Middle Eastern Journal of Disability Studies

fa تعیین نقش میانجی خودمهارگری در رابطهٔ بین دشواری در تنظیم هیجان و بهزیستی روان‌شناختی در مردان مبتلا به سوء‌مصرف مواد Determining the Mediating Role of Self-control in the Relationship Between Difficulty in Emotion Regulation and Psychological Well-Being in Men Afflicted with Substance Abuse روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article چکیده زمینه و هدف: سوء‌مصرف مواد مخدر بی‌شک بسیاری از افراد و خانواده‌های کشور را درگیر خود ساخته است و این موضوعی نیست که بتوان آن را کتمان کرد یا بی‌اهمیت دانست. پژوهش حاضر باهدف بررسی نقش میانجی خودمهارگری در رابطهٔ بین دشواری در تنظیم هیجان و بهزیستی روان‌شناختی در مردان مبتلا به سوء‌مصرف مواد انجام شد. روش‌بررسی: پژوهش حاضر توصیفی‌تحلیلی از نوع همبستگی و در قالب مدل‌سازی معادلات ساختاری بود. جامعهٔ آماری را تمامی افراد مبتلا به سوء‌مصرف مواد تشکیل دادند که برای درمان وابستگی خود طی سه ماه (اردیبهشت تا تیر ۱۴۰۳) به مراکز ترک اعتیاد در شهر رشت مراجعه کردند. نمونهٔ پژوهش ۲۶۴ نفر از جامعهٔ مذکور بودند که با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزارهای استفاده‌شده در پژوهش، مقیاس بهزیستی روان‌شناختی (ریف و کیز، ۱۹۹۵) و مقیاس دشواری در تنظیم هیجان (گرتز و رومر، ۲۰۰۴) و پرسش‌نامهٔ خودمهارگری فرم کوتاه (تانجنی و همکاران، ۲۰۰۴) بود. به‌منظور تحلیل داده‌ها از ضریب همبستگی پیرسون و روش معادلات ساختاری در نرم‌افزارهای SPSS نسخهٔ ۲۶ و AMOS نسخهٔ ۲۴ استفاده شد. سطح معناداری در آزمون‌های آماری پژوهش، آلفای ۰٫۰۵ بود. یافته‌ها: نتایج مشخص کرد، مسیر مستقیم دشواری در تنظیم هیجان با بهزیستی روان‌شناختی، منفی و معنادار (۰٫۰۰۱>p، ۰٫۳۷-=b) و مسیر مستقیم خودمهارگری با بهزیستی روان‌شناختی، مثبت و معنادار (۰٫۰۲۴=p، ۰٫۱۶=b) و مسیر مستقیم دشواری در تنظیم هیجان با خودمهارگری، منفی و معنادار بود (۰٫۰۰۱>p، ۰٫۵۰-=b)؛ همچنین مسیر غیرمستقیم خودمهارگری در ارتباط بین دشواری در تنظیم هیجان با بهزیستی روان‌شناختی، منفی و معنادار بود (۰٫۰۵>p، ۰٫۰۸-=b)؛ علاوه‌براین شاخص‌های نکویی برازش داده‌های گردآوری‌شده نشان داد، مدل از برازش مطلوبی برخوردار بود (۱٫۴۹=X2/df و ۰٫۰۴=RMSEA و ۰٫۹۷= و ۰٫۹۶=CFI و ۰٫۹۵=AGFI و ۰٫۹۵=TLI و ۰٫۹۶=IFI). نتیجه‌گیری: طبق نتایج، نقش میانجی خودمهارگری در رابطهٔ بین دشواری در تنظیم هیجان و بهزیستی روان‌شناختی در مردان مبتلا به سوء‌مصرف مواد تأیید شد؛ ازاین‌رو نتایج مطالعهٔ حاضر ممکن است یافتهٔ امیدوارکننده‌ای درجهت بهبود شرایط مردان مبتلا به سوء‌مصرف مواد و خانواده‌هایشان باشد تا گامی مؤثر برای کاهش و پیشگیری از ناهنجاری‌ها و آسیب‌های جامعه برداشته شود. Abstract Background & Objectives: Substance abuse has undoubtedly affected many individuals and families in the country, and this is not an issue that can be ignored or considered unimportant. Studies have shown that good emotion regulation protects people from experiencing a wide range of adversities and mental health problems. Emotion regulation is an important variable in increasing or decreasing psychological well–being in people. It also seems that the relationship between difficulty in emotion regulation and psychological well–being sometimes occurs due to the mediating role of self–control. On the other hand, emotion regulation, well–being, and self–control are important variables related to people with substance abuse, and studies have shown a decrease in these variables in these people. Therefore, research on variables related to addiction and substance abuse is one of the obligations of every country and contributes to the individual and social development of that country. The present study aimed to determine the mediating role of self–control in the relationship between difficulty in emotion regulation and psychological well–being in men with substance abuse. Methods: This research method was correlational based on structural equation modeling. The research population included all the men with substance abuse who were referred to addiction treatment centers in Rasht City, Iran, for treatment of their addiction within three months (May to July 2024). A total of 264 qualified volunteers of this population were included in the study by the purposive sampling method according to the inclusion and exclusion criteria. The inclusion criteria included participants' satisfaction, age range between 24 and 40 years, male only, recently detoxified (maximum one month), and education level of at least reading and writing ability. The exclusion criteria included failure to complete the questionnaire, severe physical and mental disorders such as psychosis, bipolar disorder, or borderline personality disorder (self–report), and excessive use of antipsychotic and neuroleptic drugs (benzodiazepines). The instruments used in this research were the Psychological Well–Being Scale (Ryff & Keyes, 1995), the Difficulties in Emotion Regulation Scale (Gratz & Roemer., 2004), and the Brief Self–Control Scale (Tangney et al., 2004). The Pearson correlation coefficient and structural equation method were performed in SPSS version 26 and AMOS version 24 at a significance level of 0.05 to analyze the data. Results: In the fitted model, the direct effect of the difficulty in emotion regulation with psychological well–being (b= –0.37, p<0.001) was negative and significant; the direct effect of the self–control with psychological well–being (b=0.16, p=0.024) was positive and significant. Also, the direct effect of difficulty in emotion regulation with self–control (b= –0.50, p<0.001) was negative and significant. Further, the indirect effects of self–control in the relationship between difficulty in emotion regulation and psychological well–being (b= –0.08, p<0.05) were negative and significant. The collected data showed that the model has a good fit (RMSEA=0.04, χ2/df=1.49, CFI=0.96, GFI=0.97, IFI= 0.98, AGFI=0.95, TLI= 0.95). Conclusions: According to the results, the mediating role of self–control in the relationship between difficulty in emotion regulation and psychological well–being in men with substance abuse was confirmed. Therefore, the results of this study may be a promising finding to improve the conditions of people with substance abuse so that practical steps can be taken to reduce and prevent the anomalies and injuries of the future generation of society. خودمهارگری, دشواری در تنظیم هیجان, بهزیستی روان‌شناختی, مردان, سوء‌مصرف مواد Self–control, Difficulty in emotion regulation, Psychological well–being, Men, Substance abuse 153 153 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-12-766-9&slc_lang=fa&sid=1 Jamileh Tavakoli Azad جمیله توکلی آزاد Mahrokhtavakoli2016@gmail.com 100319475328460064994 100319475328460064994 No PhD Student in Psychology, Department of Psychology, Rasht Branch, Islamic Azad University, Rasht, Iran دانشجوی دکتری روان‌شناسی، گروه روان‌شناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران Bahman Akbari بهمن اکبری bakbari44@yahoo.com 100319475328460064995 100319475328460064995 Yes Professor, Department of Psychology, Rasht Branch, Islamic Azad University, Rasht, Iran استاد، گروه روان‌شناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران Leila Moghtader لیلا مقتدر moghtaderleila@yahoo.com 100319475328460064996 100319475328460064996 No Assistant Professor, Department of Psychology, Rasht Branch, Islamic Azad University, Rasht, Iran استادیار، گروه روان‌شناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران Iraj Shakerinia ایرج شاکری نیا irajeshakerinia@guilan.ac.ir 100319475328460064997 100319475328460064997 No Associate Professor, Department of Psychology, Faculty of Literature and Humanities, University of Guilan, Rasht, Iran دانشیار، گروه روان‌شناسی، دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران