Middle Eastern Journal of Disability Studies

fa تعیین اثربخشی نمایش خلاق بر تنظیم شناختی هیجان و مهارت‌های اجتماعی دختران دارای اختلال رفتاری ۱۰تا۱۲ سال Determining the Effectiveness of Creative Drama on the Cognitive Regulation of Emotions and Social Skills of Girls with Behavioral Disorders Aged 10 to 12 Years روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article چکیده زمینه و هدف: طبق نتایج مطالعات پیشین، کودکان دارای اختلال رفتاری مشکلاتی در تنظیم شناختی هیجان و مهارت‌های اجتماعی دارند؛ براین‌اساس استفاده از شیوه‌های مناسب برای بهبود این متغیرها دارای اهمیت فراوانی است. یکی از شیوه‌های مؤثر، نمایش خلاق است؛ لذا پژوهش حاضر باهدف تعیین اثربخشی نمایش خلاق بر تنظیم شناختی هیجان و مهارت‌های اجتماعی دختران دارای اختلال رفتاری ۱۰تا۱۲ سال انجام شد. روش‌بررسی: روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون همراه با گروه گواه بود. جامعه‌ٔ آماری پژوهش را تمامی دختران دارای اختلال رفتاری ۱۰تا۱۲ سال شهر تهران در سال ۱۴۰۲ تشکیل دادند. از بین آن‌ها بیست نفر داوطب واجد شرایط به‌طور دردسترس وارد مطالعه شدند و به‌تصادف در دو گروه‌ آزمایش و گواه (هر گروه ده نفر) قرار گرفتند. هر دو گروه در پیش‌آزمون و پس‌آزمون، پرسش‌نامهٔ تنظیم شناختی هیجان (گارنفسکی و همکاران، ۲۰۰۱) و فرم معلم مقیاس درجه‌بندی مهارت‌های اجتماعی (گرشام و الیوت، ۱۹۹۰) را تکمیل کردند. برنامهٔ نمایش خلاق روی گروه آزمایش طی دوازده جلسهٔ شصت‌دقیقه‌ای و هر جلسه هفته‌ای دو بار اجرا شد؛ اما گروه گروه گواه هیچ برنامهٔ آموزشی دریافت نکرد. تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس در نرم‌افزار SPSS نسخهٔ ۲۶ صورت گرفت. سطح معناداری آزمون‌ها ۰٫۰۵ در نظر گرفته شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد، در هر سه متغیر راهبردهای سازگارانه و راهبردهای ناسازگارانه تنظیم شناختی هیجان و مهارت‌های اجتماعی بین گروه‌های آزمایش و گواه در پس‌آزمون، بعد از حذف اثر پیش‌آزمون، تفاوت معناداری وجود داشت (۰٫۰۰۱>p)؛ همچنین نمایش خلاق ۲۶درصد راهبردهای سازگارانه و ۸۷درصد مهارت‌های اجتماعی را افزایش و ۶۵درصد راهبردهای ناسازگارانه را کاهش داد. نتیجه‌گیری: براساس یافته‌های پژوهش نتیجه گرفته می‌شود، استفاده از نمایش خلاق برای کودکان دارای اختلال رفتاری، روش مناسبی به‌منظور بهبود تنظیم شناختی هیجان و مهارت‌های اجتماعی آنان است. Abstract Background & Objectives: Childhood can be considered the most crucial period of every person's life. This period is spent with the family. A warm and authoritative family can have positive effects on children's mental health. However, the presence of conflict, family violence, poverty, and addiction in the family leads to a decrease in mental health and an increase in behavioral disorders in children. The results of previous studies indicate that children with behavioral disorders have many personal and social problems, two of which are cognitive emotion regulation and social skills. Thus, it is very important to use appropriate methods to improve these variables. One of these effective methods is creative drama. Therefore, this research aimed to determine the effectiveness of creative drama on the cognitive emotion regulation and social skills of girls with behavioral disorders aged 10 to 12 years. Methods: This quasi–experimental research employed a pretest–posttest design with a control group. The statistical population of the present study comprised all girls with behavioral disorders aged 10 to 12 living in Tehran City, Iran, in 2023. Among the statistical population, 20 qualified volunteers were recruited and randomly assigned to the experimental and control groups (each group includes 10 girls). The inclusion criteria were as follows: obtaining the entry score of behavioral disorders based on Child Behavior Profile–II (Achenbach & Edelbrock, 1979), being in the age range of 10 to 12 years, being interested in participating in the research, and lacking serious speech, physical and movement problems affecting the process of the sessions. The exclusion criteria were absenteeism of more than three sessions, non–observance of group therapy rules, and incomplete tests in the research. This research observed ethical standards including obtaining informed consent and guaranteeing privacy and confidentiality. Also, when participating in the research, the participants were free to withdraw from the research at any time and provide personal information. They were assured that the information would remain confidential and that it would be fully respected. After the end of the research, some creative drama training conducted in the experimental group was also implemented for the control group to maintain ethical standards. Both groups completed the Cognitive Emotion Regulation Questionnaire (Garnefski et al., 2001) and the Social Skills Rating System–Teacher Form (Gresham & Elliot, 1990) in the pretest and posttest. The creative drama program was implemented in the experimental group as a 12 session's 60–minute and twice a week, but the control group did not receive any treatment plan. Data analysis was carried out in two parts: descriptive and inferential statistics. At the level of descriptive statistics, frequency, mean, standard deviation, and the level of inferential statistics, analysis of covariance was used. Data analysis was done in SPSS software version 26, and the significance level of the tests was considered to be 0.05. Results: The results showed a significant difference in all three variables of adaptive strategies, maladaptive strategies, and social skills between the experimental and control groups in the posttest after removing the effect of the pretest (p<0.001). Also, creative drama increased adaptive strategies by 26% and social skills by 87% and decreased maladaptive strategy by 65%. Conclusion: Based on the research findings, creative drama training for students with behavioral disorders is suitable for improving their cognitive emotion regulation and social skills. اختلال رفتاری, تنظیم شناختی هیجان, مهارت‌های اجتماعی, نمایش خلاق Behavioral disorder, Cognitive emotion regulation, Social skills, Creative drama 14 14 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-11-3660-1&slc_lang=fa&sid=1 Najmeh Vashegani Farahani نجمه واشقانی فراهانی Nv79.farahani@gmail.com 100319475328460060992 100319475328460060992 No Department of Movement Behavior and Sports Psychology, Faculty of Literature, Science and Research, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنائی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Samira Vakili سمیرا وکیلی vakili75sa@gmail.com 100319475328460060993 100319475328460060993 Yes Assistant Professor, Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Faculty of Literature, Humanities and Social Sciences, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran استادیار، گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنائی، دانشکدهٔ ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Leila Kashani Vahid لیلا کاشانی وحید i.kashani@srbiau.ac.ir 100319475328460060994 100319475328460060994 No Assistant Professor, Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Faculty of Literature, Humanities and Social Sciences, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran استادیار، گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنائی، دانشکدهٔ ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران