زمینه و هدف: مواجهۀ روزمرۀ نابینایان با فضاهای اداری که اغلب برمبنای دریافتهای بصری طراحی شده است، درزمینۀ دسترسیپذیری چالشهای متعددی برای آنان بهوجود آورده است؛ بنابراین، پژوهش حاضر باهدف تدوین الگویی برای طراحی چندحسی فضاهای اداری، بهمنظور بهبود دسترسیپذیری نابینایان در استان یزد انجام شد.
روشبررسی: روش پژوهش از نوع ترکیبی (کیفی-کمی) بود. دادههای کیفی ازطریق مصاحبههای عمیق نیمهساختاریافته و مشاهدۀ مستقیم میدانی گردآوری شد. دادههای کمی نیز با استفاده از پرسشنامۀ مقایسۀ زوجی توزیعشده بین متخصصان بهدست آمد. تحلیل دادههای کیفی با روش کدگذاری دادهبنیاد و تحلیل دادههای کمی با روش تحلیل سلسلهمراتبی فازی انجام گرفت.
یافتهها: در گام نخست تحلیل کیفی، شش مقوله اصلی شامل ابعاد کالبدیحسی، سیستمهای ارتباطی، سازمان فضایی، عوامل روانشناختیاجتماعی، عوامل مدیریتیاجرایی و عوامل محیطیبستری شناسایی شد که دو مقولۀ اول از بیشترین اهمیت برخوردار بودند. براساس نتایج کمی حاصل از تحلیل سلسلهمراتبی فازی، معیارهای مؤثر بر طراحی چندحسی بهترتیب اولویت عبارت بود از: علائم لمسی در کف و دیوار، راهنماهای صوتی و سازمان فضایی ساده و خوانا.
نتیجهگیری: اتخاذ رویکرد طراحی چندحسی در فضاهای اداری، با بهکارگیری همزمان و هدفمند حواس باقیماندۀ نابینایان، میتواند نقش راهبردی مؤثری در ارتقای قابلیت دسترسی، ناوبری و استفادۀ مستقل آنان ایفا کند؛ بنابراین، پیشنهاد میشود ضوابط طراحی معماری ساختمانهای اداری با تأکید بر اصول طراحی چندحسی بازنگری شود و سازوکارهای لازم برای نظارت و آموزش نیز فراهم آید.
| بازنشر اطلاعات | |
|
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |