Middle Eastern Journal of Disability Studies

fa مقایسهٔ اثربخشی درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد و درمان شناختی-رفتاری بر اضطراب و کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به درد مزمن Comparing the Effectiveness of Acceptance and Commitment Therapy and Cognitive Behavioral Therapy on Anxiety and Quality of Life in Patients with Chronic Pain روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article چکیده زمینه و هدف: اضطراب و کاهش کیفیت زندگی از مشکلات شایع بیماران مبتلا به درد مزمن است و مداخلات روان‌شناختی می‌تواند در بهبود این وضعیت مؤثر باشد. پژوهش حاضر باهدف مقایسهٔ اثربخشی درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد و درمان شناختی-رفتاری بر اضطراب و کیفیت زندگی بیماران مبتلا به درد مزمن انجام شد. روش‌بررسی: روش پژوهش حاضر نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون و پیگیری دوماهه همراه با گروه گواه بود. جامعهٔ آماری پژوهش را تمامی بیماران مبتلا به درد مزمن شهر کرمانشاه در سال ۱۴۰۲ تشکیل دادند. از این جامعه، ۶۹ نفر داوطلب واجد شرایط به‌روش نمونه‌گیری دردسترس وارد مطالعه شدند و به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه گواه (هر گروه ۲۳ نفر) قرار گرفتند. ابزارهای پژوهش مقیاس نشانگان اضطراب درد (مک‌کراکن و دینگرا، ۲۰۰۲) و پرسش‌نامهٔ کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی (سازمان بهداشت جهانی، ۱۹۹۶) بود. آزمودنی‌های گروه آزمایش اول درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد و آزمودنی‌های گروه آزمایش دوم درمان شناختی-رفتاری را در قالب هشت جلسهٔ نوددقیقه‌ای دریافت کردند. داده‌های پژوهش بااستفاده از آزمون تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی توسط نرم‌افزار SPSS نسخهٔ ۲۶ در سطح معناداری ۰٫۰۵ تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد، اثر زمان و اثر گروه و اثر متقابل زمان و گروه بر متغیرهای اضطراب درد و کیفیت زندگی معنادار بود (۰٫۰۰۱>p). در پس‌آزمون و پیگیری در میانگین نمرات متغیرهای اضطراب درد و کیفیت زندگی، بین گروه‌های درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد و درمان شناختی-رفتاری با گروه گواه تفاوت معنادار مشاهده شد (۰٫۰۰۱>p)؛ اما بین دو گروه درمانی با یکدیگر تفاوت معنادار وجود نداشت (۰٫۰۵<p). نتیجه‌گیری: براساس یافته‌ها، هردو مداخلهٔ درمانی نقش مؤثری در کاهش اضطراب درد و ارتقای کیفیت زندگی بیماران مبتلا به درد مزمن دارد؛ همچنین بین اثربخشی دو روش مداخله تفاوت معناداری مشاهده نمی‌شود که نشان‌دهندهٔ اثربخشی یکسان دو مداخله است. Abstract Background & Objectives: Pain is classified based on its duration into two types: acute and chronic. Persistence of pain beyond three months is defined as chronic pain. Chronic pain is a debilitating condition in which the individual not only suffers from the distress caused by the pain itself but also faces numerous other stressors that affect various aspects of life. Anxiety and reduced quality of life are common problems among patients with chronic pain. Acceptance and commitment therapy is known to be one of the effective methods in reducing psychological problems of patients with chronic pain. Acceptance and commitment therapy (ACT) is a process–oriented approach that considers psychological damage to be caused by reduced psychological flexibility. Among the effective treatments in reducing psychological problems in patients with chronic pain is cognitive–behavioral therapy (CBT), which has a significant impact on managing these problems. Psychological interventions such as ACT and CBT may be effective in improving patients with chronic pain. So, the present study aimed to compare the effectiveness of ACT and CBT in reducing anxiety and improving quality of life in patients with chronic pain. Methods: The present quasi–experimental study employed a pretest–posttest and a follow–up design with three groups (two experimental groups and one control group). The statistical population consisted of all patients with chronic pain who visited healthcare centers affiliated with Kermanshah University of Medical Sciences, as well as the offices of pain specialists and subspecialists in Kermanshah City, Iran, between March 2023 and March 2024. From this population, 69 eligible and willing participants (23 per group) were recruited using convenience sampling. The inclusion criteria were as follows: confirmed diagnosis of chronic pain, an age range of 25 to 55 years, ability to attend therapy sessions, and provision of informed consent, absence of acute or chronic psychiatric disorders, not receiving concurrent psychological treatment, and no use of psychiatric medication within the past three months. The exclusion criteria included lack of cooperation, failure to complete assigned homework during sessions, and absence from more than two sessions. Participants were randomly assigned to the two experimental groups and one control group, after which the pretest questionnaires were administered. The study instruments were the Pain Anxiety Symptoms Scale (McCracken & Dhingra, 2002) and the World Health Organization Quality of Life Questionnaire (WHOQOL, 1996). The first experimental group received ACT, as outlined in the protocol by Hayes et al. (2012), while the second experimental group received CBT, as outlined in the protocol by Rudd (2012), both delivered in eight 90–minute sessions. Data analysis included analysis of variance (ANOVA) and Chi–square test to assess group homogeneity, and repeated measures ANOVA with Bonferroni post hoc tests for outcome comparisons. Analyses were conducted using SPSS version 26 at a significance level of 0.05. Results: The results indicated that the effect of time (p<0.001, η²=0.969), group (p<0.001, η²=0.931), and the interaction effect of time and group (p<0.001, η²=0.940) on pain anxiety were statistically significant. Similarly, the effect of time (p<0.001, η²=0.974), group (p<0.001, η²=0.923), and the interaction effect of time and group (p<0.001, η²=0.949) on quality of life were statistically significant. In the pretest stage, there were no significant differences among the three groups in the mean scores of pain, anxiety, and quality of life (p>0.05). However, in the posttest and follow–up stages, significant differences were observed in the mean scores of pain, anxiety, and quality of life between the ACT group and the CBT group compared to the control group (p<0.001). Nonetheless, there were no significant differences between the two therapy groups (p>0.05). Conclusion: The results of this study indicated that both therapeutic approaches of ACT and CBT are significantly effective in reducing anxiety and improving the quality of life in patients with chronic pain, with neither method demonstrating statistically significant superiority over the other. درمان مبتنی‌بر پذیرش و تعهد, درمان شناختی-رفتاری, اضطراب, کیفیت زندگی, بیماران مبتلا به درد مزمن Acceptance and commitment therapy, Cognitive behavioral therapy, Anxiety, Quality of life, Patients with chronic pain 65 65 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-11-1939-4&slc_lang=fa&sid=1 Mehri Abbasi مهری عباسی mheri.abassi972@gmail.com 100319475328460066990 100319475328460066990 No Department of Psychology, Ilam Branch, Islamic Azad University, Ilam, Iran گروه روان‌شناسی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران Vahid Ahmadi وحید احمدی vahid_ahmadi20@yahoo.com 100319475328460066991 100319475328460066991 Yes Department of Psychology, Ilam Branch, Islamic Azad University, Ilam, Iran گروه روان‌شناسی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران Shahram Mami شهرام مامی Shahram.mami@yahoo.com 100319475328460066992 100319475328460066992 No Department of Psychology, Ilam Branch, Islamic Azad University, Ilam, Iran گروه روان‌شناسی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران Homaira Soleimannejad حمیرا سلیمان نژاد oleimannejadh@yahoo.com 100319475328460066993 100319475328460066993 No Department of Psychology, Ilam Branch, Islamic Azad University, Ilam, Iran گروه روان‌شناسی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران Zainab Mihandoost زینب میهن دوست mihandoost1766@iau.ac.ir 100319475328460066994 100319475328460066994 No Department of Psychology, Ilam Branch, Islamic Azad University, Ilam, Iran گروه روان‌شناسی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران