Middle Eastern Journal of Disability Studies

fa تعیین اثربخشی برنامهٔ مبتنی‌بر بازی‌های ظریف ذهنی بر اشتیاق تحصیلی و هیجانات تحصیلی دانش‌آموزان دختر ابتدایی دارای اختلال یادگیری و اختلال توجه در شهر ارومیه Determining the Effectiveness of a Program Based on Subtle Mind Games on Academic Engagement and Academic Emotions of Primary School Girls with Learning Disabilities and Attention Disorders in Urmia City, Iran روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article چکیده زمینه و هدف: اشتیاق تحصیلی و هیجانات تحصیلی از عوامل مهم در بهبود عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دارای اختلالات یادگیری و توجه است؛ براین‌اساس پژوهش حاضر باهدف تعیین اثربخشی آموزش برنامهٔ مبتنی‌بر بازی‌های ظریف ذهنی بر اشتیاق تحصیلی و هیجانات تحصیلی دانش‌آموزان دختر ابتدایی دارای اختلال یادگیری و اختلال توجه در شهر ارومیه انجام شد. روش‌بررسی: روش مطالعهٔ حاضر نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون همراه با گروه آزمایش و گروه گواه بود. جامعهٔ آماری پژوهش را تمامی دانش‌آموزان دختر مراکز اختلالات یادگیری شهر ارومیه تشکیل دادند که در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ در این مراکز دارای پرونده بودند. بااستفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند سی نفر به‌عنوان داوطلب واجد شرایط وارد مطالعه شدند و به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش (بازی‌های ظریف ذهنی) و گواه (هر گروه پانزده نفر) قرار گرفتند. در مطالعهٔ حاضر از پرسش‌نامهٔ اشتیاق تحصیلی (شافلی و همکاران، ۲۰۰۲) و مقیاس هیجان‌های مربوط به کلاس (پکران و همکاران، ۲۰۰۵) استفاده شد. به‌منظور انجام مداخلات آزمایشی، برنامهٔ بازی‌های ظریف ذهنی طی نُه جلسهٔ شصت‌دقیقه‌ای برای کودکان گروه آزمایش به‌کار رفت. تحلیل داده‌ها ازطریق تحلیل کوواریانس چندمتغیره و تک‌متغیره در سطح معناداری ۰٫۰۵ در نرم‌افزار SPSS نسخهٔ ۲۲ صورت گرفت. یافته‌ها: نتایج نشان داد، آموزش بازی‌های ظریف ذهنی بر بهبود تمام مؤلفه‌های اشتیاق تحصیلی (نیرومندی، وقف خود، جذب) و هیجانات تحصیلی (لذت، خشم، نگرانی) دانش‌آموزان دختر ابتدایی دارای اختلال یادگیری و توجه تأثیر معناداری داشت (۰٫۰۰۱>p). نتیجه‌گیری: براساس یافته‌های پژوهش حاضر، برنامهٔ مبتنی‌بر بازی‌های ظریف ذهنی، نقشی مؤثر در بهبود اشتیاق تحصیلی و هیجانات تحصیلی دانش‌آموزان دختر ابتدایی دارای اختلال یادگیری و اختلال توجه ایفا می‌کند؛ لذا این نوع مداخلات می‌تواند به‌عنوان بخشی از برنامه‌های جامع آموزشی و حمایتی در مدارس و مراکز درمانی گنجانده شود. Abstract Background & Objectives: Although learning disorders and attention deficits in elementary school children can negatively impact their academic, social, and emotional functioning, these issues often lead to information processing deficits, restlessness, impulsive behaviors, and reduced academic engagement. Academic motivation and academic engagement are crucial factors in the educational success of students with specific learning disabilities. Mental games have been recognized as an effective strategy for enhancing academic motivation and engagement. These games not only strengthen cognitive and executive skills but also stimulate positive emotions in students. However, previous research has predominantly focused on the role of social, group–based, or subject–specific educational games, with limited attention given to the impact of mental games on academic motivation and emotional variables. Additionally, existing studies on the application of mental games for students with learning and attention difficulties have primarily examined their effects on cognitive, functional, and academic skills, neglecting their influence on motivational and emotional factors. Given these considerations, the present study aims to investigate the effectiveness of a program based on subtle mind games on academic engagement and academic emotions among elementary school girls with learning disabilities and attention deficits living in Urmia City, Iran. Methods: The present quasi–experimental study employed a pretest–posttest design with an experimental group and a control group. The statistical population consisted of all female students enrolled in learning disability centers (currently known as Comprehensive Health Assessment Centers) in Urmia during the 2023–2024 academic year. A total of 30 students (15 per group) were selected through purposive sampling. The inclusion criteria for subjects were as follows: having one of the specific learning disorders according to the records available at the diagnostic centers, consent of the students and parents to participate in the study program, lacking other mental or physical disorders that would prevent the student from attending, and continuous participation in intervention classes. The exclusion criteria for subjects to leave the study were incomplete records regarding one of the specific learning and attention disorders, parental dissatisfaction, the student's own unwillingness, absence from sessions for more than three consecutive sessions, and contracting viral or other contagious diseases during the intervention program. The research utilized the Academic Engagement Questionnaire (Schaufeli et al., 2002) and the Classroom–Related Emotions Scale (Pekrun et al., 2005). To conduct experimental interventions, the subtle mind games–based program was applied to the children in the experimental group during nine 60–minute sessions. A written statement of consent to participate in the research was received from the participants. To analyze the data, multivariate and univariate analysis of covariance were performed using SPSS software version 22, with a significance level of 0.05. Results: The results showed that a training program based on subtle mind games had a significant effect on all components of academic engagement (vigor, dedication, absorption) and academic emotions (pleasure, anger, worry) in elementary school female students with learning and attention disorders (p < 0.001). The effect size values indicated that 62%, 58%, and 65% of the changes in vigor, dedication, and absorption at posttest were explained by receiving training, respectively. Additionally, 77%, 45%, and 70% of the changes in pleasure, anger, and worry at the posttest were attributed to receiving training, respectively. Conclusion: Based on the findings of the present study, a program based on subtle mind games plays a significant role in enhancing the academic engagement and emotional well–being of elementary school female students with learning disabilities and attention deficit disorder. Therefore, these types of interventions can be incorporated into comprehensive educational and support programs in schools and healthcare centers. بازی‌های ظریف ذهنی, اشتیاق تحصیلی, هیجانات تحصیلی, اختلال یادگیری, اختلال توجه Subtle mind games, Academic engagement, Academic emotions, Learning disorder, Attention disorder 86 86 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-12-3914-1&slc_lang=fa&sid=1 Giti Ziaei گیتی ضیائی Giti.zyaie@iau.ir 100319475328460067570 100319475328460067570 No Department of Educational Psychology, Ta .C., Islamic Azad University ,Tabriz, Iran. گروه روان‌شناسی تربیتی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران Alinagi Aghdasi علی نقی اقدسی Aghdasi@iaut.ac.ir 100319475328460067571 100319475328460067571 Yes Department of Psychology, Ta. C., Islamic Azad University, Tabriz, Iran گروه روان‌شناسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران Naeemeh Moheb نعیمه محب moheb@iaut.ac.ir 100319475328460067572 100319475328460067572 No Department of Clinical Psychology, Ta M S. C., Islamic Azad University, Tabriz, Iran گروه روان‌شناسی بالینی، واحد علوم‌پزشکی تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران Mehdi Aghapour مهدی آقاپور M.Aghapour59@gmail.coma 100319475328460067573 100319475328460067573 No Department of Psychology, Ta. C., Islamic Azad University, Tabriz, Iran گروه روان‌شناسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران