مقالات درحال ویرایش                   برگشت به فهرست مقالات | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


1- دانشگاه تهران
2- دانشگاه خوارزمی
چکیده:   (251 مشاهده)
هدف: با توجه به فرضیه نارساکنش­وری اجرایی و نقص در مهارت­های حوزه­خاص ریاضی به‌عنوان منشا ناتوانی­های یادگیری ریاضی؛ و نبود برنامه­های مداخلاتی کارکردهای اجرایی فرایندمحور که به شکل تخصصی با استفاده از مواد عددی و فرایندهای حساب برای دانش­آموزان دارای ناتوانی یادگیری ریاضی طراحی‌شده باشد، پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتباریابی برنامه فرایندمحور برای ارتقا کارکردهای اجرایی ویژه دانش­آموزان دارای ناتوانی­های یادگیری ریاضی به نام" فرایش" به اجرا درآمد.
روش بررسی: برنامه مداخلاتی پس از مطالعه الگوهای نظری و پارادایم­های تکلیفی موجود در زمینه کارکردهای اجرایی، بر مبنای الگوی نظری دیاموند( 2013)، در سه مؤلفه حافظه فعال، بازداری، و سویچینگ طراحی شد. رویکرد آموزشی برنامه از نوع فرایندمحور و با استفاده از مواد عددی و فرایندهای حساب بود. برنامه فرایش در قالب 12 تکلیف با فرم­های موازی ارائه شد.
چهار تکلیف فراخنای پیچیده شامل؛ فراخنای طبقه­بندی، فراخنای تفریق، فراخنای محاسبه، و ماتریس نقاط عددی برای مولفه حافظه فعال؛ چهار تکلیف شامل استروپ عدد ـ کلمه، استروپ عدد ـ رقم،  استروپ سایز ـ مقدار، و تکلیف علامت  ـ توقف برای مولفه بازداری؛ و چهار تکلیف سویچینگ جمع ـ تفریق، سویچینگ بزرگ­تر ـ کوچکتر از( با دو قانون)، سویچینگ عددـ رقم، سویچینگ یکان ـ دهگان برای مولفه سویچینگ طراحی شد.  روایی کیفی و محتوایی برنامه با استفاده ازنظرات 8 نفر از متخصصان، با استفاده از نسبت روایی محتوایی ( CVR) برآورد شد. برای ارزیابی اثربخشی برنامه از طرح پژوهشی نیمه آزمایشی با پیش­آزمون، پس­آزمون با یک گروه کنترل فعال استفاده شد. جامعه پژوهشی شامل کلیه دانش­آموزان پایه سوم و چهارم دارای ناتوانی­های یادگیری ریاضی مراجعه کننده به مراکز اختلالات یادگیری دولتی شهر اهواز( واقع در کشور ایران) بودند. مقیاس هوشی وکسلر کودکان ویرایش چهارم، و آزمون ریاضیات ایران کی­مت برای تشخیص واجدالشرایط بودن کودکان جهت شرکت در پژوهش مورد استفاده قرار گرفت. نمرات، زمان تکمیل تکالیف و تعداد خطاها در 12 تکلیف برنامه بعنوان پیش­آزمون و پس­آزمون برای ارزیابی حافظه فعال، بازداری، و سویچینگ مورد استفاده قرار گرفت و نتایج با استفاده از شاخص­های آمار توصیفی و آمار استنباطی( تحلیل کوواریانس یک­راهه) مورد تحلیل قرار گرفت.
یافته ­ها: نتایج حاکی از روایی و اعتبار بالای برنامه فرایندمحور ارتقا کارکردهای اجرایی( فرایش) برای دانش­آموزان دارای ناتوانی­های یادگیری ریاضی بود. نسبت روایی محتوایی برنامه برای همه تکالیف بالاتر از عدد جدول لاوشه( 75/0) بود و روایی محتوایی برنامه تایید شد. برنامه فرایش فراخنای حافظه فعال   (P < 0/01)را ارتقا داد و تعداد خطاها و زمان تکمیل تکالیف بازداری و سویچینگ   (P < 0/01)را کاهش داد.
نتیجه ­گیری: برنامه "فرایش" با رویکرد فرایند محور جهت آموزش کارکردهای اجرایی هسته( شامل حافظه فعال، بازداری و سویچینگ) و با محتوای حوزه خاص ریاضی می­تواند با تحریک و به‌کارگیری بهینه ظرفیت شناختی دانش­آموزان دارای ناتوانی­های یادگیری ریاضی منجر به بهبود نارساکنش­وری اجرایی این گروه گردد. همچنین نتایج این پژوهش همسو با نظریه پلاستیسیتی مغزی تایید کرد با صرف مقدار مشخصی از زمان و کوشش در تمرین­های شناختی، می­توان بر ظرفیت ذاتی سیستم­های شناختی زیستی غلبه کرد. برنامه فرایش می­تواند به‌عنوان مداخله پیشگیرانه و درمانی، کم‌هزینه و ویژه برای کودکان دارای ناتوانی­های یادگیری ریاضی را دارد. برنامه فرایند محور ارتقا کارکردهای اجرایی "فرایش"، به سبب روایی و اعتبار بالای گزارش شده،  برای استفاده­های آموزشی، بالینی و درمانی در مدارس و مراکز توان‌بخشی پیشنهاد می­گردد
 
     
نوع مطالعه: مقاله پژوهشی اصیل | موضوع مقاله: توانبخشی
دریافت: ۱۳۹۷/۱۲/۲۰ | پذیرش: ۱۳۹۸/۲/۸

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


کلیه حقوق این وب سایت متعلق به مجله مطالعات ناتوانی (علمی- پژوهشی) می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2020 All Rights Reserved | Middle Eastern Journal of Disability Studies

Designed & Developed by : Yektaweb