indices indicated an adequate fit for the model (χ²/df=2.788, IFI=0.981, GFI=0.978, CFI=0.981, RMSEA=0.093) Conclusion: Based on these results, the present study highlights the importance of developmental and underlying factors in obsessive–compulsive symptoms, affirming the necessity to consider these factors in interventions related to obsessive–compulsive disorder. اختلال وسواسی اجباری, دلبستگی ناایمن, ادراک تهدید ازسوی هیجانات, دوسوگرایی نسبت‌ به خود, باورهای وسواسی, تفسیر افکار مزاحم obsessive-compulsive disorder symptoms, anxiety attachment, avoidant attachment, Perception of Threat from Emotions, Self-Ambivalence, Obsessive Beliefs, Interpretation of Intrusions 15 15 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-12-3610-1&slc_lang=fa&sid=1 Farah Hashemi فرح هاشمی hashemi.farah1982@gmail.com 100319475328460065656 100319475328460065656 No PhD Student in Psychology, Department of Psychology, Faculty of Education and Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran دانشجوی دکتری روان‌شناسی، گروه روان‌شناسی، دانشکدهٔ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران Abdulzahra Naami عبدالزهرا نعامی naamiabdol@scu.ac.ir 100319475328460065657 100319475328460065657 Yes Professor, Department of Psychology, Faculty of Education and Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran استاد گروه روان‌شناسی، دانشکدهٔ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران Iran Davodi ایران داودی davoudi_i@scu.ac.ir 100319475328460065658 100319475328460065658 No Assistant Professor, Department of Psychology, Faculty of Education and Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran استادیار گروه روان‌شناسی، دانشکدهٔ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران Seyed Esmaeil Hashemi سید اسماعیل هاشمی esmaeil@scu.ac.ir 100319475328460065659 100319475328460065659 No Professor, Department of Psychology, Faculty of Education and Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran استاد گروه روان‌شناسی، دانشکدهٔ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران