fa اثربخشی روایت‌درمانی گروهی بر انعطاف‌پذیری شناختی دختران نوجوان بدسرپرست مراکز بهزیستی مشهد روانشناسی Psychology مقاله پژوهشی اصیل Original Research Article <div style="text-align: justify;"><strong>زمینه و هدف</strong>: نوجوانان بدسرپرست با اختلالات رفتاری‌هیجانی بیشتری در مقایسه با سایر افراد عادی مواجه‌اند و به‌دلیل زندگی در محیطی نامناسب، فاقد مهارت‌های لازم برای زندگی در جامعه هستند. هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی روایت‌درمانی گروهی بر انعطاف‌پذیری شناختی دختران بدسرپرست مراکز بهزیستی مشهد بود.<br> <strong>روش‌بررسی</strong>: طرح پژوهش نیمه‌آزمایشی با پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعۀ آماری تمام نوجوانان دختر بدسرپرست مراکز بهزیستی مشهد بودند که بیست نفر با نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند و به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایشی و گواه قرار گرفتند و با گروه آزمایش، هشت جلسه روایت‌درمانی نود دقیقه‌ای کار شد. ابزار سنجش شامل پرسش‌نامۀ انعطاف‌پذیری شناختی دنیس و وندروال بود. از آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار) و استنباطی (آزمون t و تحلیل کوواریانس) در نرم‌افزار SPSS نسخهٔ ۲۲ به‌ منظور تحلیل نتایج استفاده شد. سطح معناداری در آزمون‌ها برابر با ۰٫۰۵ در نظر گرفته شد.<br> <strong>یافته‌ها</strong>: نتایج نشان داد که در پیش‌آزمون، میانگین انعطاف‌پذیری شناختی گروه آزمایش از ۱۳٫۴۷&plusmn;۶۹٫۴ به ۹۳٫۸&plusmn;۱۳٫۷۵ در پس‌آزمون افزایش معناداری یافت (۰٫۰۰۱><em>p</em>). نمرات زیرمقیاس‌های &laquo;جایگزین‌هایی برای رفتارهای انسانی&raquo; و &laquo;کنترل&raquo; در گروه آزمایش نسبت به گروه گواه در پس‌آزمون به‌طور معناداری افزایش یافت (۰٫۰۰۱><em>p</em>)؛ اما در زیرمقیاس جایگزین‌ها تفاوت و افزایش معناداری یافت نشد (۰٫۰۶۸=<em>p</em>).<br> <strong>نتیجه‌گیری</strong>: با توجه به یافته‌های به‌دست‌آمده، روایت‌درمانی گروهی بر انعطاف‌پذیری شناختی دختران مؤثر است و پیشنهاد می‌شود که از این روش برای نوجوانان بدسرپرست استفاده شود.</div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background & Objective</strong>: Adolescents orphan and headless are more face with problems and behavioral-emotional disorders than normal people in society and because of living in a limited environment and separate from their parents and family, have lack necessary skills to live in society. One of these essential skills is having cognitive flexibility to understand the surrounding people and examine issues from a variety of points of view. In adolescence, the puberty crisis also exacerbates these problems, and the need for more attention to this group of people is felt. Therefore, the purpose of this study was to investigate the effectiveness of group therapy narration on cognitive flexibility of headless adolescent girls in welfare centers of Mashhad.<br> <strong>Methods</strong>: The present study was a semi-experimental design with the experimental group and control group. Evaluation was performed with pre-test, interventional and post-test. The statistical population consisted of all orphans and headless adolescents girls in welfare centers of Mashhad, among them were selected twenty people by available sampling method and randomly assigned into two experimental and control groups (each group was 10) and the experimental group received 8 sessions of 90-minutes of narrative therapy. To measure the cognitive flexibility variable, Dennis and Vander Wal&#39;s cognitive flexibility inventory (made in 2010) was used. Outside of Iran, the simultaneous validity of this questionnaire with Beck depression inventory (-0.39) and its convergent validity with the cognitive flexibility scale of Martin and Robin (0.75) and the reliability of Cronbach&#39;s method was (0.91). Also, in Iran, reported a total retest coefficient scale of (0.71) and Cronbach&#39;s alpha coefficients of the total scale of 0.91. Data were analyzed by SPSS-20 software at two levels of descriptive statistics and inferential statistics. Descriptive statistics indexes including frequency, mean and standard deviation, and inferential statistics indexes including covariance analysis method were significantly (p<0.05).<br> <strong>Results</strong>: In the experimental group, the mean of total cognitive flexibility score was 69.4 in the pre-test, which reached 93.8 in the post-test, but in the control group the mean for the pre-test was from 96.6 to 91 in the post-test. The mean scores of the component of alternatives to human behaviors in the experimental group increased from four in the pre-test to 11.7in the post-test, while in the control group it increased from 7.7 in the pre-test to 7.9 in the post-test. The mean of pre-test scores for the control component was 33 in the experimental group, which was 46.40 in the post-test. However, in the control group, the mean in pre-test was from 49.7 to 50.3 in post-test. In addition, the mean scores of the component of the alternatives in the experimental group increased from 33 in the pre-test to 46.40 in the post-test, but in the control group from 49.7 to 50.3 increased. Covariance analysis showed that the overall score of cognitive flexibility and subscales of alternatives to human behavior and control in post-test and in the experimental group were significantly increase than the control group (<em>p</em>=0.001). Never the less, there was no significant increase and difference in the sub-scale of the alternatives between the two groups (<em>p</em>=0.068).<br> <strong>Conclusion</strong>: According to the findings, group therapy narrative has been effective on the cognitive flexibility of headless adolescent&rsquo;s girls in welfare centers of Mashhad. Therefore, the use of this treatment is effective and it is recommended for identifying problems and reconstructing the personal narratives of headless adolescence.</div> روایت‌درمانی, انعطاف‌پذیری شناختی, نوجوانان, دختران بدسرپرست. Narrative Therapy, Cognitive Flexibility, Adolescence, Headless Girls. 76 76 http://jdisabilstud.org/browse.php?a_code=A-10-626-2&slc_lang=fa&sid=1 Azadeh Choob Foroush Zadeh آزاده چوب فروش زاده rashidi_mohadese@yahoo.com 100319475328460030391 100319475328460030391 No University of Ardakan دانشگاه اردکان یزد Mohsen Saied Manesh محسن سعیدمنش rashidi_mohadese@yahoo.com 100319475328460030392 100319475328460030392 No Science and Arts University, Yazd دانشگاه علم و هنر یزد Mohadese Sadat Rashidi محدثه سادات رشیدی rashidi_mohadese@yahoo.com 100319475328460030393 100319475328460030393 Yes Science and Arts University, Yazd دانشگاه علم و هنر یزد