fa بررسی وضعیت دسترسی به مراکز بهداشتی و درمانی و رابطهٔ آن با ارائهٔ خدمات به افراد دارای ناتوانی در شهر شیراز توانبخشی Rehabilitation مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article <p class="MsoNormal" dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>چکیده</strong><br> <strong>زمینه و هدف</strong>: هرفردی حق دارد که به خدمات بهداشتی و درمانی لازم خود بدون هیچ‌گونه تبعیض ازنظر وضع جسمی، محل اقامت، نوع بیماری و فاصلهٔ زمانی رسیدن به خدمات، دسترسی داشته باشد. بیمارستان‌ها و مراکز درمانی ازجمله مراکز حیاتی و مهم خدماتی بوده که دسترسی مناسب و به‌موقع به آن‌ها از اهداف اساسی توسعه و عدالت اجتماعی به‌شمار می&rlm;آید. کاوش درحیطه، نحوه و میزان احترام به کرامت انسانی شهروندان ازجمله افراد ناتوان و معلول، می‌&rlm;تواند مهم تلقی‌شده و به کسب اطلاعات ارزشمندی منجر شود. هدف پژوهش حاضر بررسی وضعیت دسترسی به مراکز بهداشتی و درمانی و رابطهٔ آن با ارائهٔ خدمات به افراد دارای ناتوانی در شهر شیراز است.<br> <strong>روش‌بررسی</strong>: جامعهٔ مطالعه‌شده شامل همهٔ ساختمان‌های مراکز بهداشتی‌درمانی دولتی و خصوصی شهر شیراز در سال ۱۳۹۲ بود. حجم نمونهٔ آماری بااستفاده از فرمول کوکران ۱۲۰ مرکز معین شد؛ همچنین ۱۲۰ نفر از افراد دارای ناتوانی شامل نابینا و ناشنوا و معلول جسمی‌حرکتی ساکن در شهر شیراز و مراجعه‌کننده به این مراکز، به‌صورت نمونه‌گیری غیراحتمالی ساده انتخاب شدند. برای مشاهدهٔ وضعیت دسترسی نمونه‌&rlm;های مطالعه‌شده، از فهرست بررسی استفاده شد که قبلاً روایی آن تأیید شده بود؛ همچنین جهت تعیین دیدگاه فرد دارای ناتوانی دربارهٔ مناسب‌سازی و ارائهٔ‌ خدمات در مرکز درمانی، پرسشنامه‌&rlm;ای شامل ده سؤال استفاده و روایی آن تعیین شد. برای تجزیه‌و‌تحلیل آماری، برنامهٔ آماری SPSS19 و آزمون همبستگی اسپیرمن برای مقایسهٔ ارتباط بین اطلاعات به‌دست‌آمده، به‌کار گرفته شد.&nbsp;<br> <strong>یافته‌&rlm;ها</strong>: میزان مناسب‌سازی در ۱۲۰ مرکز بهداشتی و درمانی باتوجه به فهرست بررسی و نظرات معلولان ۵۰٫۵۵درصد به ‌دست آمد. در این مطالعه در همهٔ بخش&rlm;‌ها رابطهٔ معناداری بین مناسب‌سازی مراکز و ارائهٔ خدمات یافت نشد. رابطهٔ ارائهٔ خدمت با پارکینگ، پله، &rlm;آسانسور و قسمت‌های اداری معنادار بود (۰٫۰۵=p).&nbsp;<br> <strong>نتیجه‌&rlm;گیری</strong>: براساس نتایج این بررسی مناسب&rlm;ترین بخش&rlm;‌های مراکز بهداشتی و درمانی به‌ترتیب آسانسورها، راهروها و مسیرهای عبور، سالن انتظار بیماران و مبلمان عمومی، قسمت‌های اداری، سطح شیب‌دار، سرویس بهداشتی، بازشوها و درها و پنجره‌&rlm;ها، پله، ورودی اصلی ساختمان و درنهایت توقف‌گاه (پارکینگ) با ضعیف‌ترین وضعیت مناسب‌سازی، بود. براساس نظرات افرادی که پرسشنامهٔ معلولان را تکمیل کردند، می&rlm;توان نتیجه گرفت که آسانسورها با ۷۵٫۰۱درصد وضعیت بهتر ازلحاظ میزان مناسب‌سازی و توقف‌گاه وضعیت بدتر را به‌خود اختصاص دادند.&nbsp;</p> <p class="MsoNormal" dir="RTL"></p> <p style="text-align: justify;"><strong>Abstract</strong><br> <strong>Background and objective</strong>: All citizens have the right of easy access to health and treatment services without any discrimination and irrespective of their physical health status, whereabouts, and their type of illness or time of access to the services. Hospitals and treatment centers are the main and pivotal service centers that must be easily accessible to all people, the fact that is among the most principal objectives of social development and justice. The research in areas of disability services, human respect and esteem among citizens especially those suffering from disabilities are considered of utmost importance which can lead to valuable information in this regard. The present research aims to study the status of access to health and treatment centers and its relation to disability services in the city of Shiraz.<br> <strong>Methods</strong>: The population under study included all public and private health centers in the city of Shiraz in 1392. The number of statistical sample was determined through Cochran formula and from 120 centers. Also, 120 individuals with disabilities including hard of hearings, blinds and those with physical problems residing in Shiraz who referred to these centers were selected in non-probability sampling method. To observe the status of samples&#39; access, a check list whose validity was previously confirmed was used. Also, in order to determine the disabled individuals&#39; views about improvement of conditions as well as providing service in health centers a questionnaire with 10 items was used. The validity of this questionnaire was previously determined. For statistical analysis SPSS 19 and Spearman&#39;s Correlational Test was used to compare the relationship among the acquired data.<br> <strong>Results</strong>: The amount of improvement in 120 centers was calculated 50.55 according to the checklist and opinions of the disabled. In this study and in all aspects, no significant correlation was found between the improvement of health centers and giving services. The correlation between services and parking space, stairs, elevator and other administrative sections was significant (p=0.05).<br> <strong>Conclusion</strong>: According to the results of this study, the most suitable sections of health centers were elevators, pathways and passages, patients&#39; waiting salon, public furniture, administrative sections, steep levels, rest rooms, gates and windows, stairs, lobby and parking space which had the worst status of improvement. According to the views and opinions of those individuals who filled the disabled questionnaire it can be concluded that elevators had the best improvement status (75.01%) regarding the improvement while parking spaces had the worst situation.<br> &nbsp;</p> مناسب ‌سازی, افراد دارای ناتوانی و معلولیت, مراکز و فضاهای درمانی, موانع فیزیکی. Improvement, Disabled individuals, Health and treatment centers, Physical barriers. 275 281 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-10-294-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohsen Valadan محسن ولدان mohsen.valadan@yahoo.com 100319475328460021934 100319475328460021934 Yes Iran University of Medical Sciences دانشگاه علوم‌پزشکی ایران Mohammad Kamali محمد کمالی 100319475328460021935 100319475328460021935 No Iran University of Medical Sciences دانشگاه علوم‌پزشکی ایران Hussein Mubaraki حسین مبارکی 100319475328460021936 100319475328460021936 No Iran University of Medical Sciences دانشگاه علوم‌پزشکی ایران Ali Chabok علی چابک 100319475328460021937 100319475328460021937 No Tehran University دانشگاه علوم‌بهزیستی تهران Javad Rasouli جواد رسولی 100319475328460021938 100319475328460021938 No Shiraz University of Medical Sciences دانشگاه علوم‌پزشکی شیراز