Middle Eastern Journal of Disability Studies

fa بررسی تأثیر بستهٔ آموزشی مثبت‌گرا مبتنی‌بر الگوهای ارتباطی، بهزیستی روان‌شناختی و فرزندپروری مقتدرانه بر شادکامی و کیفیت زندگی مادران کودکان با ناتوانی هوشی Investigating the Effect of a Positive Educational Package Based on Communication Patterns, Psychological Well-being, and Authoritative Parenting on the Happiness and Quality of Life of Mothers of Children with Intellectual Disabilities روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article چکیده زمینه و هدف: کودکان با ناتوانی هوشی به‌دلیل داشتن نقایصی درزمینه‌های هوشی و شناختی و هیجانی، باعث کاهش شادکامی و کیفیت زندگی مادران خود می‌شوند. تاکنون به آموزش‌های مثبت‌گرای تأثیرگذار در ارتقای شادکامی و کیفیت زندگی والدین کودکان با ناتوانی هوشی، کمتر توجه شده است. پژوهش حاضر باهدف بررسی تأثیر بستهٔ آموزشی مثبت‌گرا بر شادکامی و کیفیت زندگی مادران دارای کودک با ناتوانی هوشی انجام شد. روش‌بررسی: مطالعه از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون همراه با گروه گواه بود. جامعهٔ آماری را تمامی مادران دارای کودک با ناتوانی هوشی تربیت‌پذیر شهر بیرجند تشکیل دادند. از بین مادران واجد شرایط ورود و خروج و داوطلب سی نفر انتخاب شدند. سپس مادران منتخب به‌طور تصادفی در دو گروه پانزده‌‌نفری آزمایش و گواه قرار گرفتند. گروه آزمایش، آموزش مثبت‌گرا را در پانزده جلسه دریافت کرد. برای گروه گواه در این مدت آموزشی ارائه نشد و تنها در پیش‌آزمون و پس‌آزمون همراه با گروه آزمایش شرکت کرد. در این پژوهش، پرسش‌نامهٔ شادکامی آکسفورد (هیلز‌ و آرجیل، ۲۰۰۲) و پرسش‌نامهٔ کیفیت زندگی (ویر و شربورن، ۱۹۹۲) استفاده شد. برای تحلیل داده‌ها روش تحلیل کوواریانس در سطح معناداری ۰٫۰۵ و نرم‌افزار SPSS نسخهٔ ۲۴ به‌کار رفت. یافته‌ها: نتایج نشان داد، آموزش مثبت‌گرا بر افزایش کیفیت زندگی (۰٫۰۰۳=p) و شادکامی (۰٫۰۰۵=p) مادران کودکان با ناتوانی هوشی تأثیرگذار است. ضرایب تأثیر آموزش مثبت‌گرا بر متغیرهای کیفیت زندگی و شادکامی به‌ترتیب ۰٫۲۸۰ و ۰٫۲۵۳ به‌دست آمد. نتیجه‌گیری: باتوجه به یافته‌های پژوهش، آموزش مثبت‌گرا مبتنی‌بر الگوهای ارتباطی و بهزیستی روان‌شناختی و فرزندپروری مقتدرانه به مادران کودکان با ناتوانی هوشی کمک می‌کند شادکامی و کیفیت زندگی بیشتری داشته باشند. Abstract Background & Objectives: Families of children with intellectual disabilities experience significant stress. Positivity can improve the quality of life of parents of children with intellectual disabilities and promote happiness. Positive psychology is a scientific discipline that examines the conditions and processes that enable groups and individuals to flourish or perform optimally. On the other hand, one of the components of positive psychology that plays a major role in family interactions and parental happiness is parenting style. Another component of positive psychology is communication patterns that affect family happiness and efficiency. Another component of positivity that affects parental happiness is psychological well–being. Another critical factor affecting the lives of mothers of children with intellectual disabilities is quality of life. Quality of life has two general subscales: physical health and mental health. Children with intellectual disabilities cause a decrease in the happiness and quality of life of their mothers due to their intellectual, cognitive, and emotional deficiencies. The purpose of this study was to investigate the effect of a positive educational package on the happiness and quality of life of mothers with children with intellectual disabilities. Methods: The study was quasi–experimental with a pretest–posttest design with a control group. The statistical population comprised all mothers with mentally retarded children living in Birjand City, Iran. Mothers were identified based on inclusion and exclusion criteria from the non–governmental welfare centers and vocational training centers for the disabled. The inclusion criteria for participating mothers included being a volunteer, having a child with an intellectual disability, and being able to use a smartphone or computer system. The exclusion criteria included dissatisfaction with participating in sessions and missing more than two sessions of the positive thinking training program. Among the eligible people, 30 people were randomly selected. Then, they were placed in two groups of 15 people: experimental and control. The experimental group received positive training in 15 sessions. The control group did not receive training during this period and only participated in the pretest and posttest with the experimental group. The positive training package was taught to mothers of children with intellectual disabilities online for 15 sessions through a virtual training system. In addition, the mothers asked their questions and received answers through a virtual group formed on WhatsApp. The training was held three sessions per week and lasted 90 minutes. The training was conducted by the first author of this article and two experts. In this research, the Oxford Happiness Questionnaire (Hills & Argyle, 2002) and the Quality of Life Questionnaire (Ware & Sherbourne, 1992) were used. For data analysis, descriptive statistics, including mean and standard deviation, and inferential statistics, the covariance analysis method was used at a significance level of 0.05 in software SPSS version 24. Results: In the present study, all participants were female. The mean and standard deviation of the age of participants in the experimental group was 37.40±6.59 years, and in the control group was 37.73±6.92 years. The subjects in the experimental group had an average of 2.46 children, and in the control group, 2.60. Results showed that positive education significantly affected increasing quality of life (p=0.003) and happiness (p=0.005) in mothers of children with intellectual disabilities. The effect sizes of positive education on the quality of life and happiness were 0.280 and 0.253, respectively. Conclusion: According to the research findings, positive education based on communication patterns, psychological well–being, and authoritative parenting styles helps mothers of children with intellectual disabilities to be optimistic about the future and have more happiness and quality. ناتوانی هوشی, کیفیت زندگی, شادکامی, مثبت‌گرا, الگوهای ارتباطی, بهزیستی روان‌شناختی, فرزندپروری مقتدرانه Intellectual disability, Quality of life, Happiness, Positivity, Communication patterns, Psychological well–being, Authoritative parenting 1 1 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-12-467-4&slc_lang=fa&sid=1 Hadi Talebzadeh Sani هادی طالب‌زاده ثانی haditalebzadeh@gmail.com 100319475328460065297 100319475328460065297 No PhD Candidate in Educational Psychology, Isfahan (Khorasgan) Branch, Islamic Azad University, Isfahan, Iran دانشجوی دکتری روان‌شناسی تربیتی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران Salar Faramarzi سالار فرامرزی s.faramarzi@edu.ui.ac.ir 100319475328460065298 100319475328460065298 Yes Associate Professor, Department of Psychology and Education of Children with Special Needs, University of Isfahan, Isfahan, Iran دانشیار، گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران MohammadAli Nadi محمدعلی نادی mnadi@khuisf.ac.ir 100319475328460065299 100319475328460065299 No Professor, Department of Educational Sciences, Isfahan (Khorasgan) Branch, Islamic Azad University, Isfahan, Iran استاد، گروه علوم تربیتی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران