Middle Eastern Journal of Disability Studies

fa بررسی اثربخشی درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد بر نظام‌های مغزی-رفتاری، بدتنظیمی هیجانی و خودکارآمدی ترک در زنان وابسته به مواد مخدر Studying the Effectiveness of Acceptance and Commitment Therapy on Brain-Behavioral Systems, Emotional Dysregulation and Abstinence Self-efficacy in Women with Dependency to Narcotic Drug روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article چکیده زمینه و هدف: زنان وابسته به مواد مخدر برای دریافت خدمات درمانی با مشکلات بیشتری مواجه هستند. استفاده از مداخلات روان‌شناختی برای بهبود مهارت‌های لازم برای ترک مصرف مواد در این قشر از افراد جامعه مغفول مانده است. مطالعهٔ حاضر باهدف بررسی اثربخشی درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد بر نظام‌های مغزی-رفتاری و بدتنظیمی هیجانی و خودکارآمدی ترک در زنان وابسته به مواد مخدر انجام شد. روش‌بررسی: روش پژوهش نیمه‌آزمایشی از نوع پیش‌آزمون و پس‌آزمون و پیگیری با گروه گواه بود. جامعهٔ آماری را تمامی زنان وابسته به مواد مخدر شهر تهران در سال ۱۴۰۲ تشکیل دادند. با روش نمونه‌گیری هدفمند، سی نفر داوطلب واجد شرایط وارد مطالعه شدند و به‌تصادف در دو گروه درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد و گواه (هر گروه پانزده نفر) قرار گرفتند. درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد در بیست جلسه براساس پروتکل‌های هیز و همکاران (۲۰۱۲) و ویلسون و همکاران (۲۰۱۴) برگزار شد. برای گردآوری داده‌ها، مقیاس نظام‌های مغزی-رفتاری (کارور و وایت، ۱۹۹۴) و مقیاس دشواری در تنظیم هیجان (گراتز و رومر، ۲۰۰۴) و مقیاس خودکارآمدی ترک اعتیاد (مارتین و همکاران، ۱۹۹۵) به‌کار رفت. تحلیل داده‌ها بااستفاده از نرم‌افزار SSPSS نسخهٔ ۲۴ و آزمون تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی در سطح معناداری ۰٫۰۵ صورت گرفت. یافته‌ها: در گروه درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد، تفاوت بین پیش‌آزمون با پس‌آزمون در نمرهٔ کلی نظام‌های مغزی-رفتاری (۰٫۰۰۱>p) و بدتنظیمی هیجانی (۰٫۰۰۱>p) و خودکارآمدی ترک اعتیاد (۰٫۰۰۱>p) معنادار بود؛ اما تفاوت معناداری بین پس‌آزمون با پیگیری وجود نداشت (۰٫۰۵<p). این یافته ضمن تأیید اثربخشی درمان پذیرش و تعهد بر بهبود سه متغیر مذکور، پایداری اثربخشی این مداخله را نیز نشان داد. نتیجه‌گیری: باتوجه به نتایج به‌دست‌آمده، استفاده از درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد به‌عنوان مداخلهٔ مکمل همراه با سایر اقدامات درمانی به‌منظور بهبود نظام‌های مغزی-رفتاری و بدتنظیمی هیجانی و خودکارآمدی ترک در زنان وابسته به مواد مخدر توصیه می‌شود. Abstract Background & Objectives: Women's addiction is a widespread and costly health problem worldwide. Women who use drugs at similar rates to men are at greater risk of serious health problems. These risks include a higher likelihood of substance dependence, use of multiple substances at the same time, and the development of health problems, such as mental and physical disorders later in life. Women with substance dependence face greater challenges in accessing treatment services, and the use of psychological interventions to improve the skills necessary for overcoming substance use has been overlooked in this population. An examination of the research literature indicates that acceptance and commitment therapy (ACT) significantly impacts brain–behavioral systems, emotional dysregulation, and general self–efficacy. However, the effect of this intervention on the self–efficacy of women struggling with substance dependence has not been specifically investigated. So, this study aimed to examine the effectiveness of ACT on brain–behavioral systems, emotional dysregulation, and abstinence self–efficacy among women with substance dependence. Methods: This research employed a quasi–experimental design with a pretest–posttest and follow–up approach with a control group. The statistical population included all women with substance dependence living in Tehran City, Iran, in 2023. PASS software version 2021 and the Mean Comparison Computing Package were used to determine the sample size. Considering the mean and standard deviation reported for the brain–behavioral systems variable in drug–dependent women in the study by Gholipour et al. (2014) with a power of 0.90 and an error of 0.05, the required sample size was calculated as 13 people per group. To prevent a decrease in test power due to sample dropout, 15 people were considered for each group. Therefore, in total, 30 drug–dependent female volunteers were included in the study through non–random and purposive sampling. After the inclusion of eligible individuals, the drug–dependent women were randomly assigned to the experimental (ACT) and control groups through random sampling. The inclusion criteria for the subjects in the study included informed consent (in writing), age range of 20–40 years, literacy, drug dependence for more than one year, and abstinence for at least one month. The exclusion criteria were return to drug use and absence of more than two consecutive sessions. Acceptance and commitment therapy was administered in 20 sessions based on the protocols of Hayes et al. (2012) and Wilson et al. (2014). The Brain–Behavioral Systems Scale (Carver & White, 1994), the Difficulties in Emotion Regulation Scale (Gratz & Roemer, 2004), and the Drug Abstinence Self–Efficacy Scale (Martin et al., 1995) were used to collect data. Data analysis was performed using SPSS software version 24, and repeated measures analysis of variance and Bonferroni post hoc test were performed at a significance level of 0.05. Results: The results indicated that in the ACT group, there were significant differences between the pretest and posttest scores in the overall brain–behavioral system (p<0.001), emotional dysregulation (p<0.001), and self–efficacy for addiction recovery (p<0.001). However, no significant difference was found between the posttest and follow–up phase (p>0.05). These findings not only confirm the effectiveness of acceptance and commitment therapy on brain–behavioral systems, emotional dysregulation, and self–efficacy for addiction recovery but also demonstrate the sustainability of this intervention's effectiveness. Conclusion: Based on the findings, it is recommended to use ACT as a complementary intervention alongside other therapeutic measures to improve brain–behavioral systems, emotional dysregulation, and abstinence self–efficacy among women with substance dependence. درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد, نظام‌های مغزی-رفتاری, بدتنظیمی هیجانی, خودکارآمدی ترک, مواد مخدر, زنان Acceptance and commitment therapy, Behavioral–brain systems, Emotional dysregulation, Abstinence self–efficacy, Substance use, Women 6 6 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-12-3842-1&slc_lang=fa&sid=1 Tamila Ismaeil Farahani تامیلا اسمعیل فراهانی faratamila@gmail.com 100319475328460065356 100319475328460065356 No PhD Student in Health Psychology, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran دانشجوی دکتری روان‌شناسی سلامت، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Farahnaz Meschi فرحناز مس چی fa.meschi@kiau.ac.ir 100319475328460065357 100319475328460065357 Yes Assistant Professor of Health Psychology Department, Karaj Branch, Islamic Azad University, Karaj, Iran استادیار گروه روان‌شناسی سلامت، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران Rita Liyaghat ریتا لیاقت dr.liyaghat@gmail.com 100319475328460065358 100319475328460065358 No Assistant Professor of Psychology Department, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran استادیار گروه روان‌شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران