Middle Eastern Journal of Disability Studies

fa اثربخشی زوج‌درمانی هیجان‌مدار بر الگوهای ارتباطی ناکارآمد و ترس از صمیمیت در زوجین متعارض The Effectiveness of Emotionally-Focused Couple Therapy on Dysfunctional Communication Patterns and Fear of Intimacy in Couples in Conflict موضوع اول Subject 01 مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article چکیده زمینه و هدف: زوج‌درمانی هیجان‌مدار، یکی از رویکردهای مؤثر در بهبود کیفیت رابطه است و می‌تواند الگوهای ارتباطی ناکارآمد و ترس از صمیمیت را در زوجینِ دارای تعارض دگرگون کند. پژوهش حاضر باهدف بررسی اثربخشی زوج‌درمانی هیجان‌مدار بر الگوهای ارتباطی ناکارآمد و ترس از صمیمیت در زوجین متعارض انجام شد. روش‌بررسی: روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با دورهٔ پیگیری دو‌ماهه همراه با گروه گواه بود. نمونهٔ‌ آماری را ۳۴ زوج تشکیل دادند که در دی و بهمن سال ۱۴۰۲ به مراکز مشاوره و خدمات روان‌شناختی شهر رشت مراجعه کردند. در ادامه به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش (هفده زوج) و گواه (هفده زوج) قرار گرفتند. آزمودنی‌های گروه آزمایش طی هشت جلسه زوج‌درمانی هیجان‌مدار را دریافت کردند؛ درحالی‌که برای گروه گواه هیچ مداخله‌ای ارائه نشد. به‌منظور جمع‌آوری داده‌ها، پرسش‌نامۀ تعارض زناشویی (ثنایی ذاکر و براتی، ۱۳۸۶) و پرسش‌نامۀ الگوهای ارتباطی (کریستین و سالووی، ۱۹۸۴) و مقیاس ترس از صمیمیت (دسکاتنر و تلن، ۱۹۹۱) به‌کار رفت. تحلیل داده‌ها با آزمون تحلیل واریانس با اندازه‌گیری‌ مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی در نرم‌افزار SPSS نسخهٔ ۲۶ صورت گرفت. سطح معناداری آزمون‌های آماری ۰٫۰۵ در نظر گرفته شد. یافته‌ها: در اثر زمان بین گروه‌ها در متغیرهای الگوهای ارتباطی ناکارآمد (۰٫۰۰۱>p) و ترس از صمیمیت (۰٫۰۰۱>p) تفاوت معنادار وجود داشت. به‌علاوه، در گروه‌ آزمایش، بین پیش‌آزمون و پس‌آزمون (۰٫۰۰۱>p) و‌ پیش‌آزمون و پیگیری (۰٫۰۰۱>p) متغیرهای مذکور تفاوت معنادار وجود داشت؛ اما بین پس‌آزمون و پیگیری الگوهای ارتباطی ناکارآمد (۱٫۰۰۰=p) و ترس از صمیمیت (۰٫۷۲۰=p) تفاوت معناداری وجود نداشت که بیانگر ثبات نتایج مداخله در طول زمان بود. نتیجه‌گیری: براساس نتایج پژوهش، زوج‌درمانی هیجان‌مدار روشی کارآمد و پایدار برای بهبود روابط زوجین و کاهش الگوهای ارتباطی ناکارآمد و کاهش ترس از صمیمیت است. Abstract Background & Objectives: Marriage, as a long–term commitment, plays a fundamental role in ensuring individuals' psychological and social well–being. However, the complexities of marital relationships can lead to conflict, especially when individual differences in perspectives and needs emerge. These conflicts often manifest as anger, frustration, and dissatisfaction, and may eventually result in marital disharmony. Unresolved conflicts not only affect individual and family dynamics but are also linked to cultural and social factors and may contribute to the rising divorce rates in recent years. In this context, effective communication, as one of the key pillars of marital stability, plays a vital role in maintaining intimacy, trust, and satisfaction. Constructive communication patterns enhance the quality of interactions, and couples who engage in open and supportive dialogue tend to cope more successfully with challenges. In contrast, dysfunctional patterns foster misunderstandings, reduce intimacy, and intensify conflicts. Therefore, identifying and modifying such patterns is a priority in psychological interventions with couples. The present study aimed to examine the effectiveness of emotion–focused therapy (EFT) on dysfunctional communication patterns and fear of intimacy in conflicting couples. Methods: The quasi–experimental research employed a pretest–posttest with a two–month follow–up design and a control group. The statistical population comprised couples in conflict who visited Misagh and Afaq Counseling Centers in Rasht City, Iran, between December 2023 and January 2024. After purposeful sampling, 34 couples (68 individuals) were selected. The inclusion criteria consisted of obtaining a score above 105 on the Marital Conflict Questionnaire (Sanai Zaker & Barati, 2007), having at least a high school diploma, being over 25 years old, and having at least 2 years of shared life. The exclusion criteria included substance or alcohol addiction, psychiatric medication use, history of infidelity, and incompatibility with the research objectives. Couples were randomly assigned to two groups: experimental (17 couples) and control (17 couples). The experimental group participated in 8 EFT sessions based on Johnson's (2004) protocol. The sessions focused on building a therapeutic alliance, identifying negative interactions, processing underlying emotions, restructuring conflict cycles, fostering mutual acceptance, and generating new solutions. The control group received no intervention. For data collection, the Communication Patterns Questionnaire (Christensen & Sullaway, 1984) and the Fear of Intimacy Scale (Descutner & Thelen, 1991) were used. In the present study, descriptive statistics, including mean, standard deviation, frequency, and percentage, were used to describe the demographic characteristics of the participants, and tables and graphs were used to present the results. To analyze the data, a repeated–measures ANOVA and a Bonferroni post hoc test were used. The significance level for statistical tests was set at 0.05, and data analysis was performed using SPSS version 26. Results: The results showed significant differences between the groups in dysfunctional communication patterns (p<0.001) and fear of intimacy (p<0.001). In addition, in the experimental group, there was a significant difference between the pretest and posttest (p<0.001) and between the pretest and follow–up (p<0.001) for variables of dysfunctional communication patterns and fear of intimacy. However, there was no significant difference between the posttest and the follow–up for dysfunctional communication patterns (p=1.000) and fear of intimacy (p=0.720), indicating the stability of the intervention results over time. Conclusion: According to the findings, emotion–focused couple therapy (EFT) is an effective and sustainable approach for improving couples' relationships and reducing dysfunctional communication patterns and fear of intimacy. Therefore, it is suggested that EFT be used in counseling centers and psychological services as an effective and sustainable approach to improve couples' relationships, reduce conflicts, and promote marital intimacy. الگوهای ارتباطی ناکارآمد, ترس از صمیمیت, زوج‌درمانی هیجان‌مدار Dysfunctional communication patterns, Fear of intimacy, Emotion–focused therapy (EFT) 98 98 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-12-4039-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammed Sadegh ShirinKam محمد صادق شیرین کام mshirinkam1395@gmail.com 100319475328460067926 100319475328460067926 No Department of Counseling, To.C., Islamic Azad University, Tonekabon, Iran گروه مشاوره، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران Tahereh Hamzepoor Haghighi طاهره حمزه پور حقیقی hamzehpoor.tahereh@iau.ir 100319475328460067927 100319475328460067927 Yes Department of Psychology, La.C., Islamic Azad University, Lahijan, Iran گروه روان‌شناسی، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران Alireza PirKhaefi علیرضا پیرخائفی apirkhaefi@iau.ac.ir 100319475328460067928 100319475328460067928 No Department of Clinical Psychology, Ga.C., Islamic Azad University, Garmsar, Iran گروه روان‌شناسی بالینی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران