fa مقایسهٔ اثربخشی مداخلهٔ مبتنی‌بر آگاهی واج‌‌شناختی و نیمانیکس بر حافظهٔ فعال و کارکردهای اجرایی دانش‌آموزان با اختلال یادگیری خاص روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article <p style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:#231f20"><span style="letter-spacing:-.2pt">چکیده</span></span></span></b></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">زمینه و هدف:</span></b><span lang="FA"> کارکردهای اجرایی در دانش‌آموزان با اختلال یادگیری خاص نقش کلیدی در عملکرد تحصیلی آن‌ها ایفا می‌کند؛ بنابراین، پژوهش حاضر باهدف مقایسهٔ اثربخشی مداخلات مبتنی‌بر آگاهی واج‌شناختی و نیمانیکس بر حافظهٔ فعال و کارکردهای اجرایی دانش‌آموزان با اختلال یادگیری خاص انجام شد</span><span dir="LTR" lang="EN-US">.</span><b> </b><b><span lang="FA"><span style="font-family:&quot;XB Niloofar&quot;"></span></span></b></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">روش‌بررسی:</span></b><span lang="FA"> روش پژوهش نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون و پیگیری همراه با دو گروه آزمایش و یک گروه گواه بود. جامعهٔ آماری را تمامی دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری خاص شهر تهران تشکیل دادند که در سال ۱۴۰۲ به مراکز مشاوره و توان‌بخشی در شهر تهران مراجعه کردند. شصت نفر از افراد داوطلب واجد شرایط (۳۳ پسر و ۲۷ دختر) به‌روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. سپس به‌طور تصادفی بیست نفر در گروه آزمایش اول (مداخلهٔ مبتنی‌بر آگاهی واج‌شناختی) و بیست نفر در گروه آزمایش دوم (مداخله مبتنی‌بر آموزش نیمانیکس) و بیست نفر در گروه گواه قرار گرفتند؛ البته درحین اجرا گروه آزمایش اول، سه نفر و گروه آزمایش دوم، چهار نفر و گروه گواه چهار نفر ریزش داشت. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل مقیاس نقایص کارکردهای اجرایی کودکان و نوجوانان بارکلی (بارکلی، ۲۰۱۲) و مقیاس هوش‌آزمای تهران-استنفورد-بینه (افروز و کامکاری، ۱۳۸۵) بود. برای تحلیل داده‌ها از روش‌های آماری </span><span lang="FA">تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی در سطح معناداری </span><span lang="FA">۰٫۰۵ در نرم‌افزار</span><span dir="LTR" lang="EN-US">SPSS</span> <span lang="FA">نسخهٔ ۲۳ استفاده شد. </span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">یافته‌ها:</span></b><span lang="FA"> نتایج نشان داد، </span><span lang="FA">بین گروه‌های‌ آزمایش آموزش نیمانیکس و آموزش آگاهی واج‌شناختی با گروه گواه در متغیرهای </span><span lang="FA">حافظهٔ فعال و کارکردهای اجرایی </span><span lang="FA">تفاوت معناداری مشاهده شد (۰٫۰۵<i>>p)</i></span><span lang="FA">؛ همچنین، بین گروه‌های آزمایش آموزش نیمانیکس و آموزش آگاهی واج‌شناختی باتوجه‌به میانگین نمرات دو متغیر، در پس‌آزمون و پیگیری تفاوت معناداری وجود داشت (۰٫۰۵></span><i><span dir="LTR" lang="EN-US">p</span></i><span lang="FA">). <span style="font-family:&quot;XB Niloofar&quot;"></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">نتیجه‌گیری:</span></b><span lang="FA"> آموزش نیمانیکس درمقایسه با آموزش آگاهی واج‌شناختی اثربخش‌تر است؛ بنابراین، آموزش نیمانیکس می‌تواند به‌عنوان امری بهبوددهنده در افزایش حافظهٔ فعال و کارکردهای اجرایی دانش‌آموزان با اختلال یادگیری خاص استفاده شود.</span></span></span></span></span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="EN-US"><span style="color:#231f20"><span style="letter-spacing:-.2pt">Abstract</span></span></span></b><span lang="EN-US"><span style="color:black"></span></span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="EN-US">Background & Objectives:</span></b> <span lang="EN">One of the major challenges for children with learning disabilities is the presence of deficits in executive functions. One of the important components of executive functions is working memory.</span><span lang="EN-US"> In recent neuropsychological theories, executive functions and working memory have been identified as key factors in the occurrence of specific learning disabilities and functional problems in students. Therefore, executive functions play a pivotal role in the academic performance of students with specific learning disabilities. By reviewing the research literature, it is evident that limited studies have been conducted on the effectiveness of phonological awareness training and Nimanix training in improving the working memory and executive functions of students with specific learning disabilities. Additionally, no research has been conducted to compare these two interventions in terms of improving the working memory and executive functions of students with specific learning disabilities. So, the present study aims to compare the effectiveness of phonological awareness-based intervention and Nimanix intervention on working memory and executive functions in students with specific learning disabilities.</span><b> </b><span dir="RTL" lang="FA"><span style="font-family:&quot;XB Niloofar&quot;"></span></span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="EN-US">Methods:</span></b><span lang="EN-US"> The research method was quasi-experimental with a pretest-posttest and follow-up design with two experimental groups and one control group. The statistical population consisted of all students with specific learning disorders residing in Tehran, Iran. Of whom, 60 eligible volunteers (33 boys and 27 girls) were selected using a purposive sampling method. Then, 20 students were randomly assigned to the first experimental group (intervention based on phonological awareness), 20 to the second experimental group (intervention based on Nemanix training), and 20 to the control group. </span><span lang="EN">However, during the implementation, three people in the first experimental group, four people in the second experimental group, and four people in the control group dropped out. The </span><span lang="EN-US">inclusion criteria included having an average IQ score (90-109) based on the Tehran-Stanford-Binet Intelligence Scale, providing informed consent to participate in the research, speaking the Persian language, being monolingual, and not having any disorders other than learning disorders. After determining the inclusion criteria, the exclusion criteria included non-cooperation and absence from more than two training sessions. Data collection tools included the Barkley Deficits in Executive Functioning Scale for Children and Adolescents (BDEFS-CA) (Barkley, 2012) and the Tehran-Stanford-Binet Intelligence Scale (Afrooz & Kamkar, 2006). The experimental group participated in thirteen 60-minute sessions of phonological awareness intervention, and the group receiving Nemanix-based intervention participated in 13 60-minute sessions. Statistical methods, including analysis of variance with repeated measures and the Bonferroni post hoc test, were used in SPSS version 23 software for data analysis. </span><span lang="EN">The significance level was set at 0.05.</span><span dir="RTL" lang="FA"><span style="font-family:&quot;XB Niloofar&quot;"></span></span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="EN-US">Results:</span></b><span lang="EN-US"> The results showed that both the group effect and the time effect were significant for the variables of working memory and executive functions (<i>p</i><0.001). There were significant differences in these variables between the three stages (pretest, posttest, and follow-up) for the experimental groups and the control group (<i>p</i><0.001). There were no differences in the variables of working memory and executive functions between the studied groups in the pretest stage (<i>p</i>>0.99). </span><span lang="EN">A significant difference was observed between the </span><span lang="EN-US">Nemanix training </span><span lang="EN">and phonological awareness experimental groups and the control group in the variables of working memory and executive functions (<i>p</i><0.05). Additionally, there was a significant difference between the Nemanix training and phonological awareness experimental groups in terms of mean scores at posttest and follow-up (<i>p</i><0.05). </span><span dir="RTL" lang="FA"><span style="font-family:&quot;XB Niloofar&quot;"></span></span></span><br> <span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="EN-US">Conclusion:</span></b><span lang="EN-US"> Nemanix training is more effective than phonological awareness. Therefore, Nemanix training can be used as an adjunct method to enhance working memory and executive functions in students with Specific Learning Disorder.</span></span></span></span></p> آموزش آگاهی واج‌شناختی, آموزش نیمانیکس, حافظهٔ فعال, کارکردهای اجرایی, اختلال یادگیری Phonological awareness training, Nemanix training, Working memory, Executive functions, Learning disorders 38 38 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-11-3935-1&slc_lang=fa&sid=1 Marzieh Zare مرضیه زارع marziezare84@gmail.com 100319475328460066349 100319475328460066349 No PhD Student, Department of Exceptional Children Psychology, Psychology and Educational Sciences Faculty, Islamic Azad University, Central Tehran Branch, Tehran, Iran دانشجوی دکترای روان‌شناسی کودکان استثنایی، دانشکدهٔ روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران Masoud Ghasemi مسعود قاسمی ghassemi64@yahoo.com 100319475328460066350 100319475328460066350 Yes Assistant Professor, Department of Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Islamic Azad University, Central Tehran Branch, Tehran, Iran استادیار گروه روان‌شناسی، دانشکدهٔ روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران Mahdieh Salehi مهدیه صالحی Iranpour1000@yahoo.com 100319475328460066351 100319475328460066351 No Assistant Professor, Department of Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Islamic Azad University, Central Tehran Branch, Tehran, Iran استادیار گروه روان‌شناسی، دانشکدهٔ روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران