Middle Eastern Journal of Disability Studies

fa مقایسهٔ اثربخشی درمان فراشناختی با روان‌درمانی پویشی کوتاه‌مدت بر کیفیت خواب، پریشانی‌های روان‌شناختی و کارکردهای اجرایی پرستاران مبتلا به بی‌خوابی Comparing the Effectiveness of Metacognitive Therapy with Short-Term Dynamic Psychotherapy on Sleep Quality, Psychological Distress, and Executive Functions of Nurses with Insomnia روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article چکیده زمینه و هدف: پرستاران عمدتاً از مشکلات خواب و پریشانی‌های روانی و نقص در کارکردهای اجرایی در رنج هستند؛ براین‌اساس پژوهش حاضر باهدف مقایسهٔ اثربخشی درمان فراشناختی با روان‌درمانی پویشی کوتاه‌مدت بر کیفیت خواب و پریشانی‌های روان‌شناختی و کارکردهای اجرایی پرستاران مبتلا به بی‌خوابی انجام شد. روش‌بررسی: پژوهش حاضر نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون همراه با گروه گواه بود. جامعهٔ مطالعه را تمامی پرستاران مشغول به کار در بیمارستان‌های شهر کرج در نیمهٔ دوم سال ۱۴۰۲ شمسی، تشکیل ‌دادند. با روش نمونه‌گیری داوطلبانه، ۴۵ نفر از این پرستاران که از بی‌خوابی در رنج بودند، به‌عنوان نمونه وارد پژوهش شدند. سپس به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه گواه قرار گرفتند. گروه آزمایش اول درمان فراشناختی ولز (۲۰۱۱) و گروه آزمایش دوم روان‌درمانی پویشی کوتاه‌مدت مبتنی‌بر رویکرد دوانلو (۲۰۰۱) را دریافت کرد. آزمودنی‌ها در سه گروه در ابتدا و انتهای پژوهش به پرسش‌نامهٔ کیفیت خواب پیتزبورگ (بویس و همکاران، ۱۹۸۹) و پرسش‌نامهٔ پریشانی روان‌شناختی کسلر (کسلر و همکاران، ۲۰۰۲) و پرسش‌نامهٔ کارکردهای اجرایی بارکلی (بارکلی، ۲۰۱۳) پاسخ دادند. برای تحلیل داده‌ها از تحلیل کوواریانس تک‌متغیره و آزمون تعقیبی بونفرونی استفاده شد. تحلیل داده‌ها در سطح معنا‌داری ۰٫۰۵ و در نرم‌افزار SPSS نسخهٔ ۲۸ صورت گرفت. یافته‌ها: تفاوت دو گروه آزمایش و گروه گواه در میزان سه متغیر کیفیت خواب و پریشانی‌های روان‌شناختی و کارکردهای اجرایی در پس‌آزمون معنادار بود (۰٫۰۰۱>p)؛ بااین‌حال روان‌درمانی پویشی کوتاه‌مدت تأثیر بیشتری بر بهبود کیفیت خواب (۰٫۰۰۱>p) و پریشانی‌های روان‌شناختی (۰٫۰۰۸=p) داشت و درمان فراشناختی بر بهبود کارکردهای اجرایی مؤثرتر بود (۰٫۰۰۴=p). نتیجه‌گیری: براساس یافته‌ها نتیجه گرفته می‌شود، درمان فراشناختی در بهبود کارکردهای اجرایی عملکرد بهتری دارد؛ همچنین روان‌درمانی پویشی کوتاه‌مدت مداخله‌ای مؤثرتر بر بهبود کیفیت خواب و پریشانی‌های روان‌شناختی است. <div id="gtx-trans" style="position: absolute; left: 744px; top: 205px;"> <div class="gtx-trans-icon"></div> </div> Abstract Background & Objectives: One of the major problems faced by nurses is insomnia and sleep disorders. Several factors, such as stress, anxiety, and changes in sleep patterns, can contribute to insomnia in nurses. Additionally, insomnia in nurses is primarily caused by work–related pressures and the environmental conditions in which they work. In addition to insomnia, nurses are at risk for other emotional and cognitive problems, such as psychological distress and executive function deficits. Considering the negative consequences of insomnia, psychological distress, and impaired executive functions in nurses with insomnia, many approaches have been developed to improve these psychological problems. Two of these approaches are metacognitive therapy and short–term dynamic psychotherapy. Comparing these two approaches allows physicians and psychologists to choose the best treatment strategy based on the specific needs and problems of nurses, especially nurses who have insomnia. As a result, it can help improve sleep quality, reduce psychological distress, and enhance executive functions. Accordingly, the present study aimed to compare metacognitive therapy and short–term psychodynamic therapy on sleep quality, psychological distress, and executive functions of nurses with insomnia. Methods: The present study was quasi–experimental research and employed a pretest–posttest design with a control group. The study population consisted of all nurses working in hospitals in Karaj City, Iran, from August 2024 to March 2025. Using a voluntary sampling method, 45 nurses with insomnia were included in the study as the sample. These individuals were randomly assigned to two experimental groups and one control group (15 people in each group). The inclusion criteria were insomnia, as indicated by a cut–off score of greater than 16 on the Pittsburgh Sleep Quality Index, consent to and cooperation in the study, and regular attendance at therapy sessions. The exclusion criteria included dissatisfaction with and non–cooperation in the study, as well as absence from therapy sessions. The first experimental group received the Metacognitive Therapy Protocol (Wells, 2011), and the second experimental group received Short–Term Dynamic Psychotherapy (Davanloo, 2001). It should be noted that the control group was met at the training location (in a different room from the experimental group's room) and read and reviewed the book. Subjects in all three groups responded to the Pittsburgh Sleep Quality Index (Buysse et al., 1989), the Kessler Psychological Distress Questionnaire (Kessler et al., 2002), and the Barkley Executive Function Questionnaire (Barkley, 2012) at the beginning and end of the study. Data analysis was performed at two levels: descriptive and inferential. At the descriptive level, statistical indicators such as the mean and standard deviation were used. At the inferential level, univariate analysis of covariance and Bonferroni post hoc test were used to examine the research objective. Data were analyzed at a significance level of 0.05 and in SPSS software version 28. Results: The difference between the experimental and control groups was significant in all three variables of sleep quality (p<0.001), psychological distress (p<0.001), and executive functions (p<0.001) in the posttest phase. However, short–term dynamic psychotherapy had a greater effect on sleep quality (p<0.001) and psychological distress (p=0.008), and metacognitive therapy was more effective in improving executive functions (p=0.004). Conclusion: It is concluded that both metacognitive therapy and short–term psychodynamic therapy are interventions that have a positive effect on sleep quality, psychological distress, and executive functions of nurses with insomnia. However, short–term psychodynamic therapy is more effective in improving the quality of sleep and psychological distress of these individuals, and metacognitive therapy has a greater role in improving their executive functions. بی‌خوابی, پرستاران, پریشانی‌های روان‌شناختی, درمان فراشناختی, روان‌درمانی پویشی کوتاه‌مدت, کیفیت خواب, کارکردهای اجرایی Insomnia, Nurses, Psychological distress, Metacognitive therapy, Short–term dynamic psychotherapy, Sleep quality, Executive functions 44 44 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-12-3984-1&slc_lang=fa&sid=1 Marjan Hatami Barziyan مرجان حاتمی برزیان Marjanhatami6792@yahoo.com 100319475328460066651 100319475328460066651 No Master's Degree in General Psychology, Department of Psychology, Shahr-e-Qods Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran کارشناسی‌ارشد روان‌شناسی عمومی، گروه روان‌شناسی، واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Leila Asadi لیلا اسدی leylaasadi85@gmail.com 100319475328460066652 100319475328460066652 No Master's Degree in Clinical Psychology, Department of Psychology, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran کارشناسی‌ارشد روان‌شناسی بالینی، گروه روان‌شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Zahra Farsi زهرا فارسی minamojtabaei11@gmail.com 100319475328460066653 100319475328460066653 No Master's Degree in Educational Psychology, Department of Psychology, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran کارشناسی‌ارشد روان‌شناسی تربیتی، گروه روان‌شناسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Mohammad Ali Goodarzi محمد علی گودرزی mohammadaligodarzi142@gmail.com 100319475328460066654 100319475328460066654 Yes Full Professor, Department of Clinical Psychology, Shiraz University, Shiraz, Iran استادتمام گروه روان‌شناسی بالینی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران Mobina Sohrabi Rezvan مبینا سهرابی رضوان sghsgh13521352@gmail.com 100319475328460066655 100319475328460066655 No Master's Degree in Family Counseling, Counseling Department, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran کارشناسی‌ارشد مشاورهٔ خانواده، گروه مشاوره، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Mojgan Nezamabadi مژگان نظام آبادی mojgannezamabadi74@gmail.com 100319475328460066656 100319475328460066656 No Master's Degree in General Psychology, Department of Psychology, Arak Branch, Islamic Azad University, Arak, Iran کارشناسی‌ارشد روان‌شناسی عمومی، گروه روان‌شناسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران