Middle Eastern Journal of Disability Studies

fa مقایسهٔ اثربخشی گروه‌درمانی مبتنی‌بر پذیرش و تعهد با طرح‌واره‌درمانی گروهی بر سلامت اجتماعی و تاب‌آوری دختران نوجوان بدسرپرست Comparing the Effectiveness of Acceptance and Commitment Group Therapy and Group Schema Therapy on Social Health and Resilience of Maltreated Female Adolescents روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article چکیده زمینه و هدف: دختران نوجوان بدسرپرست، به‌دلیل شرایط زندگی ناگوار درمعرض آسیب‌پذیری بیشتری هستند؛ بنابراین پژوهش حاضر باهدف مقایسهٔ اثربخشی گروه‌درمانی مبتنی‌بر پذیرش و تعهد با طرح‌واره‌درمانی گروهی بر سلامت اجتماعی و تاب‌آوری دختران نوجوان بدسرپرست انجام شد. روش‌بررسی: روش این پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون همراه با دو گروه آزمایش و یک گروه گواه بود. جامعهٔ آماری پژوهش را تمامی دختران بدسرپرست ۱۲تا۱۸سالهٔ تحت حمایت ادارهٔ بهزیستی شهر مشهد، ساکن در مرکز نگهداری دختران بدسرپرست تشکیل دادند که در سال ۱۴۰۳ در این مراکز سکونت داشتند. تعداد این دختران ۱۲۸ نفر بود که ۴۵ نفر داوطلب واجد شرایط به‌روش نمونه‌گیری هدفمند وارد مطالعه شدند. سپس به‌طور تصادفی در دو گروه پانزده‌نفرهٔ آزمایش و یک گروه پانزده‌نفرهٔ گواه قرار گرفتند. آزمودنی‌ها با پرسش‌نامهٔ سلامت اجتماعی کیز (کیز، ۱۹۹۸) و مقیاس تاب‌آوری کانر-دیویدسون (کانر و دیویدسون، ۲۰۰۳) قبل و بعد از درمان مقایسه شدند. مداخلات آزمایشی درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد برای گروه آزمایش اول و طرح‌واره‌درمانی برای گروه آزمایش دوم طی هشت جلسهٔ نوددقیقه‌ای اجرا شد. تحلیل داده‌ها بااستفاده از تحلیل کوواریانس تک‌متغیره و آزمون تعقیبی بونفرونی در نرم‌افزار SPSS نسخهٔ ۲۹ صورت گرفت. سطح معناداری آزمون‌ها ۰٫۰۵ بود. یافته‌ها: نتایج نشان داد، بین گروه‌های ‌آزمایش و گروه گواه در متغیرهای سلامت اجتماعی و تاب‌آوری تفاوت معناداری وجود داشت (۰٫۰۰۱>p). همچنین بین گروه‌درمانی مبتنی‌بر پذیرش و تعهد با طرح‌واره‌درمانی گروهی، در سلامت اجتماعی (۰٫۷۱۶=p) و تاب‌آوری (۱٫۰۰۰=p) نوجوانان دختر بدسرپرست تفاوت معناداری مشاهده نشد. نتیجه‌گیری: باتوجه‌به یافته‌های پژوهش، بین گروه‌درمانی مبتنی‌بر پذیرش و تعهد با طرح‌واره‌درمانی گروهی، در بهبود سلامت اجتماعی و تاب‌آوری نوجوانان دختر بدسرپرست تفاوت معناداری وجود ندارد؛ بنابراین می‌توان بااستفاده از این درمان‌ها به‌عنوان درمانی تکمیلی در کنار دیگر روش‌های درمانی به افزایش تاب‌آوری و سلامت اجتماعی نوجوانان دختر بدسرپرست کمک کرد. Abstract Background & Objectives: Maltreated female adolescents face heightened vulnerability due to adverse living conditions, deprivation of familial support, and exposure to psychosocial traumas that negatively impact their mental health and overall functioning. This population encounters significant challenges, including compromised social health, diminished resilience, emotional dysregulation, and interpersonal difficulties. Social health, defined as an individual's capacity to establish effective interactions with society, create satisfying relationships, and fulfill social roles, represents one of the most crucial indicators of mental health. Similarly, resilience, characterized as positive and successful adaptation in response to adversity, stress, and trauma, plays a pivotal role in psychological well–being and quality of life. Evidence–based treatments such as acceptance and commitment therapy (ACT) and schema therapy represent innovative and effective approaches for improving psychosocial functioning in traumatized adolescents. Using a group approach for both treatment approaches and comparing them in the format described above can provide new insights into the effectiveness of group interventions for this specific population. So, the present study aimed to compare the efficacy of Acceptance and Commitment group therapy versus group schema therapy on social health and resilience among maltreated female adolescents. <a name="_Hlk208139444">Methods:</a> This quasi–experimental study employed a pretest–posttest design with two experimental groups and one control group. The statistical population comprised all maltreated girls aged 12–18 years under the supervision of Mashhad Welfare Organization's residential centers, Mashhad City, Iran, in 2024. Forty–five participants were selected through purposive sampling and randomly assigned to three groups of 15 members each (two experimental groups and one control group). There was no sample dropout. Regular communication with participants, a suitable and accessible location, and timely reminders for meetings and assessments could be reasons for the lack of sample dropout. The inclusion criteria were maltreated female adolescents under welfare supervision, an age range of 12–18 years, informed consent for participation, and a minimum 6–month residence in care facilities. The exclusion criteria included acute psychiatric disorders, substance abuse, absence from more than two sessions, and unwillingness to cooperate. Data collection instruments included the Keyes Social Well–being Questionnaire (Keyes, 1998) and the Connor–Davidson Resilience Scale (Connor & Davidson, 2003). Therapeutic interventions consisted of eight 90–minute sessions of ACT for the first experimental group and schema therapy for the second experimental group, implemented based on standardized protocols with confirmed content validity by experts. Before completing the questionnaires, the purpose of the study was explained to the participants. They filled out the informed consent form and were assured that their information would be kept confidential. Then, the implementation of the protocols began. Univariate analysis of covariance and Bonferroni post hoc test were used to analyze the obtained data. Data analysis was performed in SPSS software version 29, and a significance level of 0.05 was determined as the basis for statistical decision–making. Results: The results showed a significant difference between the experimental and control groups in the variables of social health and resilience (p<0.001). Also, there was no significant difference between the ACT group and group schema therapy in social health (p=0.716) and resilience (p=1.000) of maltreated adolescent girls. Conclusion: According to the research findings, there is no significant difference between acceptance and commitment group therapy and schema group therapy in improving social health and resilience of maltreated adolescent girls. Therefore, using these treatments as a complementary therapy alongside other treatment methods can help increase the resilience and social health of maltreated teenage girls. گروه‌درمانی مبتنی‌بر پذیرش و تعهد, طرح‌واره‌درمانی گروهی, سلامت اجتماعی, تاب‌آوری, نوجوان بدسرپرست Acceptance and commitment group therapy, Group schema therapy, Social health, Resilience, Maltreated adolescent 59 59 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-11-3949-1&slc_lang=fa&sid=1 Mojtaba Yaghoubi Navai مجتبی یعقوبی نوای 0732375134@iau.ir 100319475328460067657 100319475328460067657 No PhD Student in Psychology, Department of Psychology, Bojnourd Branch, Islamic Azad University, Bojnourd, Iran دانشجوی دکتری روان‌شناسی، گروه روان‌شناسی، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران Mohsen Doostkam محسن دوست کام 0939988216@iau.ir 100319475328460067658 100319475328460067658 Yes Assistant Professor, Department of Counseling, Attar Higher Education Institute, Mashhad, Iran استادیار گروه مشاوره، مؤسسهٔ آموزش عالی عطار، مشهد، ایران Abdollah Mafakheri عبدالله مفاخری a.mafakheri@pnu.ac.iri 100319475328460067659 100319475328460067659 No Assistant Professor, Department of Psychology, Payame Noor University, Tehran, Iran استادیار گروه روان‌شناسی، دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران