Middle Eastern Journal of Disability Studies

fa مقایسهٔ اثربخشی درمان ذهنی‌سازی و درمان پذیرش و تعهد بر عزت‌نفس زنان ۱۸تا۳۰ سال مبتلا به بدریخت‌انگاری بدن متقاضی جراحی زیبایی Comparing the Effectiveness of Mentalization-Based Therapy and Acceptance and Commitment Therapy on Self-esteem of Women Aged 18 to 30 with Body Dysmorphic Disorder Seeking Cosmetic Surgery روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article چکیده زمینه و هدف: یکی از وجوه روان‌شناختی مرتبط با نیاز به زیبایی در داوطلبان عمل‌های جراحی، اختلال بدریخت‌انگاری است و کمبود عزت‌نفس از عوامل تشدیدکنندهٔ این اختلال به‌شمار می‌رود؛ به‌این‌ترتیب پژوهش حاضر باهدف مقایسهٔ اثربخشی درمان ذهنی‌سازی و درمان پذیرش و تعهد بر عزت‌نفس زنان ۱۸تا۳۰ سال مبتلا به بدریخت‌انگاری بدن متقاضی جراحی ‌زیبایی انجام شد. روش‌بررسی: روش ‌پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون همراه با گروه گواه و دوره‌ٔ پیگیری سه‌ماهه بود. جامعه‌ٔ پژوهش را زنان ۱۸تا۳۰ سال مبتلا به بدریخت‌انگاری متقاضی جراحی‌ زیبایی مراجعه‌کننده به مراکز تخصصی شهر اصفهان در نیمهٔ دوم سال ۱۴۰۲ تشکیل دادند. از جامعه‌ٔ مذکور به‌روش هدفمند ۵۴ نفر داوطلب واجد شرایط وارد مطالعه شدند. سپس به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه گواه قرار گرفتند. ابزارهای پژوهش مقیاس عزت‌نفس روزنبرگ (روزنبرگ، ۱۹۶۵) و مقیاس اصلاح‌شده برای اختلال بدریخت‌انگاری ‌بدن (فیلیپس و همکاران، ۱۹۹۷) بود. آزمودنی‌های گروه آزمایش اول، درمان ذهنی‌سازی و آزمودنی‌های گروه آزمایش دوم، درمان پذیرش و تعهد را در قالب بیست جلسهٔ ۴۵دقیقه‌ای دریافت کردند. برای تحلیل داده‌ها، تحلیل واریانس و آزمون خی‌دو به‌منظور بررسی همگنی گروه‌های مطالعه‌شده و تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی در نرم‌افزار SPSS نسخهٔ ۲۶ به‌کار رفت. سطح معناداری آزمون‌های آماری ۰٫۰۵ بود. یافته‌ها: اثر عامل زمان (۴۱٫۱۹۶=F) و اثر عامل گروه (۹٫۷۴۸=F) و اثر متقابل زمان و گروه (۱۴٫۳۵۸=F) بر متغیر عزت‌نفس معنادار بود (۰٫۰۰۱>p). همچنین در پس‌آزمون و پیگیری در میانگین متغیر عزت‌نفس، بین دو گروه درمانی با یکدیگر تفاوت معنادار وجود نداشت (۰٫۹۲۶=p)؛ اما بین گروه‌های درمان ذهنی‌سازی و درمان پذیرش و تعهد با گروه گواه تفاوت معنادار مشاهده شد (۰٫۰۰۱>p).   نتیجه‌گیری: بین اثربخشی درمان ذهنی‌سازی و درمان پذیرش و تعهد در بهبود عزت‌نفس زنان با بدریخت‌انگاری بدن متقاضی جراحی ‌زیبایی تفاوت معنادار وجود ندارد و هردو مداخله کارآمد است. Abstract Background & Objectives: One of the main needs of women in the modern era is to look beautiful. Therefore, cosmetic surgeries are among the most common surgeries today. One of these aspects is body dysmorphic disorder. This disorder is a mental preoccupation with an imaginary defect in a person's appearance, which causes significant problems in functioning. For this reason, these people are the main applicants for these surgeries. Also, due to the psychological origin of this disorder, after cosmetic surgeries, the symptoms intensify and can lead to depression and suicide. Therefore, reducing effective psychological problems in this field is an important issue. One of the common problems of women with body dysmorphic disorder is a lack of self–esteem. In this context, two interventions, mentalization therapy and acceptance and commitment therapy, seem to be applicable. Therefore, the purpose of this study was to compare the effectiveness of mentalization therapy and acceptance and commitment therapy on the self–esteem of women aged 18 to 30 with body dysmorphic disorder who are candidates for cosmetic surgery. Methods: The research was quasi–experimental with a pretest–posttest and a three–month follow–up design with a control group. The research population was women with dysmorphic disorder who were applying for cosmetic surgery and referred to specialized centers in Isfahan City, Iran, in 2023. From the population mentioned above, 54 people were selected purposively and randomly divided into two experimental groups and a control group, and a pretest was administered. The inclusion criteria for the subjects in the study were as follows: having body dysmorphic (confirmed by a clinical psychologist), a score of more than 20 on the Yale–Brown Obsessive–Compulsive Scale Modified for BDD (BDD–YBOCS) (Phillips et al., 1997), an age range of 18 to 30 years, lacking acute or chronic mental disorders (confirmed by a clinical psychologist), not using concurrent psychological treatments, not taking psychiatric medications for the previous three months (asked by the patients), and not having physical illnesses that prevented participation in the research project. The exclusion criteria for the subjects from the study were having cosmetic surgery, not cooperating, not completing assigned tasks in the sessions, and missing more than two sessions. The research instruments were the Rosenberg Self–Esteem Scale (Rosenberg, 1965) and the Yale–Brown Obsessive–Compulsive Scale Modified for BDD (BDD–YBOCS) (Phillips et al., 1997). The first experimental group underwent mentalization therapy, and the second experimental group underwent acceptance and commitment therapy in the form of twenty 45–minute sessions twice a week. The control group did not receive any intervention during this period. The research groups were re–evaluated after completing the sessions and three months after implementing the interventions. Analysis of variance and Chi–square test were used to examine the homogeneity of the studied groups, and analysis of variance with repeated measures and Bonferroni post hoc test were used in SPSS software version 26. The significance level of statistical tests was 0.05. Results: The results of the research showed that the effect of the time factor (F=41.196), the effect of the group (F=9.748), and the effect of the interaction of time and group (F=14.358) on the self–esteem variable were significant (p<0.001). Also, in the posttest and follow–up, there was no significant difference in the mean of the self–esteem variable between the two treatment groups (p=0.926). However, a significant difference was observed between mentalization–based therapy and acceptance and commitment therapy in the control group (p<0.001). Conclusion: Based on the findings, mentalization–based therapy and acceptance and commitment therapy are effective interventions in increasing the self–esteem of women with body dysmorphic disorder who are seeking cosmetic surgery. Therefore, it is suggested that psychologists, clinical counselors, and therapists use these two treatments to increase the self–esteem of these women and to reduce unnecessary surgeries in this group. اختلال بدریخت‌انگاری بدن, درمان ذهنی‌سازی, درمان پذیرش و تعهد, عزت‌نفس Body dysmorphic disorder, Mentalization–based therapy, Acceptance and commitment therapy, Self–esteem 17 17 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-12-3942-1&slc_lang=fa&sid=1 Saeideh-alsadat Hashemi Najafabadi سعیده السادات هاشمی نجف آبادی Hashemi8067@gmail.com 100319475328460065771 100319475328460065771 No PhD Student in Psychology, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad, Iran دانشجوی دکترای روان‌شناسی، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران Mohsen Lali محسن لعلی m.lali@cfu.ac.ir 100319475328460065772 100319475328460065772 Yes Assistant Professor, Department of Educational Sciences, Farhangian University, Isfahan, Iran استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، اصفهان، ایران Parinaz Sadat Sajjadian پریناز سادات سجادیان p.sajjadian@iau.ac.ir 100319475328460065773 100319475328460065773 No Assistant Professor, Department of Psychology, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad, Iran استادیار، گروه روان‌شناسی، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران Akram Dehghani اکرم دهقانی ddehghani55@yahoo.com 100319475328460065774 100319475328460065774 No Assistant Professor, Department of Psychology, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad, Iran استادیار، گروه روان‌شناسی، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران